II SA/Ke 100/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec, Asesor WSA Andrzej Mącznik (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi A. P. i A. P. na decyzję Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Kielcach z dnia 23 grudnia 2025 r. znak: WIG.V.7221.10.2025 w przedmiocie odmowy aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie była decyzja Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (organ odwoławczy) z 23 grudnia 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (organ I instancji) z 30 września 2025 r. nr [...] odmawiającą A. i A. P. (skarżący) aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do podmiotu wykazanego w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciel działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] W. gmina Ł., polegającej na wykreśleniu spadkobierców E. K., tj. B. K. i K. K. (uczestnicy), wykazanych w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z pozyskanym postanowieniem Sądu Rejonowego w J. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą we W. z 6 marca 2013 r. sygn. akt VI NS [...] o stwierdzenie nabycia spadku po E. K.. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że 9 stycznia 2025 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło pismo A. i A. małż. P. z 8 stycznia 2025 r. zatytułowane "Zastrzeżenie", w którym stwierdzili, że: "Zastrzegamy sobie prawo do działki leśnej o Nr [...] o pow. całkowitej 4ha 1ar w której figurujemy jako współwłaściciele z żoną A. i A. P. w/w pow. gruntów leśnych, oraz jako podatnik [...] była E. K. nasza bliska kuzynka dośmiertnie. Od momentu śmierci: E. K. A. i A. P. wnosimy o wykreślenie E. K. z gruntów leśnych z działki o Nr [...] i obowiązek płacenia podatku żeby w całości obciążał: A. i A. P.. Pismem z 7 lutego 2025 r. organ I instancji poinformował A. i A. małż. P. o danych wykazanych w aktualnie prowadzonej ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] W., gmina Ł.. W piśmie tym omówiono kwestię dotyczącą danych podmiotowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz podstawy wpisu tych danych. Jednocześnie wskazano, że stan wykazany w rejestrze ewidencji gruntów i budynków jest zgodny ze stanem prawnym wykazanym w księdze wieczystej [...] Następnie organ I instancji wyjaśnił skarżącym, że wszelkie informacje dotyczące aktualnie wykazanych właścicieli działki nr [...] położonych w obrębie W., gmina Ł. zostały im przekazane w ww. piśmie. Dodatkowo poinformowano skarżących, że w celu przeprowadzenia aktualizacji ewidencji gruntów i budynków konieczne jest przeprowadzenie postępowania administracyjnego. W związku z tym wezwano ich do uiszczenia opłaty skarbowej za wydanie decyzji administracyjnej. Zawiadomieniem z 23 kwietnia 2025 r. organ I instancji poinformował skarżących o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Pismem z 26 maja 2025 r. organ ten przedstawił B. K. fakty, które zostały ustalone w trakcie prowadzonych postępowań. Dodatkowo, w związku z koniecznością prawidłowego ustalenia stron toczących się postępowań, zwrócił się do B. K. z prośbą o "przesłanie postanowienia o stwierdzenie nabycia spadku po E. K.". Przy piśmie z 5 czerwca 2025 r. uczestniczka przesłała kopię postanowienia Sądu Rejonowego w J. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą we W. z 6 marca 2013 r. sygn. akt VI Ns [...]. Kolejnym zawiadomieniem z dnia 12 czerwca 2025 r. Starosta [...] poinformował strony postępowania o dotychczasowych ustaleniach oraz szczegółowo wskazał dokumenty, które stanowiły podstawę tych ustaleń. Jednocześnie wskazano stronom postępowania, że "jeśli posiadają Państwo inne niż wyżej wskazane dokumenty własności z których wprost wynikać będzie prawo własności A. P. i A. P. lub ich poprzedników prawnych A. P. i B. P. do działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym W. gmina Ł., wnoszę o ich dostarczenie (...)". Z oświadczenia A. P. sporządzonego 17 czerwca 2025 r., sporządzonego po zapoznaniu się z aktami sprawy, wynika, że zaskarża on w całości dokumenty dostarczone w sprawie spadku po E. K. [...] części działki leśnej o Nr [...], która otrzymała darowiznę od ojca, który nigdy nie miał praw do udziału w działce nr [...]. Zawiadomieniem z 19 sierpnia 2025 r. 2025 r. Starosta [...] poinformował, że zmienia się zakres prowadzonego postepowania administracyjnego poprzez procedowanie wykreślenia spadkobierców E. K., wykazanych w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z pozyskanym postanowieniem Sądu Rejonowego w J. