II SA/Go 904/18

Dnia 4 stycznia 2019 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia podziału nieruchomości p o s t a n a w i a : 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.

Dnia 11 grudnia 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek E. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż jest osobą niepełnosprawną i znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Utrzymuje się z renty, przy czym po potrąceniu kwot egzekwowanych przez komornika oraz zaliczki na podatek dochodowy i składkę zdrowotną pozostaje mu ok. 800 zł miesięcznie. Nie posiada stałych dochodów, oszczędności ani majątku. Poza codziennym utrzymaniem ponosi znaczne wydatki na zakup leków. Nie stać go na poniesienie kosztów sądowych oraz kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Dokumenty nadesłane przez skarżącego w ramach uzupełnienia wniosku potwierdzają jego oświadczenia w zakresie sytuacji majątkowej. Skarżący przedstawił m.in. orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia [...] października 2010 r., decyzję ZUS z dnia [...] marca 2018 r. o ustaleniu wysokości renty i zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2018 r. wskazujące, iż po potrąceniach otrzymuje miesięcznie ok. 750 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. Jej celem jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść m.in. kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek ku temu spoczywa na podmiocie występującym z wnioskiem, co wynika z art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej E. J. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, ma ustalone prawo do renty w kwocie 1027,47 zł brutto, z czego po wszystkich potrąceniach otrzymuje miesięcznie 750-800 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. Z tego względu za uzasadnione uznać należało przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.