Sygnatura
II SA/Go 53/26
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Go 53/26
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
- Data orzeczenia
- 9 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamila Karwatowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Jarosław Piątek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A.S., K.S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie legalizacji obiektu budowlanego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] września 2025 r., znak sprawy: [...], wydaną na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2025 r., poz. 418 ze zm., dalej jako P.b.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej jako k.p.a.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej jako PINB) orzekł o legalizacji obiektu budowlanego: ganku wejściowego od strony podwórza do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy [...], którego właścicielem są P. N. i M. Z. (dalej jako inwestorzy, właściciele nieruchomości, uczestnicy postępoowania). W sentencji decyzji wskazano, że decyzja stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego. W uzasadnieniu decyzji PINB podał, że dnia [...] czerwca 2024 r. przeprowadzono w trybie skargowym kontrolę nieruchomości [...]. Czynności te miały na celu zweryfikowanie legalności "dobudówki" do budynku mieszkalnego pod ww. adresem. Ustalono, że do północno-zachodniej ściany budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej (od wewnętrznej strony posesji) dobudowany jest ganek wejściowy. Jego wymiary zewnętrzne wynoszą 3,58 x 2,50 m. Konstrukcja ścian murowana, elewacje ocieplone styropianem; dach płaski o konstrukcji drewnianej z niewielkim spadkiem od strony budynku w kierunku zewnętrznym. Przed wejściem wykonano schody zewnętrzne ze spocznikiem wyłożone płytkami, zabezpieczone dwustronną balustradą stalową. Drzwi wejściowe do ganku znajdują się na poziomie posadzki parteru budynku mieszkalnego. Odległość północno-wschodniej ściany pełnej (bez otworów okiennych i drzwiowych) od granicy sąsiedniej nieruchomości przy [...]) wynosi 2,50 m. Organ podał, że na podstawie korespondencji okazanej w trakcie kontroli (pismo C. R. z dnia [...] sierpnia 2002 r. i pismo Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r.) można wnioskować, że ganek w obecnym kształcie istnieje od 2002 r Przy czym aktualni właściciele posesji w [...] przy [...]nie mają wiedzy na temat legalności oraz okresu budowy tego ganku. Istniał on w dacie zakupu i stan faktyczny nie uległ zmianie. W toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] lipca 2024 r. ustalono, że przedmiotowy ganek ma wymiary wewnętrzne 2,88 x 2,22 m, wysokość w świetle od 2,50 m do 2,72 m. Jest to jedno pomieszczenie skomunikowane z budynkiem mieszkalnym. Poziom posadzki znajduje się na wysokości parteru całego budynku. Wejście do ganku z terenu posesji poprzez drzwi osadzone w zewnętrznej ścianie pn.-zach., przed gankiem wykonano schody ze spocznikiem. Organ podał, że w trakcie pierwszej kontroli, przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2024 r., udostępniono opinię biegłego sądowego sporządzoną na potrzeby postępowania Sądu Rejonowego w [...] sygn. akt [...], z której wynika, że ganek znajduje się w całości na terenie nieruchomości przy ul. [...]oraz istniał w 2002 r. Organ wskazał, że zakres wykonanych robót obejmował w istocie rozbiórkę obiektu istniejącego, a następnie wzniesienie nowego obiektu. Ganek wykracza poza gabaryty budynku ujawnionego w zasobach geodezyjnych. Może on zostać wydzielony jako niezależna (dobudowana) część budynku PINB na podstawie oświadczeń poprzednich właścicieli obiektu, które nie budziły zastrzeżeń, ustalił, że roboty prowadzone były od września 2002 r. do października/listopada 2002 r. i polegały na ,,remoncie", bo pierwotnie ganek posiadał konstrukcję drewnianą i dach szklany. PINB wyjaśnił, że w ustalonym okresie budowy, tj. sierpień-listopad 2002 r., budowa lub odbudowa ganków wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Mając na uwadze, że obowiązek przechowywania dokumentacji technicznej obiektu budowlanego (art. 63 P.b.) i jej udostępniania przedstawicielom organu nadzoru budowlanego (art. 65 P.b.), brak okazania przez właściciela dokumentów potwierdzających legalność budowy uprawnia do stwierdzenia, że roboty zrealizowano bez dopełnienia formalności. Fakt ten potwierdza oświadczenie poprzedniego właściciela i pismo Burmistrza Miasta [...] z 2002 r. Mając na uwadze powyższe organ uznał, iż w sprawie zastosowanie ma art. 49f ust. 1 pkt 1 P.b. W takich przypadkach organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do podjęcia "z urzędu" uproszczonego postępowania legalizacyjnego. Niezależnie od powyższego aktualni współwłaściciele nieruchomości w dniu [...] sierpnia 2024 r. złożyli do organu wniosek o wszczęcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego, a zatem spełnione zostały wymagania formalne do