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą we W. z 6 marca 2013 r. sygn. akt V NS [...] o stwierdzenie nabycia spadku po E. K.. Decyzją z 30 września 2025 r. Starosta [...] orzekł o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Od powyższej decyzji skarżący wnieśli odwołanie. Rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, organ odwoławczy przytoczył przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151; ze zm.) i przepisy wykonawcze do tej ustawy, w szczególności art. 2 pkt 8, art. 20, art. 24 ust. 2b, ust. 2c, § 11 i § 38 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2023 r., poz. 745; ze zm.). Organ odwoławczy wyjaśnił, że do zadań starosty należy prowadzenie ewidencji gruntów i budynków (utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności), o czym stanowi art. 7d Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Realizowanie tego zadania jest związane z koniecznością odzwierciedlenia stanu wynikającego z dostępnych dla organu dokumentów i materiałów źródłowych w bazie ewidencji gruntów i budynków. Tym samym starosta rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne kolejno powstałe dokumenty, nie rozstrzygając samodzielnie o własności. Wyjaśnił także, że organ ewidencyjny zajmuje się rejestracją tych danych, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające i wynikają z potwierdzających je dokumentów. Wpis w ewidencji gruntów i budynków jest jedynie informacją, która wynika z dokumentów posiadanych przez organ ewidencyjny. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji na podstawie przedłożonych organowi nowych dokumentów, będących potwierdzeniem zasadności dokonania oczekiwanej zmiany. Organ odwoławczy wskazał, że wprowadzenie żądanej zmiany doprowadziłoby do zmiany stanu prawnego przedmiotowej działki nr [...], do czego organy administracji publicznej nie są uprawnione. Ustalone w sprawie fakty pozwalają stwierdzić, że stan zawarty w ewidencji gruntów i budynków jest aktualny i zbieżny ze stanem prawnym przedstawionym w księdze wieczystej, jak i dokumentami zgromadzonymi w zasobie geodezyjnym: operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o identyfikatorze [...] dotyczącym założenia ewidencji gruntów wsi W., gromada Ł. , powiat K.; operacie technicznym przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o identyfikatorze [...] dotyczącym aktualizacji operatu ewidencji gruntów wsi W., gmina Ł., powiat K.; rejestrze gruntów wsi W., gmina Ł., powiat K., sporządzonym w marcu 1975 r.; akcie własności ziemi z 9 sierpnia 1980 r. Nr [...], kopii postanowienia Sądu Rejonowego w K. Wydział Cywilny z 6 października 1980 r. o sygn. akt I NS [...], kopii wypisu aktu notarialnego z 22 grudnia 1994 r. Rep. A [...], kopii wypisu aktu notarialnego z 22 sierpnia 2000 r. Rep. A [...], kopii wypisu aktu notarialnego z 26 września 2003 r. Rep. A [...], postanowienia Sądu Rejonowego w J. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą we W. z 6 marca 2013 r. sygn. akt VI NS [...]. Organ odwoławczy ponownie poczynił ustalenia w zakresie zgromadzonych w ewidencji dokumentów. Dokonał analizy poszczególnych dokumentów mających wpływ na rejestrację danych zawartych w tej ewidencji. Stwierdził, że wnioskowana zmiana danych w ewidencji w przedmiotowej sprawie sprowadza się do wykazania innego stanu prawnego niż tego, który wynika z ww. dokumentów. Taka aktualizacja danych ewidencji gruntów i budynków nie jest dopuszczalna, ponieważ ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej, który powinien być utrzymywany w stałej aktualności co do stanu faktycznego i prawnego. Podkreślił, że ewidencja służy do wpisywania zmian wynikających z innych dokumentów, a nie samodzielnego tworzenia nowego stanu prawnego dotyczącego tak samej działki jak i jej właściciela. Organ ten wyjasnił, że starosta jako organ I instancji w sprawach ewidencji gruntów rejestruje stany podmiotowe i przedmiotowe zmieniające się w czasie w oparciu o stosowne, kolejno powstające dokumenty prawne. Zmian w stanie prawnym zapisanym w ewidencji gruntów dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Wobec braku właściwości organów administracji publicznej do rozstrzygania w kwestii prawa własności do nieruchomości, a tym samym braku podstaw do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków odnoszących się do danych podmiotowych działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym [...] W., gm. Ł., Świętokrzyski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że Starosta [...] właściwie zastosował art. 24 ust. 2c Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Od powyższej decyzji organu odwoławczego, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wywiedli A. i A. P.. Wnieśli o wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji. Zarówno w skardze, piśmie procesowym z 17 lutego 2026 r., jak i w złożonym na rozprawie oświadczeniu zwrócili uwagę, że orzekające w sprawie organy nie wzięły