II SA/Ke 1044/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. Ś. o przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi S. Ś na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.

Wyrokiem z dnia 9 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę S. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Skarżący złożył podpisaną przez siebie skargę kasacyjną, do której dołączył formularz PPF, wnosząc o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego celem sporządzenia skargi kasacyjnej . Ze złożonego formularza wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i siedemnastoletnim synem. Skarżący pobiera wynagrodzenie za pracę w wysokości 2900zł, a jego żona otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1700 zł – w sumie 4600 zł netto miesięcznie. Syn uczy się w pierwszej klasie technikum, nie osiąga własnego dochodu. Wnioskodawca nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 120 m kw do wykończenia, samochodu osobowego marki [...] z 2003r. i samochodu osobowego marki [...] z 2006 r. (oba o wartości powyżej 5000 złotych). Skarżący podał, że miesięczne rachunki za opał, prąd, gaz, kanalizację, wodę i ubezpieczenie samochodu są nie niższe niż 1000 zł. Zgodnie z art. 245 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a" przyznanie prawa pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) bądź osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego). Na wnioskodawcy ciąży zatem obowiązek wykazania, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych i kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika prawnego przez osobę dochodzącą swych roszczeń przed sądem. Ocena sytuacji materialnej nie sprowadza się tylko do stwierdzenia, że skarżący uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada on majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Podnieść też należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z tego też względu przesłanki zastosowania tej instytucji winny być interpretowane w sposób ścisły. Pomoc finansowa ze strony państwa przysługiwać będzie jedynie podmiotom, które nie mogą - z powodów od siebie niezależnych - pozyskać środków koniecznych do prowadzenia postępowania sądowego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku, to jest w sytuacji ubóstwa. Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę. W rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega oddaleniu. Skarżący nie wykazał w sposób wiarygodny i przekonujący, że nie stać go na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca wraz żoną osiągają stałe dochody z dwóch wynagrodzeń za pracę, co umożliwia planowanie wydatków. Po odjęciu stałych zadeklarowanych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu i dwóch samochodów do dyspozycji trzyosobowej rodziny wnioskodawcy pozostaje kwota ponad 3000 zł miesięcznie. W świetle powyższych okoliczności uznano, że skarżący ma możliwość zgromadzić środki finansowe na pokrycie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jednocześnie należy poinformować, że zgodnie z art. 177 § 6 p.p.s.a. w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskarżenia na to postanowienie - wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. Zatem w wypadku uprawomocnienia się niniejszego postanowienia, dla skarżącego na nowo rozpocznie się bieg 30-dniowego termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2, ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.