II SA/Go 819/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi D.C. na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej.

Pismem z dnia [...] października 2018 r. D.C. wniósł skargę na decyzję Prezesa Sądu Okręgowego z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Go 819/18 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przyznał w niniejszej sprawie D.C. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. utrzymał w mocy powyższe orzeczenie referendarza sądowego. Wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Go 819/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę D.C. na ww. decyzję Prezesa Sądu Okręgowego. Odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem, na skutek zgłoszonego żądania, doręczono skarżącemu) w dniu 7 października 2019 r. (k. 87 akt sądowych). W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął kolejny, złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2019 r. sygn. akt II SPP/Go 130/19 referendarz sądowy tut. Sądu umorzył postępowanie w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowił dla skarżącego adwokata. Postanowienie to stało się prawomocne od dnia 31 grudnia 2019 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. Dziekan ORA poinformował tutejszy Sąd, o wyznaczeniu skarżącemu pełnomocnika, a pismem z dnia [...] lutego 2020 r. oświadczył, że wyznaczony adwokat w dniu 13 stycznia 2020 r. otrzymał pismo informujące o ustanowieniu go do reprezentowania skarżącego. W załączeniu Dziekan przesłał zwrotne potwierdzenie odbioru przez pełnomocnika przedmiotowego zawiadomienia. Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (złożonym osobiście w dniu 13 lutego 2020 r.) pełnomocnik skarżącego złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego wskazał, że składa wniosek o przywrócenie terminu z ostrożności procesowej, bowiem jego zdaniem termin do wniesienia ww. opinii upływa 13 lutego 2020 r., gdyż zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie odebrał w dniu 14 stycznia 2020 r. Pełnomocnik nie przedstawił przy tym żadnego dowodu wskazującego na datę odbioru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto wniosek o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 cyt. ustawy), za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), i jednocześnie z wniesieniem tego wniosku należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z treści przywołanych powyżej przepisów, przywrócenie terminu jest uwarunkowane łącznym spełnieniem wskazanych w nich przesłanek. W rozpoznawanej sprawie Sąd przyjął, iż strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, bowiem wniosek został złożony 1 dzień po upływie terminu do złożenia ww. opinii. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżących wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 177 § 3 p.p.s.a. w razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z uwagi na treść art. 177 § 4 zd. 1 p.p.s.a, zgodnie z którym jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony Sąd uznał, że rozpoznawany wniosek spełnia ten wymóg, o którym mowa w art. 87 § 4 p.p.s.a. Instytucja przywrócenia terminu ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 p.p.s.a. w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego wysiłku w danych warunkach. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 10.09.2010 r. o sygn. akt II OZ 849/10, z dnia 2.10.2002 r. o sygn. akt V SA 793/02, publik. Monitor Prawniczy z 2002 r. nr 23, poz. 1059). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Co więcej, w przypadku, gdy strona reprezentowana jest profesjonalnego pełnomocnika, jego brak winy jest warunkiem przywrócenia terminu przez Sąd, bowiem to na nim spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. postanowienie NSA z 31 marca 2009 r., sygn. akt I FZ 69/09, postanowienie NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I GZ 231/11). W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego domagając się przywrócenia terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej podniósł, że wniosek o przywrócenie terminu składa z ostrożności procesowej, bowiem w jego ocenie opinia została złożona w terminie. Pełnomocnik nie przedstawił przy tym żadnego argumentu wskazującego na brak winy w uchybieniu terminu, o którego przywrócenie wnosi. Z pisma Dziekana ORA z dnia [...] lutego 2020 r. oraz z dołączonej do niego kserokopii zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że pełnomocnik zawiadomienie o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu odebrał w dniu 13 stycznia 2020 r., a nie jak twierdzi 14 stycznia 2020 r. Skoro zatem pełnomocnik skarżących dowiedział się o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w niniejszej sprawie w dniu 13 stycznia 2020 r., to zgodnie z art. 177 § 3 w zw. z art. 177 § 4 p.p.s.a. termin do wniesienia opinii o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej upłynął z dniem 12 lutego 2020 r., a nie jak twierdzi w dniu 13 lutego 2020 r. Wobec powyższego w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżącego nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Z tego też względu, Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.