pod uwagę kwestii zniesienia współwłasności i działu spadku po B. P. – nie dostrzegły skutków prawnych wynikających z postanowienia Sądu Rejonowego w K. z 6 października 1980 r. wydanego w sprawie o dział spadku i zniesienie współwłasności po B. P.. Skarżący argumentowali, że w ww. postanowieniu Sąd Rejonowy w K. nie wyszczególnił C. Ł. jako współwłaściciela Ľ części działki o nr [...] o pow. 4,01 ha. Twierdzili, że w akcie własności ziemi z 9 sierpnia 1980 r. dokonano oszustwa, przypisując C. Ł. własność Ľ części działki nr [...], położonej we wsi W.. Tym samym własności Ľ tej działki nie mogła nabyć E. K. i w konsekwencji jej następcy prawni – uczestnicy postępowania: B. K. i K. K.. Skarżący wnieśli o zwrot Ľ części działki leśnej nr [...] o całkowitej pow. 4,01 ha. Wskazali, że zaskarżają wpis jako współwłaściciela tej działki - C. Ł., a także wpis jako współwłaścicieli tejże działki - B. K. i K. K.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że jego stanowisko zostało zawarte w zaskarżonej decyzji, w której odniósł się do wszystkich kwestii istotnych w sprawie, a zarzuty podnoszone w skardze nie wymagają uzupełnienia tego stanowiska. Dodał, że rozpatrywał także odwołanie skarżących od decyzji organu I instancji z 30 września 2025 r. orzekającej o odmowie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do powierzchni działki nr [...] z aktualnie wykazanej (3,9579 ha) na powierzchnię 4,01 ha. Sąd na rozprawie połączył do wspólnego rozpoznania sprawy o sygn. akt II SA/Ke 100/26 i II SA/Ke 120/26. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga nie była zasadna i z tego względu nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r., poz. 143; ze zm.) dalej "p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub jego wydania z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] odmawiającą aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Skarżący domagali się aktualizacji w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział Cywilny z 6 października 1980 r., sygn. akt I NS [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności po B. P. oraz kwestionując prawidłowość wydanego 9 sierpnia 1980 r. przez Naczelnika Gminy w Ł. aktu własności ziemi (nr [...]). Według znajdującego się w aktach sprawy aktualnego (z 20 sierpnia 2025 r.) wypisu z rejestru gruntów dotyczącego działki oznaczonej numerem nr [...] obrębu ewidencyjnego W. gmina Ł. o powierzchni 3,9579 ha jako współwłaściciele widnieją spadkobiercy po E. K., tj. B. K. i K. K. w udziałach po [...] części oraz A. i A. P. w udziale ľ części (k. 42 akt administracyjnych organu I instancji). Tymczasem skarżący uważają, że to tylko oni powinni być oznaczeni jako właściciele, a podstawy do tego dopatrują się w załączonym do akt sprawy postanowieniu Sądu Rejonowego w K. Wydział Cywilny z 6 października 1980 r., sygn. akt I NS [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności po B. P.. W ramach kontroli odmownego dla skarżącego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności wskazać należy, że materialnoprawną podstawę kontrolowanych rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (obecnie: t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1151; z późn. zm., dalej: "p.g.k."). Z ustawy tej wynika, że obowiązkiem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków jest utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. W ramach aktualizacji można dokonywać prostowania i usuwania błędnych danych, a może się to odbywać wyłącznie w sytuacji, gdy uzasadnia to aktualny stan prawny lub gdy błędne wpisy w bazie danych ewidencyjnych mają charakter oczywistych w świetle zebranych dokumentów. Zaakcentować jednocześnie należy, że ewidencja gruntów i budynków nie ma charakteru prawotwórczego. Jej zadaniem jest wyłącznie odzwierciedlanie w sposób prawidłowy aktualnego stanu prawnego, a nie tworzenie stanu prawnego nowego, choćby był on zgodny z żądaniem wnioskodawcy. Ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach. Wypis z ewidencji ma zatem charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających w ewidencji. Specjalnego zaakcentowania wymaga to, że techniczny charakter ewidencji powoduje, że to nie ewidencja kształtuje określony stan prawny, lecz dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie znajduje swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja pełni zatem jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdzają stan prawny wynikający z dokumentów (por. wyrok NSA z 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13; wyrok NSA z 26 listopada 2010 r., I OSK 157/10). Trafnie w wyroku z 25 września 2024 r. (I OSK 847/23) NSA wyjaśnił, że poprzez żądanie wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym nie można dochodzić, ani też udowadniać praw właścicielskich. