II SA/Go 728/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.

Decyzją z dnia [...] września 2025 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2025 r. nr [...] o nałożeniu na M. K. kary pieniężnej w kwocie 500 zł z tytułu naruszenia obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu [...], nr rej. [...], nr VIN [...]. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Dnia [...] kwietnia 2024 r. M. K. nabył pojazd [...], nr VIN [...]. Na podstawie raportu z Systemu Informatycznego Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, dnia 2 lipca 2025 r. Starosta [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w związku z niewywiązaniem się przez w/w nabywcę pojazdu z obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie 30 dni. Pismem z dnia [...]lipca 2025 r. M. K. oświadczył, iż 18 maja 2024 r. stawił się do Starostwa i zarejestrował pojazd w terminie. W wyniku analizy materiału organ stwierdził, iż strona będąc właścicielem w/w pojazdu nabytego dnia [...] kwietnia 2024 r. nie złożyła wniosku o rejestrację w terminie 30 dni, który upłynął 20 maja 2024 r. Wniosek o rejestrację został złożony 21 maja 2024 r. Biorąc powyższe pod uwagę, wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. Starosta [...] nałożył na stronę karę w przedmiocie stwierdzonego naruszenia w wysokości 500 zł, na podstawie art. 140n, art. 140mb w związku z art. 73aa ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1251 ze zm., dalej p.r.d.). Organ wyjaśnił m.in., iż 18 i 19 maja 2024 r. przypadały na sobotę i niedzielę, co sprawia, że złożenie wniosku w tych dniach nie było możliwe, gdyż urząd nie pracuje w weekendy. Ostatni dzień na rejestrację pojazdu wypadał 20 maja 2024 r. – poniedziałek, jednak wniosek o rejestrację w/w pojazdu został złożony przez stronę osobiście dnia 21 maja 2024 r. we wtorek, co wskazuje, iż strona nie dopełniła obowiązku złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie. Sankcja wynika z samego faktu naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku, w tym wypadku niezłożenia wniosku o rejestrację pojazdu we wskazanym ustawowo terminie. Omawiany obowiązek jest jasno sprecyzowany w ustawie Prawo o ruchu drogowym i ma charakter bezwzględny. Nieterminowe złożenie wniosku o rejestrację lub brak jego złożenia powoduje, iż w Centralnej Ewidencji Pojazdów znajdują się nieaktualne dane, z których korzystają inne podmioty wymienione w art. 80c ust. 1 p.r.d., co może mieć negatywny wpływ na prowadzone przez te podmioty czynności i postępowania. Od powyższej decyzji Starosty [...] M. K. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wskazując, iż niezachowanie terminu nie wynikało z jego winy. Przed upływem terminu próbował dokonać czynności rejestracji pojazdu, ale wniosek o tymczasową rejestrację został odrzucony w pierwszym terminie i przyjęty dopiero w dniu 21 maja 2024 r. W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2025 r. Kolegium uznało za bezsporny fakt nabycia przez stronę w dniu [...] kwietnia 2024 r. w/w pojazdu, w związku z czym, w oparciu o art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. strona miała obowiązek złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie nieprzekraczającym 30 dni od daty nabycia, jednak obowiązku tego w wymaganym terminie nie dopełniła. Wniosek ten został złożony 21 maja 2024 r., jeden dzień po terminie. Obecnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary w trybie art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.u. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.), gdyż zgodnie z art. 140 ust. 6 p.r.d. nie stosuje się ich. Nie ma także możliwości miarkowania kary. Fakt przekroczenia terminu na rejestrację pojazdu obliguje organ do jej zastosowania. Kolegium jest uprawnione jedynie do zbadania czy zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na stronę kary administracyjnej tj. czy faktycznie przekroczony został termin na rejestrację pojazdu. Organ I instancji odniósł się w sposób wystarczający do przesłanek zastosowania wymierzonej kary. Fakt przekroczenia terminu na rejestrację pojazdu jest bezsporny. Strona podniosła w odwołaniu przyczyny nie dotrzymania ustawowego terminu, jednak okoliczności te nie mogły być wzięte pod uwagę. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu powodującym konieczność jej uchylenia. Postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami wynikającymi z Kodeksu postępowania administracyjnego. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego M.