II SA/Go 859/17

Dnia 19 października 2017 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji p o s t a n a w i a : przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata.

M.B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji uchylającej wcześniejsze rozstrzygnięcie dotyczące dodatku mieszkaniowego. Dnia 13 października 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, iż jest osoba samotną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku, nie posiada majątku ani źródeł dochodu. Utrzymuje się ze wsparcia ośrodka pomocy społecznej, skąd w miesiącu wrześniu 2017 r. otrzymał świadczenia finansowe w łącznej kwocie 797,51 zł. Z tytułu najmu gminnego lokalu mieszkalnego oraz tytułem stałych opłat ponosi wydatki w wysokości ok. 312 zł miesięcznie. Nadesłane dokumenty dotyczące sytuacji życiowej i finansowej skarżącego oraz ponoszonych wydatków potwierdzają jego oświadczenia w tym zakresie. Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało uwzględnić. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej M.B. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżący jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Korzysta systematycznie z pomocy społecznej. Z tego tytułu we wrześniu 2017 r. otrzymał łącznie kwotę 797,51 zł. Nadto z treści formularza PPF wynika, że skarżący nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe okoliczności uzasadniają tezę, że skarżący nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu, a ponadto wydatek związany z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika przekracza jego możliwości finansowe. Z tego względu za uzasadnione uznać należało przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.