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtują one nowego stanu prawnego. Dlatego też, całkowicie błędne jest oczekiwanie, że w ramach postępowania ewidencyjnego dojdzie do załatwienia sporu o prawo własności, ponieważ organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju kwestii, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Organ ewidencyjny nie jest bowiem władny uwzględnić wniosku podmiotu ewidencyjnego, jeżeli żąda się wprowadzenia zmian dysponentów prawnych działek ewidencyjnych, co do których zaistniał spór. Innymi słowy, stanowczo wykluczyć należy dokonywanie zmian ewidencyjnych, które nie wynikają w sposób oczywisty z dokumentów źródłowych wymienionych w art. 24 ust. 2b p.g.k. Nie można bowiem na organy ewidencyjne, które jedynie rejestrują zmiany będące wynikiem innej procedury, przerzucać kompetencji innych organów czy sądów. Konstrukcja ta ma kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości podjętych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć. Spór dotyczył bowiem tego, czy będące już w zasobie geodezyjnym, jako "dokumenty uzasadniające wpis do bazy danych" w rozumieniu art. 24 ust. 1 p.g.k.: akt własności ziemi z 9 sierpnia 1980 r. oraz postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział Cywilny z 6 października 1980 r., sygn. akt I NS [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności po B. P. (dołączone również przez skarżących do akt sprawy) dawały wystarczające podstawy do uwzględnienia wniosku skarżących i takiego uaktualnienia ewidencji gruntów i budynków, w ramach którego zamiast dotychczasowego wskazania jako współwłaścicieli uczestników (Beaty Kałuży, K. K.), właścicielami działki nr [...] zostaliby tylko skarżący (A. i A. P.). Rozstrzygając ten spór wskazać należy, że zdaniem sądu, odmawiając uwzględnienia wniosku skarżących, organy postąpiły prawidłowo. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 2b pkt 1 p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, wpisów w innych rejestrach publicznych, dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b. W drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach (24 ust. 2b pkt 2). Z art. 24 ust. 2a p.g.k. wynika, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu albo na wniosek uprawnionych podmiotów. Nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżących ma na celu taką modyfikację zapisów ewidencji dotyczących działki nr [...] w ramach, której ujawnione miałoby zostać wyłączne prawo własności tej działki skarżących zamiast jako współwłaścicieli w udziale ľ części wraz z B. K. i K. K. w udziałach po [...] części. Skarżący domagali się zatem modyfikacji przez organ ewidencyjny stanu prawnego nieruchomości. Tymczasem taka modyfikacja jest wykluczona ze względu na ściśle techniczny charakter ewidencji. Dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w ewidencji gruntów i budynków. Właśnie z uwagi na techniczno-rejestracyjny charakter ewidencji niedopuszczalne jest odwrócenie przedmiotowej kolejności. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów i budynków ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmienionego wpisu (por. wyrok WSA w Krakowie z 24 listopada 2020 r., III SA/Kr 859/20; wyrok WSA w Poznaniu z 5 grudnia 2024 r., IV SA/Po 716/24, wyrok WSA w Gliwicach z 15 stycznia 2026 r., II SA/Gl 1187/25). Ze znajdującego się w aktach sprawy aktu własności ziemi z 9 sierpnia 1980 r. (k. 63 akt administracyjnych organu I instancji) wynika niewątpliwie, że współwłaścicielami działki leśnej nr [...] w ľ części stali się B. P. oraz jego żona A. P., natomiast C. Ł. - współwłaścicielem w Ľ części. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważyć należy, że akt ten został podpisany przez R. Z. – Sekretarza Urzędu Gminy w Ł. , a nie J. J. jako Naczelnika Gminy w Ł. . R. J. uwidoczniony jest jedynie w protokole z 22 sierpnia 1980 r. jako świadek (obok Z. S., k. 62 akt administracyjnych organu I instancji). Na marginesie zaznaczyć należy, że z dniem 1 stycznia 1992 r. wyłączona jest zarówno administracyjna, jak i sądowa kontrola aktów własności ziemi wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250; ze zm.; por. wyrok SN z 20 października 1999 r., III CKN [...]). Z kolei w wyroku z 26 października 2016 r. (II OSK 138/15) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie ustawy z 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych jest niedopuszczalne i uzasadnia odmowę wszczęcia tego postępowania na mocy art. 61a § 1 k.p.a. Również w wyroku z 13 grudnia 2018 r. (II OSK 550/18) NSA orzekł, że od 1 stycznia 1992 r. akty własności ziemi, które stały się ostateczne przed 6 kwietnia 