II SA/Go 79/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Asesor WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2021 r. sprawy ze skargi S. S.A. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm. – dalej jako k.p.a.), art. 5 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 59 ze zm. – dalej jako ustawa o PIS), art. 2351 i art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1320 – dalej jako K.p.), wydał w dniu [...] sierpnia 2020 r. decyzję nr [...], którą stwierdził u G.S. chorobę zawodową, tj. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20 pkt 1 wykazu chorób zawodowych określonych w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] wydanego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, otrzymanego w dniu 30 lipca 2020 r. oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego dotyczącej G.S., zatrudnionej na stanowiskach: montaż elementów drewnianych, montażysta, stwierdził chorobę zawodową – przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy: obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Na podstawie wywiadu oraz dostarczonej dokumentacji organ ustalił, że G.S. była zatrudniona jako obuwnik montażysta w N. w latach od [...] sierpnia 1977 r. do [...] kwietnia 1985 r.; jako sprzątaczka (1/2 etatu) w Urzędzie Gminy (praca była wykonywana w Szkole Podstawowej) w latach od [...] listopada 1983 r. do [...] czerwca 1984 r., od [...] września 1984 r. do [...] czerwca 1985 r.; jako sprzedawca, z-ca kierownika sklepu w G. w latach od [...] maja 1985 r. do [...] kwietnia 1987 r.; jako pracownik przetwórni owocowo - warzywnej w R. w latach od [...] lipca 1987 r. do [...] marca 1990 r. Następnie przy obsłudze taśmy produkcyjnej w S. w latach od [...] kwietnia1990 r. do [...] grudnia 1990 r.; jako pracownik obsługi gospodarczej w KPP od [...] grudnia 1990 r. do [...] września 1993 r.; jako pracownik fizyczny w L. Sp. z o.o. od [...] października 1991 r. do [...] lutego 1993 r.; jako kucharka w Szkole Podstawowej w latach od [...] października 1995 r. do [...] czerwca 1996 r. Następnie zajmowała się montażem elementów drewnianych w zakładzie L. Sp. z o.o. w latach od [...] kwietnia 1998 r. do [...] czerwca 1999 r., od [...] sierpnia 1999 r. do [...] września 1999 r.; jako montażysta w zakładzie S. S.A. w latach od [...] września 1999 r. do [...] sierpnia 2019 r. Dalej organ wskazał, że na podstawie wywiadu z G.S. ustalono, iż pierwsze dolegliwości ze strony kończyn górnych, tzn. mrowienie i bóle wszystkich palców obu rąk promieniujące do łokci, przykurcze i zaburzenia czucia palców, zmniejszenie siły mięśniowej ujawniły się ok. 5 lat temu. Z tego powodu skarżąca zgłosiła się do lekarza rodzinnego, który zalecił leki przeciwbólowe, a następnie skierował ją do ortopedy, który rozpoznał zespół cieśni w obrębie nadgarstka obustronny. W grudniu 2016 roku G.S. była leczona operacyjnie z powodu zespołu cieśni w obrębie nadgarstka lewego, a w listopadzie 2018 roku z powodu zespołu cieśni w obrębie nadgarstka prawego oraz dodatkowo choroby Quervaina nadgarstka prawego. Organ ustalił też, że od [...] listopada 2018 r. G.S. przebywała na zwolnieniu lekarskim, a następnie na świadczeniu rehabilitacyjnym. W ramach prewencji rentowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odbyła rehabilitację leczniczą w Zakładzie Rehabilitacji Leczniczej [...]. Obecnie nadal skarży się na bóle, drętwienie palców, przykurcze, obniżoną siłę mięśni rąk. Jest objęta stałą opieką ortopedyczną. Neguje złamania w obrębie nadgarstków, cukrzycę, uprawianie sportów obciążających kończyny górne. W przeszłości była leczona z powodu niedoczynności tarczycy. Mając na względzie zebrany materiał dowodowy, organ I instancji stwierdził, że G.S. pracowała ponad 20 lat w zakładach pracy, w których wykonywała czynności zawodowe mogące powodować przeciążenie obu stawów nadgarstkowych. Była to praca wymagająca wykonywania długotrwałych i powtarzających się monotypowych ruchów zginania i prostowania nadgarstków, zginania łokciowego i promieniowego nadgarstków, ruchów zamykania dłoni lub chwytania narzędzi pracy palcami. Dodatkowo w czasie pracy obsługiwała narzędzia wywołujące drgania przenoszone na kończyny górne. Organ podkreślił też, że w toku przeprowadzonego postępowania diagnostyczno-orzeczniczego w Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy na podstawie wywiadu, wykonanych badań lekarskich, badań dodatkowych, zebranej dokumentacji medycznej stwierdzono dolegliwości oraz zmiany w badaniach obrazowych występujące w omawianym schorzeniu. Analiza sposobu wykonywania pracy przez badaną potwierdziła wykonywanie prac obciążających kończyny górne, w tym nadgarstki oraz wykonywanie ruchów monotypowych. