II SA/Go 707/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej postanawia odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

Postanowieniem z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 707/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odrzucił skargę D.H. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2022 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku poniesienia kosztów świadczeń opieki zdrowotnej z powodu wniesienia jej po terminie. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 10 lutego 2023 r. W dniu 14 lutego 2023 r. do Sądu wpłynął wniosek D.H. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, w którym skarżący podał, że z przyczyn niezależnych od siebie nie mógł zapoznać się z zaskarżoną decyzją w pierwotnym terminie nadesłania z uwagi na nieprawidłowe doręczenie oraz odmowę udostępnienia mu treści pisma w czasie wizyty osobistej w siedzibie organu. Wskazał też, że postępowanie reklamacyjne wobec operatora wynajętego przez organ do doręczania pism wciąż się nie zakończyło. Pismem sądowym z dnia 23 lutego 2023 r. wezwano wnioskodawcę do wykazania w terminie 14 dni, że złożył powyższy wniosek w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu oraz uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy, w szczególności do podania, w jaki sposób zakończyło się postępowanie reklamacyjne prowadzone przez operatora pocztowego, o którym to postępowaniu wnioskodawca wspomina we wniosku. W odpowiedzi, pismem z dnia [...] marca 2023 r. (nadesłanym do Sądu drogą elektroniczną) D.H. poinformował, że wniosek o przywrócenie terminu złożył dwukrotnie, w tym po raz pierwszy już wobec organu – z ostrożności procesowej. Ponadto poinformował, że postępowanie reklamacyjne nie zostało jeszcze przez operatora pocztowego zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 259., określanej dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Instytucja przywrócenia terminu ma na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych wynikłych wskutek uchybienia terminowi procesowemu, gdy strona nie ponosi winy w tym uchybieniu. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy z okoliczności sprawy będzie wynikało, że strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ponadto, dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r., II OZ 167/20; z dnia 10 stycznia 2020 r., I GZ 445/19; postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 25 marca 2019 r., III SA/Gl 204/19). Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy, a podnoszona przez niego okoliczność niewłaściwego awizowania przesyłki przez operatora pocztowego, zawierającej zaskarżoną decyzję, nie stanowi wystarczającej podstawy do pozytywnego rozpoznania wniosku. W świetle orzecznictwa sądowoadministracyjnego, dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Domniemanie to może być jednak obalone. Obalenie domniemania doręczenia nie neguje przy tym dokonania doręczenia, lecz prowadzi do uchylenia ujemnych skutków, jakie dla strony wiążą się z doręczeniem w zakresie biegu terminu. Jednym ze sposobów obalenia tego domniemania jest przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. postanowienie NSA z 15 marca 2023 r., sygn. akt III OZ 118/23). W niniejszej sprawie, we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a następnie na wezwanie Sądu, D.H. wskazał, że postępowanie reklamacyjne, wszczęte przez operatora pocztowego, nie zostało jeszcze zakończone, w związku z czym skarżący rozważa konieczność wszczęcia postępowania konsumenckiego przed Prezesem Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Skarżący nie przedłożył jednakże Sądowi żadnego dokumentu, który by jego twierdzenia uprawdopodabniał. Nie wykazał w żaden sposób, że zwrócił się do operatora pocztowego z reklamacją dotyczącą nieprawidłowego awizowania przesyłki, zawierającej zaskarżoną decyzję organu. Tymczasem to w gestii wnioskodawcy leży uprawdopodobnienie wszelkimi dostępnymi metodami, że uchybił terminowi bez własnej winy; Sąd nie jest zobowiązany do samodzielnego ustalania okoliczności, przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. W tym stanie rzeczy Sąd – na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.