1982 r. nie podlegają wzruszeniu ani na drodze postępowania administracyjnego, ani na drodze postępowania cywilnego. Nie mają przy tym znaczenia często skomplikowane okoliczności faktyczne poszczególnych spraw, gdyż to ustawodawca przyjął, że pewność obrotu prawnego i stabilność stosunków własnościowych w Polsce wymaga, aby akty własności ziemi, które stały się ostateczne przed dniem 6 kwietnia 1982 r., a które nie zostały wzruszone do dnia 1 stycznia 1992 r. w nadzwyczajnych trybach postępowania administracyjnego, nie podlegały już kontroli ani organów administracji, ani sądów powszechnych. Natomiast załączone przez skarżących do akt sprawy (i znajdujące się już w zbiorze dokumentów jako części operatu ewidencyjnego) postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział Cywilny z 6 października 1980 r., sygn. akt I NS [...] o dział spadku i zniesienie współwłasności po B. P. zostało przez orzekające organy ocenione, zgodnie z treścią art. 80 k.p.a., w zestawieniu z całością zgromadzonych w sprawie dokumentów. Postanowienie to dotyczyło działu spadku i zniesienia własności po B. P.. Mocą tego postanowienia w drodze działu spadku przyznano na własność A. P. udział we współwłasności gospodarstwa rolnego położonego, m.in. w W. o pow. 4,01 ha. Nie oznacza to jednak, że aktualni współwłaściciele nie mają tytułu prawnego do działki nr [...] położonej w W., gmina Ł.. Z akt sprawy wynika bowiem, że aktem notarialnym z 22 grudnia 1994 r. C. Ł. darował swojej córce E. K., przysługujący mu na podstawie aktu własności ziemi z 9 sierpnia 1980 r., udział wynoszący Ľ części w działce nr [...]. Natomiast postanowieniem z 6 marca 2013 r. Sąd Rejonowy w J. VI Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą we W. stwierdził spadek po E. K., który na podstawie ustawy nabyli: mąż K. K. w ˝ części oraz córka B. K. w ˝ części. Powtórzyć zatem należy, że stan uwidoczniony w ewidencji ma charakter wtórny względem stanu prawnego dotyczącego danej nieruchomości. Rację mają przy tym organy, że skarżący powinien najpierw we właściwym postępowaniu przed sądem powszechnym uzyskać orzeczenie potwierdzające nabycie prawa własności. Dopiero na podstawie tego orzeczenia, w zależności od jego treści, możliwe będzie dokonanie modyfikacji danych uwidocznionych w ewidencji gruntów i budynków. W ramach niniejszego postępowania nie można zatem dochodzić "zwrotu" Ľ części działki nr [...]. W sposób niewątpliwy stwierdzić należy, że uwidoczniony w ewidencji gruntów i budynków stan prawny jest zgodny z materiałami źródłowymi pod względem danych podmiotowych i charakteru przysługującego prawa podmiotom uwidocznionym w tejże ewidencji. Co istotne, dane ujawnione w ewidencji zgodne są z danymi ujawnionymi w prowadzonej dla tej nieruchomości księdze wieczystej [...] W tym miejscu zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 1066) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Art. 5 tej ustawy stanowi zaś, że w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe (rękojmia wiary publicznej ksiąg wieczystych). Natomiast stosownie do treści art. 10 ust. 1 tej ustawy w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności. To jest zatem właściwy, zarazem odrębny od zastosowanego w niniejszej sprawie, tryb dający możliwość podważenia wpisu w księdze wieczystej w sytuacji jego niezgodności z rzeczywistym stanem prawnym. Podsumowując stwierdzić należy, że jakkolwiek skarżący mieli, na podstawie art. 20 ust. 2 pkt 1 p.g.k., legitymację do złożenia wniosku o dokonanie zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków, to na nich ciążył obowiązek udokumentowania wnioskowanej zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W sytuacji, gdy pomimo wezwania organu rejestrowego, skarżący nie przedłożyli wymaganego dokumentu stanowiącego podstawę aktualizacji danych ewidencyjnych, w szczególności dokumentu podważającego prawidłowość sporządzonego 9 sierpnia 1980 r. aktu własności ziemi, organ I instancji prawidłowo odmówił jej dokonania, stosownie do treści art. 24 ust. 2c p.g.k., zgodnie z którym odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast organ odwoławczy swoim rozstrzygnięciem prawidłowo ten stan zaakceptował. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły niezbędną, dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Żaden z zarzutów skargi nie okazał się uzasadniony, sama zaś skarga stanowi w istocie jedynie polemikę skarżących niezadowolonych z oceną dokonaną w zaskarżonej decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej (art. 107 § 3 k.p.a.). Skoro nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, to tym samym skarga nie mogła odnieść zamierzonego skutku i jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.