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia organ I instancji uznał, że u G.S. omawiane schorzenie z wysokim prawdopodobieństwem zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy, w związku z czym istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej z pozycji 20 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Od decyzji powyższej odwołanie wniosła S. S.A., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i wydania decyzji w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W ocenie Spółki w przedmiotowym stanie faktycznym sprawy nie można bezspornie ani też z wysokim prawdopodobieństwem stwierdzić, iż choroba obwodowego układu nerwowego u G.S. została spowodowana sposobem wykonywania pracy. Spółka wskazała, że wadliwe jest opieranie decyzji tylko i wyłącznie na jednostronnych oświadczeniach pracownicy, która jest zainteresowana takim, a nie innym zakończeniem sprawy i wydaniem wobec niej orzeczenia o stwierdzeniu choroby zawodowej. W takiej sprawie wszelkie oświadczenia pracownicy powinny być weryfikowane i nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji. Nadto Spółka podniosła, że skoro do rozwoju schorzenia może przyczyniać się choroba tarczycy, a G.S. była na jej niedoczynność leczona, decyzja została wydana bez wszechstronnego rozważenia zebranego materiału w sprawie. Nie zostały w tym kierunku zlecone w szczególności badania mogące wykluczyć, że niedoczynność tarczycy w przedmiotowej sytuacji miała wpływ na obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Następnie odwołujący wskazał, że organ przyjął za własne jednostronne zeznania pracownicy jakoby pierwsze dolegliwości ujawniły się około 5 lat temu, nie weryfikując tego w żaden sposób. W ocenie Spółki ta okoliczność ma istotne znaczenie dla sprawy, albowiem przed pracą u odwołującego pracownica pracowała w branży, w której również mogło dojść do stwierdzenia choroby, a wręcz ryzyko z tym związane było większe. Na koniec pełnomocnik Spółki stwierdził, że do rozpoznania choroby zawodowej oprócz właściwego rozpoznania klinicznego niezbędne jest wykazanie istotnego związku przyczynowo-skutkowego rozpoznanej choroby z wykonywaną pracą. W przedmiotowej sprawie decyzja wydana została na podstawie wywiadu, wykonanych badań lekarskich, badań dodatkowych oraz zebranej dokumentacji medycznej, jednakże co istotne pominięty został fakt, iż G.S. chorowała i leczyła się w przeszłości na niedoczynność tarczycy, co mogło w znacznym stopniu przyczynić się do rozwoju schorzenia, a nie zostało to uwzględnione podczas rozpoznania, czy schorzenie jest chorobą zawodową. Ponadto, zdaniem Spółki, nie zostało wykazane, że drgania działające na organizm człowieka przez kończyny górne na badanym stanowisku przekraczają wartości progu działania, a także że występował czynnik czasu narażenia mający wpływ na rozwój schorzenia. Po rozpoznaniu odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy o PIS, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 2351 i art. 2352 K.p. oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy w pierwszej kolejności omówił dotychczasowy przebieg pracy skarżącej oraz miejsca jej zatrudnienia, a następnie podkreślił, że dnia [...] lipca 2020 r. Poradnia Chorób Zawodowych wydała orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u G.S. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstków (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych). Dalej organ przytoczył treść art. 2351 i art. 2352 K.p., w świetle których za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (w przypadku przewlekłych chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy, okres ten wynosi 1 rok). Następnie organ stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji przeprowadził bowiem postępowanie wyjaśniające i w sposób dostateczny wyjaśnił kwestię sposobu wykonywania pracy przez G.S. Ze sporządzonej oceny narażenia zawodowego wynika, że G.S. w całym okresie zatrudnienia wykonywała czynności obciążające układ mięśniowo-szkieletowy, w tym kończyn górnych. Ponadto w latach 1998-2019 podczas wykonywania pracy na stanowisku montażysty przy obsłudze narzędzi, tj. gwoździarki i zszywacza, występowało narażenie na drgania mechaniczne oddziałujące na kończyny górne, w tym przekraczające dopuszczalne normy. Natomiast z przekazanej oceny ryzyka zawodowego na stanowisku montera elementów drewnianych wynika również, że prace wykonywane były w wymuszonej pozycji oraz w dużym tempie. Nadto wśród ergonomicznych czynników ryzyka związanych ze sposobem wykonywania pracy wskazano monotypie ruchów. W ocenie organu odwoławczego w/w orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2020 r., jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Orzeczenie to zostało wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą I stopnia, wskazaną w § 5 ust 1 pkt 1 w/w rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz przez specjalistów z zakresu medycyny pracy, co spełnia wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania orzecznictwa lekarskiego w zakresie chorób zawodowych. Orzeczenie lekarskie jest przekonywujące i czytelne. Lekarz orzecznik uwzględnił czas wystąpienia objawów chorobowych, wyniki badań oraz ocenę narażenia zawodowego z całego okresu zatrudnienia G.S., a nie tylko w skarżącej Spółce, a także czynniki pozazawodowe mogące mieć wpływ na rozpoznane schorzenie, o czym świadczy szereg wymienionych w orzeczeniu wyników badań i konsultacji oraz przeprowadzony wywiad. Orzeczenie to pozostaje również w zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie istotne jest, że orzekający lekarz posiadał wiedzę o leczeniu w przeszłości G.S. z powodu niedoczynności tarczycy, co znalazło wyraz w orzeczeniu lekarskim. Organ podkreślił też, że w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej związane są rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu i nie są upoważnione do kwestionowania treści merytorycznej orzeczenia, ani też nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. W ocenie organu odwoławczego orzeczenie lekarskie wydane w niniejszej sprawie zawiera elementy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy i wskazuje, że z medycznego punktu widzenia z uwzględnieniem charakteru i sposobu wykonywania pracy stwierdzić można z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana choroba została spowodowana sposobem wykonywania pracy (narażeniem zawodowym) - tak jak wymaga art. 2351 k.p.a. Ponadto, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ podkreślił, iż ustalenie wykazu chorób zawodowych ma doniosłe prawnie skutki, polegające na domniemaniu zawodowego pochodzenia choroby wymienionej w wykazie oraz na wykluczeniu możliwości uznania za chorobę zawodową schorzenia nie wymienionego w wykazie, bez względu na możliwy jego związek z wykonywaną pracą. Jeżeli zatem u pracownika stwierdzona została wymieniona w wykazie choroba i wykonywał on pracę w warunkach narażenia na jej powstanie, to zbędny jest dowód na istnienie wpływu warunków pracy na zachorowanie. Rozpoznanie jednej z chorób umieszczonych w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do stwierdzenia zachorowania na chorobę zawodową, gdy tylko ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. W takiej sytuacji nie ma konieczności przeprowadzania dowodu, że choroba pracownika została spowodowana narażeniem zawodowym i nie ma potrzeby udowodnienia źródła zachorowania, a zwłaszcza obarczania chorego pracownika obowiązkiem wskazania takiego źródła, ponieważ przyjmuje się domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie. Z tego wynika, że dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej nie wymaga się od pracownika wykazania rzeczywistego wpływu warunków pracy na stan jego zdrowia, bo samo zatrudnienie w warunkach narażenia na zachorowanie przesądza o istnieniu takiego związku, choćby choroba mogła mieć także źródło niezwiązane z zatrudnieniem. Ponadto na tle obowiązujących przepisów wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny zaznaczył również, że wydając decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej bierze się pod uwagę spełnienie dwóch pozytywnych elementów jednocześnie: orzeczenia lekarskiego rozpoznającego chorobę zawodową i wyników dochodzenia epidemiologicznego wskazującego na istnienie związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą a warunkami pracy. W przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie. S. S.A., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., w której zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a., w zakresie, w jakim zobowiązuje organy administracji publicznej w toku postępowania z urzędu lub na wniosek stron podejmowanie wszelkich czynności, które są niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz art. 77 § 1 k.p.a., w zakresie, w jakim nakazuje organom administracji publicznej w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi II instancji. Strona zarzuciła, że przy orzekaniu organy administracji publicznej nie mogą się opierać na domniemaniach, tak jak to było w niniejszej sprawie. Organ powinien opierać się na rzetelnej analizie zgromadzonego materiału, a nie wydawać decyzje na podstawie ustalenia, że G.S. w czasie pracy obsługiwała narzędzi wywołujące drgania przenoszone przez kończyny górne. Ponadto, zdaniem strony organ nie ustalił, jaki wpływ na powstanie choroby zawodowej miały problemy skarżącej z tarczycą. W tym zakresie organ powinien był wystąpić o dodatkową konsultację do jednostki orzeczniczej II stopnia, a nie powoływać się wyłącznie na wiedzę lekarza orzecznika o występującym u skarżącej schorzeniu. Wobec powyższego, zdaniem strony skarżącej, nie sposób jest określić, że schorzenie na jakie cierpi G.S. spowodowane jest chorobą zawodową. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 2351 i art. 2352 K.p. stwierdzenie w drodze decyzji organów administracji sanitarnej istnienia u pracownika lub byłego pracownika choroby zawodowej wymaga kumulatywnego spełnienia następujących warunków: 1) rozpoznania przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej medycyny pracy I lub II stopnia, o której mowa w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych (rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.) stanowiącym załącznik do powyższego rozporządzenia; 2) stwierdzenia, w wyniku oceny warunków pracy, bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że rozpoznana choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, co oznacza, że pomiędzy powstaniem choroby a warunkami pracy (tzw. narażeniem zawodowym) musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy; 3) rozpoznania choroby zawodowej w okresie zatrudnienia pracownika w warunkach narażenia zawodowego albo po ustaniu tego rodzaju zatrudnienia, jednakże pod warunkiem, że wystąpienie udokumentowanych medycznie objawów stwierdzonej choroby nastąpiło w okresie, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. Brak spełnienia choćby jednego z powyższych warunków skutkuje niemożnością stwierdzenia przez właściwego inspektora sanitarnego w drodze decyzji istnienia choroby zawodowej. W świetle powyższych warunków materialnoprawnych organy orzekające w sprawie najpierw przeprowadziły postępowanie dowodowe na okoliczności istotne z punktu widzenia treści powyższych przepisów, a następnie dokonały oceny tak zebranego materiału. Podstawa dowodowa ustaleń faktycznych została szczegółowa opisana w uzasadnieniach decyzji, jak również znajduje pełne odzwierciedlenie w aktach sprawy administracyjnej. W ocenie organów obydwu instancji, którą to ocenę Wojewódzki Sad Administracyjny w całości podziela, zgromadzony w toku postępowania administracyjnego materiał dowodowy był kompletny i wystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, a następnie kontrolowanych decyzji. Trzeba wyraźnie podkreślić, że oceny i wnioski lekarzy orzeczników są na tyle jednoznaczne i pełne, że nie było podstaw do przedstawiania dalszego uzasadnienia medycznego (m.in. na tle dołączonych do akt sprawy sprawozdania sporządzonego przez Agencję Ochrony Pracy i Środowiska [...]). Nie jest również uzasadnione twierdzenie skargi, że materiał dowodowy będący podstawą do wydania orzeczenia lekarskiego był niepełny. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. uprawniony lekarz orzecznik wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wyznaczenie zakresu i rodzaju dokumentacji medycznej lub pracowniczej oraz badań diagnostycznych należy do wyłącznej kompetencji lekarzy orzeczników. Lekarze orzecznicy w razie uznania, że zakres informacji zawartych w dokumentacji, o której mowa w § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., jest niewystarczający do wydania orzeczenia lekarskiego, są uprawnieni na podstawie § 6 ust. 5 cyt. rozporządzenia do wystąpienia o ich uzupełnienie do pracodawcy, lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, lekarza ubezpieczenia zdrowotnego lub innego lekarza prowadzącego leczenie pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie choroby zawodowej, właściwego państwowego inspektora sanitarnego, pracownika lub byłego pracownika. Decyzja w zakresie oceny kompletności dokumentacji koniecznej do wydania orzeczenia należy więc do lekarzy orzeczników. Jednocześnie należy podkreślić, że przed zwróceniem się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – Poradni Chorób Zawodowych organ zebrał niezbędny materiał dowodowy i przekazał go podmiotowi wydającemu orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Są to w szczególności świadectwa pracy przedstawiające dotychczasowy przebieg zatrudnienia G.S., w tym okresy zatrudnienia, zajmowane stanowiska oraz dokumenty jak: karty informacyjne leczenia szpitalnego w/w, informacja o przebiegu rehabilitacji leczniczej w ramach prewencji rentowej, historia choroby, dokumentacja związana z przeprowadzonym dochodzeniem epidemiologicznym, karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej. Wszystkie te dokumenty, podobnie jak sprawozdanie sporządzone przez Agencję Ochrony Pracy i Środowiska [...], posiadał Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wydając orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej. Przed wydaniem tego orzeczenia przeprowadzono badania laboratoryjne strony, przeprowadzono konsultację z udziałem neurologa i reumatologa i przedstawiono ustalenia poczynione w trakcie tych konsultacji medycznych. Wydający orzeczenie lekarskie posiadali również dokumentację medyczną pozwalającą na odtworzenie dotychczasowego przebiegu leczenia G.S. związanego ze stwierdzonym u niej zespołem cieśni w obrębie nadgarstków obu rąk, w tym leczenia operacyjnego, a następnie przebiegiem rehabilitacji. Orzeczenie lekarskie – jako dokument, korzysta z domniemania wiarygodności i autentyczności, a zatem zakresem tego domniemania objęte są także twierdzenia i wnioski medyczne z przeprowadzonych badań specjalistycznych (m.in. badań laboratoryjnych, obrazowych i neurologicznych). Szczegółowa dokumentacja ze specjalistycznych badań lekarskich przeprowadzanych w ramach postępowania orzeczniczego z zakresu medycyny pracy nie jest zresztą załączana do akt administracyjnych. Zgodnie natomiast z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r., jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy (w szczególności dane zawarte w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika) jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Rzecz jednak w tym, że w przedmiotowej sprawie organy administracji sanitarnej trafnie uznały, że materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia i nie zachodzi konieczność podejmowania dalszych czynności dowodowych. W orzeczeniu lekarskim przedstawiono nie tylko przebieg dotychczasowego zatrudnienia G.S., warunki w jakich wykonywała pracę, ale także w wyniku analizy przedłożonych dokumentów oraz przeprowadzonych