II SA/Ke 1021/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Kielcach Małgorzata Długońska po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku C. U. o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu w sprawie ze skargi C. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], znak: [...] w przedmiocie pomocy w formie usług opiekuńczych postanawia: I. umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił C. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie pomocy w formie usług opiekuńczych. W dniu 13 lutego 2017 r. Sędzia sprawozdawca stwierdził, że postanowienie z dnia 28 grudnia 2016 r. jest prawomocne od dnia 13 stycznia 2017 r. W dniu 16 lutego 2017 r. został przedłożony referendarzowi sadowemu formularz PPF złożony przez skarżącego w dniu 23 grudnia 2016 r. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub prawnego. W formularzu wnioskodawca podał, że prowadzi samodzielnie r domowe i utrzymuje się ze świadczenia przedemerytalnego w wysokości 620 zł netto miesięcznie. Skarżący nie wykazał innego majątku oprócz domu wielkości 78 m kw i 2 działek o powierzchni 0,94 ha i 0,038 ha. Skarżący podał następujące stałe wydatki miesięczne: prąd- 50zł, leki – 40 zł, woda – 35 zł, gaz – 50 zł. opał - 100 zł, wyżywienie i odzież – 500 zł, odzież sezonowa – 50 zł. Zgodnie z treścią art. 245 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "p.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W rozpatrywanej sprawie pierwszej kolejności trzeba stwierdzić, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, jego rozpoznanie stało się zbędne i postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu, stosownie do art. 249a p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1a p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym sprawach dotyczących pomocy w formie usług opiekuńczych. Zatem skarga C. U. jest rozpoznawana przez sądy administracyjne bez pobierania od skarżącego jakichkolwiek opłat na wszystkich etapach postępowania sądowoadministracyjnego. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu podlega oddaleniu. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 czerwca 2008 r. sygn. akt II OZ 625/08 (opublikowane w bazie http://orzecznictwo.nsa.gov.pl), ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika prawnego z urzędu następuje tylko wówczas, gdy brak profesjonalnej pomocy prawnej może pozbawić stronę możliwości obrony swoich praw. Takie niebezpieczeństwo nie zachodzi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym z uwagi na gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych. Postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało już zakończone prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o odrzuceniu skargi C. U. z powodu wniesienia jej po terminie. Czynności procesowe zmierzające do ewentualnego uchylenia postanowienia nie są objęte przymusem adwokackim ani radcowskim. Skarżący może skutecznie sam osobiście sporządzić i złożyć zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1, art. 249a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.