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie: 1) prawa materialnego w postaci art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że doszło do przekroczenia terminu rejestracji pojazdu, mimo że strona podjęła próbę dokonania rejestracji w terminie, a opóźnienie wynikało z przyczyn niezależnych od niej; 2) zasady proporcjonalności oraz zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej, wynikających z art. 8 k.p.a.; 3) art. 7 i art. 77 § k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nieuwzględnienie faktu, że strona próbowała złożyć wniosek w terminie, ale urząd był nieczynny. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż termin rejestracji pojazdu upływał 20 maja 2024 r. W dniu 17 maja 2024 r. udał się do Starostwa celem rejestracji tegoż pojazdu, jego wniosek dotyczył tymczasowego dopuszczenia pojazdu do ruchu z uwagi na konieczność udania się do stacji diagnostycznej i dokonania tzw. "rozszerzonego, pełnego" badania diagnostycznego, pierwszego po sprowadzeniu pojazdu z zagranicy i tu spotkał się z kategoryczną odmową ze strony pracownicy przyjmującej wnioski w urzędzie, jednocześnie pouczono go, że powinien wystąpić od razu o stały dowód rejestracyjny. Wniosek w niezmienionej formie został skutecznie złożony w dniu 21 maja 2024 r. , co oznacza przekroczenie terminu. Przyczyny zmiany zdania przez tę samą panią urzędniczkę w wydziale komunikacyjnym w Starostwie w kwestii prawidłowości ubiegania się o wydanie tymczasowego dowodu rejestracyjnego na pozytywne nie są skarżącemu znane. Opóźnienie nie wynikało z jego winy, lecz z ograniczeń organizacyjnych urzędu. Organ powinien był uwzględnić te okoliczności i odstąpić od nałożenia kary, kierując się zasadą proporcjonalności zasadą pogłębiania zaufania obywatela do organów administracji publicznej. oraz Zaskarżona decyzja jest nadmiernie rygorystyczna i nie uwzględnia realiów sprawy, co uzasadnia jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia [...] stycznia 2026 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko w sprawie wskazując m.in., iż rejestracja pojazdu była procesem wieloetapowym, błąd został popełniony przez urzędniczkę Starostwa, która 16 maja 2024 r. o godz. 14.10 odmówiła przyjęcia dokumentów wymaganych przy rejestracji, tłumacząc to brakiem dowodu wniesienia akcyzy. Nadto pismami z [...]oraz [...] stycznia 2026 r. wniósł o przesłuchanie w charakterze świadka urzędniczki Starostwa zajmującej się rejestracją pojazdów w dniach 17 oraz 21 maja 2024 r. Na rozprawie dnia 29 kwietnia 2026 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko procesowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się niezasadna. Materianoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy art. 73aa ust. 1 pkt 1 oraz art. 140mb ust. 1 p.r.d. W myśl pierwszego z powyższych przepisów właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei w myśl art. 140mb ust. 1 tej ustawy, kto będąc właścicielem pojazdu obowiązanym do złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w terminie, o którym mowa w art. 73aa ust. 1 albo 2, nie złoży tego wniosku w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości 500 zł. Kary pieniężne, w sprawach określonych w art. 140ma i art. 140mb, są nakładane w drodze decyzji administracyjnej (art. 140n ust. 1), kary te nakłada starosta (art. 140n ust. 2), stanowią one dochód powiatu (art. 140n ust. 3), nadto do kar pieniężnych, o których mowa w art. 140ma i art. 140mb, przepisów art. 189d-189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego nie stosuje się (art. 140n ust. 6). W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący nabył dnia [...] kwietnia 2024 r. pojazd [...], nr rej.[...], nr VIN [...]. Oznacza to, iż ostatni dzień wynikającego z art. 73aa ust. 1 pkt 1 trzydziestodniowego terminu na rejestrację tego pojazdu przypadał (z uwzględnieniem treści art. 57 § 4 k.p.a.) na poniedziałek 20 maja 2024 r. Tymczasem z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, iż wniosek o rejestrację pojazdu został złożony następnego dnia, tzn. 21 maja 2024 r., zatem jeden dzień po upływie ustawowego terminu, o czym świadczy data prezentaty na wniosku (k. 3 akt administracyjnych). Skarżący zarówno na etapie administracyjnym sprawy jak i w toku postępowania sądowego prezentował stanowisko, iż podjął próbę złożenia wniosku o rejestrację pojazdu wcześniej, a mianowicie (jak wynika z odwołania) 16 maja 2024 r., jednak tego dnia kolejka uniemożliwiła mu załatwienie sprawy. Następną próbę podjął w piątek 17 maja 2024 r. składając w Starostwie wymagane dokumenty, jednakże nie zostały one przyjęte, gdyż przyjmująca je pani urzędniczka uznała je za niewłaściwe. Kolejną próbę podjął w poniedziałek 20 maja 2024 r., lecz ze względu na dużą liczbę