II SA/Go 827/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego "Wody Polskie" na rzecz skarżącego M.M. kwotę 299 (dwieście dziewięćdziesiąt dziewięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] Starosta udzielił M. M. właścicielowi Gospodarstwa Ogrodniczego pozwolenia wodnoprawnego na: pobór wód podziemnych z utworów czwartorzędowych z ujęcia Zakładowego składającego się z trzech studni wierconych położonych na działce o numerze ewidencyjnym [...] określając jednocześnie warunki poboru wody m.in. w zakresie ilości pobieranej wody: Q roczne [...] sierpnia 2018 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni. (dalej: PGWWP), na podstawie art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2180, dalej jako p.w.) i na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. znak [...] Starosty, ustaliło M. M., w formie informacji rocznej wysokość opłaty stałej za usługi wodne Nr [...], za okres 1 stycznia – 31 grudnia 2018 r. w wysokości 7452 zł w tym: 1) 7452,08 zł za pobór wód podziemnych. Opłata została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 p.w. oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502). Od powyższej informacji M. M. złożył reklamację, w której podniósł, iż w całości pobierana woda jest wykorzystywana do celów określonych w art. 270 ust. 2 p.w., tj. na cele gospodarcze oraz nawadniania upraw szklarniowych wobec czego strona nie powinna ponosić opłaty stałej. Decyzją z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] na podstawie art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2, art. 273 ust. 6 w zw. z art. 271 ust. 2 p.w. oraz art. 104 k.p.a. Dyrektor Zarządu PGWWP określił M. M. za okres 1 stycznia -31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 7452 zł w tym: 1) 7452,08 zł za pobór wód podziemnych. W uzasadnieniu organ wskazał, iż nie uznał reklamacji, gdyż M. M. posiada pozwolenie wodnoprawne z dnia [...] czerwca 2008 r. na szczególne korzystanie z wód – pobór wód podziemnych do celów gospodarczych oraz nawadniania upraw szklarniowych. Zdaniem organu w przypadku poboru wody na różne cele, gdy maksymalna wartość poboru określona w pozwoleniu jest łącznie określona dla wszystkich celów, przy czym jeden z celów jest zwolniony z opłaty stałej opłatę nalicza się od całości poboru. Organ wskazał, iż właściciel pozowolenia wodnoprawnego może wystąpić o jego zmianę w trybie art. 562 p.w. Ponieważ M. M. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych organ uznał, iż zgodnie z art. 298 pkt 1 p.w. obowiązany jest ponosić opłatę za usługi wodne, co uzasadniało wydanie przedmiotowej decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wniósł M. M. zarzucając organowi naruszenie: 1. art. 7,8,11,77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na dowolnym uzasadnieniu wydanej decyzji, a w konsekwencji wydanie orzeczenia w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy oceniony przez organ jednostronnie i nieobiektywnie, a także powodujące błędne ustalenie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, 2. art. 270 ust. 2 p.w. poprzez jego niezasotosowanie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w jego ocenie brak było podstaw do określenia mu opłaty stałej za usługi wodne, gdyż podlega on zwolnieniu przedmiotowemu, o którym mowa w art. 270 ust. 2 p.w. Zdaniem skarżącego organ nie wyjaśnił z jakich powodów określona została sporna opłata, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji świadczy o zbyt powierzchownym zbadaniu okoliczności prawnych i faktycznych w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i umorzenie postępowania w całości podtrzymując stanowisko i argumentację wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2017.2188 ze zm. ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2018.1302, dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zarzutów skargi i wcześniej przedmiotem reklamacji nie był sposób naliczenia opłaty stałej, ale zasada jej ustalenia, albowiem według skarżącego nie powinien on ponosić tej opłaty, gdyż wykorzystuje pobieraną wodę na cel określony w art. 270 ust. 2 p.w. Zgodnie z art. 268 ust. 1 p.w. opłatę za usługi wodne uiszcza się m.in. za pobór wód podziemnych. Składa się ona z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych (art. 270 ust. 1 p.w.). Zgodnie natomiast z art. 270 ust. 2 p.w. opłaty stałej nie ponosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb. W świetle powołanych przepisów organ, przystępując do ustalenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych, powinien w szczególności zbadać, czy nie zachodzi wyjątek przewidziany w art. 270 ust. 2 p.w. – tj. czy ów pobór nie następuje "do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw oraz na potrzeby chowu i hodowli ryb" – zwłaszcza w sytuacji, gdy tak jak w kontrolowanej sprawie, na ten właśnie przepis powoływał się skarżący w złożonej reklamacji. W ocenie Sądu organ nie wyjaśnił, czy w okolicznościach kontrolowanej sprawy nie zachodził wyjątek przewidziany w powyższym przepisie. Wydając zaskarżoną decyzję organ oparł się wyłącznie na treści pozwolenia wodnoprawnego, z którym wiązała się sporna opłata, w którym jako cel i zakres korzystania z wód wskazano: "woda pobierana będzie na cele gospodarcze oraz nawadniania upraw szklarniowych". W uzasadnieniu decyzji organ z góry założył, bez podania przyczyn takiego stanowiska, że całość pobieranych wód przeznaczana jest na cele gospodarcze inne niż nawadnianie upraw szklarniowych, a przecież równie dobrze można było poczynić założenie odwrotne, a mianowicie że całość pobieranych wód przeznaczana na nawadnianie upraw szklarniowych, a więc do celu wskazanego w art. 270 ust. 2 p.w. Organ nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego w zakresie określenia faktycznego celu poboru wód przez skarżącego, ograniczając się jedynie do dowolnej interpretacji treści pozwolenia wodnoprawnego. W ocenie Sądu brak ustalenia powyższych okoliczności stanowił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności doszło do naruszenia zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. oraz zasady przekonywania określonej w art. 11 k.p.a., a także naruszenia art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i art. 80 k.p.a., w myśl którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ponadto brak pełnego i rzetelnego merytorycznego odniesienia się do decydującej kwestii - czy skarżący powinien być obciążany opłatą stałą za pobór wód w świetle w art. 270 ust. 2 p.w. - narusza w istotny sposób przepis art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Z tych względów Sąd uwzględniając skargę uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu sądowego od skargi. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy winien dokładnie i wyczerpująco ustalić stan faktyczny, w szczególności weryfikując twierdzenia skarżącego co do przeznaczenia pobieranych wód na cele wymienione w art. 270 ust. 2 p.w. - nawadniania upraw szklarniowych, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie, znajdujące oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.