badań z udziałem strony znany był jej stan zdrowia, w tym posiadane schorzenia. Dotyczy to również niedoczynności tarczycy, w którym to schorzeniu nie dopatrzono się wbrew podnoszonym w skardze twierdzeniom przyczyny występowania stwierdzonego zespołu cieśni obu nadgarstków. Wręcz przeciwnie w orzeczeniu jednoznacznie uznano, że stwierdzone schorzenie zespołu cieśni jest następstwem wykonywania przez okres 20 lat czynności zawodowych powodujących przeciążenie obu stawów nadgarstkowych, wykonywaniem długotrwałych, i powtarzających się monotypowych ruchów zginania i prostowania nadgarstków, zginania łokciowego i promieniowego nadgarstków, ruchów zamykania dłoni i chwytania narzędzi pracy palcami. Powyższe stanowiło podstawę do stwierdzenia w orzeczeniu lekarskim, że omawiane schorzenie u badanej w wysokim stopniu zostało spowodowane sposobem wykonywania pracy w warunkach narażenia zawodowego. Nawet gdyby organy uznały, że zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego, to i tak zgodnie z powyższym przepisem - w zakresie ocen i wniosków medycznych - byłyby uprawnione jedynie do zażądania od lekarzy orzeczników dodatkowego uzasadnienia lub do wystąpienia do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację. Dotyczy to m.in. podnoszonych w odwołaniu i skardze okoliczności związanych pozazawodową etiologią schorzenia (w tym w związku z chorobą niedoczynności tarczycy). Organy nie miały podstaw do zastępowania uprawnionych lekarzy orzeczników w wyznaczaniu zakresu koniecznych do wydania orzeczenia danych lub dokumentów medycznych, jeśli konkluzje lekarskie były jednoznaczne, spójne i kategoryczne. Organy administracji sanitarnej nie są natomiast uprawnione do wkraczania w sferę ustaleń i ocen medycznych orzeczników, lecz jedynie mogą żądać uzupełnienia uzasadnienia orzeczeń lekarskich albo poddać te orzeczenia weryfikacji przez jednostki orzecznicze wyższego stopnia. Oczywiście nie wykluczało to inicjatywy dowodowej skarżącej Spółki, która mogła złożyć formalny wniosek o dopuszczenie dowodu z określonych dokumentów. Warto również zauważyć, że w postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym pozycja pracodawcy lub byłego pracodawcy jest inna niż pozycja pracownika lub byłego pracownika. Zgodnie z § 6 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. orzeczenie lekarskie przesyła się właściwemu państwowemu inspektorowi sanitarnemu, zainteresowanemu pracownikowi lub byłemu pracownikowi oraz lekarzowi kierującemu na badania, a w przypadku gdy orzeczenie lekarskie zostało wydane przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej II stopnia - również jednostce orzeczniczej I stopnia. Z przepisu tego wynika, że orzeczenie lekarskie nie jest przesyłane pracodawcy, co świadczy o tym, że w części orzeczniczej postępowania o stwierdzenie choroby zawodowej udział pracodawcy nie jest obligatoryjny. Ponadto zgodnie z § 7 ust. 1 cyt. rozporządzenia jedynie pracownik lub były pracownik, badany w jednostce orzeczniczej I stopnia, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Przedstawione w skardze zarzuty skierowane w stosunku do wydanego orzeczenia lekarskiego, w oparciu o który to dowód organ wydał zaskarżoną decyzję, stanowią jedynie próbę jego podważenia, jednak nie popartą żadnych wiarygodnym dowodem. Podzielić należy stanowisko strony skarżącej, że organy były obowiązane dokonać pełnej oceny warunków narażenia zawodowego w oparciu o materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy, w tym formularz oceny narażenia zawodowego pracownika. Podstawą ustalenia stanu faktycznego jest stan hipotetyczny zapisany w art. 2351 K.p. Artykuł 2351 K.p. nie wyklucza stwierdzenia choroby zawodowej, gdy oprócz narażenia zawodowego może wystąpić narażenie wynikające z warunków życia codziennego czy też innych schorzeń stwierdzonych u pracownika. W złożonej skardze strona podniosła, że przyczyną stwierdzonego schorzenia zespołu cieśni w obrębie obu nadgarstków mogła być choroba niedoczynności tarczycy, na jaką miała cierpieć B.S. Obalenie związku przyczynowego warunków pracy ze stwierdzoną chorobą zawodową nie