osób oczekujących zakończyła się ona niepowodzeniem, gdyż po godzinnym oczekiwaniu o godz. 13.30 okazało się, że tego dnia skarżący nie ma szans na złożenie wniosku, co ostatecznie nastąpiło następnego dnia, tzn. 21 maja 2024 r., w wyniku złożenia – jak podał skarżący – tych samych dokumentów, które nie zostały przyjęte 17 maja 2024 r. Co jednak istotne, skarżący nie dysponuje żadnym pisemnym potwierdzeniem próby złożenia dokumentacji w podanych przez siebie datach, co oświadczył na rozprawie. Również akta administracyjne sprawy nie zawierają takiego potwierdzenia. W myśl przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.), są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a także oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Jednakże chociaż zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, to nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy. Organ administracji ma wprawdzie obowiązek ustalenia obiektywnie istniejącego stanu faktycznego sprawy, lecz wynikająca z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. zasada ciężaru dowodu doznaje przełamania m.in. w przypadkach, gdy wykazanie określonych faktów pozostaje w interesie strony. W takich sytuacjach ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie skarżący nie wykazał faktu złożenia wniosku o rejestrację pojazdu we wcześniejszej dacie niż ustalona przez organ. Niezależnie jednak od tego, czy skarżący istotnie podejmował zakończone niepowodzeniem próby złożenia wniosku o rejestrację pojazdu w dniach 16-17 maja 2024 r., ostatni dzień terminu przypadł na poniedziałek 20 maja 2024 r. Strona ma oczywiście prawo dokonać wymaganej przepisami czynności w ostatnim dniu przewidzianego w tym celu ustawowego terminu, jednakże próba złożenia wniosku podjęta owego ostatniego dnia dopiero w godzinach popołudniowych (jak skarżący wskazał w odwołaniu – o godz. 13.30, po godzinnym oczekiwaniu okazało się, że będzie to już niemożliwe) miała miejsce bez dochowania należytej staranności i dbałości o własne interesy. Skarżący bowiem na podstawie wcześniejszych prób rejestracji pojazdu miał już wiedzę o tworzących się w Wydziale Komunikacji Starostwa, w godzinach popołudniowych kolejkach, które mogą skutkować niemożnością załatwienia sprawy w danym dniu. Podniesiona w skardze oraz na dalszych etapach postępowania sądowego argumentacja dotycząca kwestii kompletności składanej dokumentacji, konieczności uzyskania dodatkowych badan diagnostycznych, jak również kwestii tego, czy pojazd powinien zostać zarejestrowany czasowo czy tez na stałe, nie mogła skutkować uwzględnieniem skargi. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem wyłącznie kwestia złożenia wniosku o rejestrację pojazdu po upływie ustawowego terminu oraz związanej z tym nałożonej na skarżącego kary pieniężnej, nie zaś prawidłowość czy rodzaj samej rejestracji omawianego pojazdu (czasowej bądź stałej). Również złożony w toku postępowania sądowego wniosek o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania urzędniczki przyjmującej oraz weryfikującej składane przez skarżącego dokumenty w dniu 21 maja 2024 r. oraz w dniach poprzedzających, nie mógł zostać uwzględniony. Jak bowiem wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, wówczas jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tak więc przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka w toku postępowania przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalne. W niniejszej sprawie w odniesieniu do skarżącego zaktualizował się wynikający z art. 73aa ust. 1 pkt 1 p.r.d. obowiązek rejestracji nabytego pojazdu w terminie nieprzekraczającym 30 dni od daty jego nabycia. W wyniku niedochowania tego obowiązku zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kwestionowanej przez niego kary pieniężnej w oparciu o treść art. 140mb ust. 1 p.r.d., w wysokości 500 zł. Przepisy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Zostały one ukształtowane tak, że przewidują sankcję pieniężną za sam obiektywnie stwierdzony fakt niespełnienia powyższego obowiązku. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym są obligatoryjne i niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Konstrukcja oraz sposób zredagowania tych przepisów są na tyle precyzyjne i jednoznaczne, że wykluczają możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań, miarkowania wysokości kary czy też odstępowania przez organ od jej nałożenia (art. 140n ust. 6 p.r.d.). W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, by organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy bądź nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.