może nastąpić na podstawie ogólnikowych stwierdzeń, że nie jest wykluczone, że również zdarzenia poza wykonywaniem pracy mogły być przyczyną powstania choroby, wykluczając jej związek z narażeniem zawodowym. W szczególności, gdy z treści orzeczenia lekarskiego, tak jak w niniejszej sprawie, wynika, że fakt występowania tego schorzenia, na które wskazuje skarżący było znane osobom – lekarzom wydającym to orzeczenie i nie dopatrzyły się one związku z tych schorzeniem a stwierdzoną chorobą zawodową. Stwierdzenie, że występowało narażenie pozazawodowe nie uchyla domniemania w określonym stanie faktycznym, wykonywania pracy w narażeniu zawodowym. Dla stwierdzenia choroby zawodowej wystarczy samo stwierdzenie wysokiego prawdopodobieństwa, że rozpoznana choroba, wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jest skutkiem oddziaływania na pracownika czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Paragraf 6 pkt 1 rozporządzenia nie wymaga dla rozpoznania choroby zawodowej ustalenia, że w miejscu pracy wystąpiło przekroczenie określonych norm, że dany czynnik występował powyżej dopuszczalnego poziomu. Koniecznym jest natomiast stwierdzenie istnienia takiego czynnika w środowisku pracy. Tym samym, brak przekroczenia na danym stanowisku pracy wartości najwyższych dopuszczalnych natężeń nie wyklucza rozpoznania choroby zawodowej. Z akt sprawy wynika, że przez okres 20 lat B.S. wykonywała pracę w warunkach narażenia zawodowego, którym była monotypia ruchu wynikająca z wykonywaniem ruchu zginania i prostowania nadgarstka, odchylenia łokciowego, promieniowego nadgarstka, nawracania i odwracania oraz ruchy chwytania palcami. Ryzyko rozwoju zespołu cieśni w obrębie nadgarstków zwiększone było u B.S. czasem narażenia występującym, jak wynika z akt sprawy, przez okres 20 lat oraz konieczność obsługi maszyn, narzędzi emitujących miejscowe drgania. Powyższe narażenie wynika w sposób jednoznaczny ze sporządzonych kart narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej, w tym w skarżącym zakładzie pracy. Były to w szczególności zakłady L. sp. z o.o. Szkoła Podstawowa [...], L. sp. z o.o. z, S. S.A. W orzeczeniu lekarskim jednoznacznie wskazano, że wykonywanie pracy w takich warunkach stanowi narażenie zawodowe. Podkreślić nadto należy, że w sytuacji, gdy pracownik świadczył pracę związaną z narażeniem zawodowym w kilku zakładach pracy, dla prawidłowości rozstrzygnięcia stwierdzającego chorobę zawodową nie ma znaczenia, w jakim stopniu wpłynęły na tę chorobę poszczególne okresy zatrudnienia i jaka była możliwość (prawdopodobieństwo) zachorowania pracownika u poszczególnych pracodawców. Istotą sprawy o rozpoznanie choroby zawodowej jest potwierdzenie, że dane schorzenie ma swoje źródło w szkodliwych czynnikach występujących w środowisku pracy, a nie wykazanie, że praca u konkretnego pracodawcy spowodowała chorobę zawodową (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2012 r., sygn. akt II OSK 2502/11 i z dnia 26 maja 2020r., sygn. akt II OSK 2972/19). Tym samym powoływanie się na wyniki przedstawione w wynikach badań sporządzonych przez Agencję Ochrony Pracy i Środowiska, z których wynika przede wszystkim, że drgania przenoszone przez kończyny górne pracownika na stanowisku, na którym była zatrudniona B.S., a będące następstwem używania przez nią określonych narzędzi, nie przekraczały dopuszczalnych norm, w okolicznościach niniejszej sprawy nie mają wpływu na jej rozstrzygnięcie. Nadto należy podkreślić, że w orzecznictwie jest utrwalony pogląd, że nawet szczególna wrażliwość danego pracownika na czynniki szkodliwe dla zdrowia, składające się na warunki pracy stanowiące tzw. narażenie zawodowe nie stanowi podstawy do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Organy obu instancji przeprowadziły postępowanie administracyjne z zachowaniem rygorów określonych w k.p.a., w tym zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego odpowiada kryteriom określonym przez art. 80 k.p.a., zatem podniesione w skardze zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Tym samym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.