wdrożenia uproszczonej procedury legalizacyjnej. W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2024 r. nałożono obowiązek dostarczenia dokumentów legalizacyjnych tj.: ekspertyzy technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane i przynależącej do Izby Samorządu Zawodowego; geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej, spełniającej wymagania określone w art. 2 pkt 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne; oświadczenia współwłaścicieli obiektu budowlanego, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W dniu [...] października 2024 r. do PINB wpłynął komplet wymaganych dokumentów i po dokonaniu pozytywnej ich weryfikacji, decyzją z dnia [...] października 2024 r. PINB zalegalizował ww. ganek wejściowy. W wyniku wniesienia odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako WINB) decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję wniesiono skargę do WSA w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Go 84/2025 uchylił decyzje organów obu instancji, zobowiązując organy do uzupełnienia dokumentacji legalizacyjnej. Ponownie rozpatrując sprawę PINB uwzględniając wytyczne zawarte w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 3 kwietnia 2025 r., postanowieniem z dnia [...] lipca 2025 r. nałożył na właścicieli przedmiotowego ganku obowiązek usunięcia niekompletności złożonego dokumentu legalizacyjnego tj. ekspertyzy technicznej w zakresie sprawdzenia czy stan legalizowanego obiektu nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi, w szczególności w kontekście przepisów przeciwpożarowych. Dnia [...] sierpnia 2025 r. do PINB złożona została uzupełniona ekspertyza techniczna, według której obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, a jego stan techniczny pozwala na dalsze bezpieczne użytkowanie zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem, z uwzględnieniem równocześnie zagrożenia w kontekście przepisów przeciwpożarowych. PINB stwierdził po pozytywnej weryfikacji ekspertyzy, że obowiązek nałożony postanowieniem został w całości wykonany. W toku postępowania prowadzonego przez PINB skarżący złożyli wniosek o zawieszenie postępowania administracyjnego w związku ze złożonym przez nich do Urzędu Miasta wniosku o rozgraniczenie, którego wynik może ich zdaniem wpłynąć na zmianę lokalizacji ganku (tj. będzie znajdował się na działce nr [...]). Postanowieniem z dnia [...] września 2025 r. PINB odmówił zawieszenia postępowania, a następnie w dniu [...] września 2025 r. wydał decyzje o legalizacji ganku. Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli A. i K. S. zarzucając wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa, gdyż odległość ganku wynosi 2,50 metra od granicy z sąsiednią działką nr [...], a zarazem dołączony jest jedną ścianą do nieruchomości skarżących co winno skutkować wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę tego obiektu. Ponadto zarzucono organowi naruszenie art. 64 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji RP w związku z brakiem możliwości korzystania przez odwołujących ze swojej własności w pełnym zakresie. Odwołujący zarzucili także brak uwzględnienia ich wniosku o zawieszenie postępowania.. Decyzją z dnia [...] grudnia 2025 r., nr [...] WINB utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na wstępie organ wskazał na wynikające z art. 153 p.p.s.a. związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z 3 kwietnia 2025 r. sygn. akt II SA/Go 84/25. WINB potwierdził, że omawiany przypadek został zakwalifikowany jako budowa bez wymaganego pozwolenia. W świetle zgromadzonego przez PINB materiału dowodowego ganek wybudowany został w roku 2002. Przy czym w tym okresie ustawodawca nie zwolnił tego rodzaju robót budowlanych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, którego w omawianym przypadku nie uzyskano. Z kolei w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne (art. 49f ust. 1 pkt 1). Organ odwoławczy podał, że w sprawie złożone zostały niezbędne dokumenty wymienione w art. 49g P.b., a ponadto złożona została w ramach usunięcia braków dokumentacji legalizacyjnej, uzupełniona ekspertyza techniczna dotycząca budowy ganku wejściowego w zakresie dotyczącym sprawdzenia czy stan obiektu nie zagraża życiu i zdrowiu w szczególności w kontekście przepisów przeciwpożarowych (postanowienie z dnia [...] lipca 2025r. wydane na postawie art. 49h ust. 2 P.b.). Wymagane dokumenty legalizacyjne wpłynęły do PINB z zachowaniem terminów wyznaczonych przez organ w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2024r. i postanowieniu z dnia [...] lipca 2025r. WINB zauważył, że od postanowienia PINB z dnia [...] sierpnia 2024r. nie zostało złożone zażalenie i w rezultacie postanowienie to posiada charakter ostateczny i jest wiążące. Natomiast skoro kwalifikacja prawna rozpatrywanych robót budowlanych była już przedmiotem analizy PINB w w/w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2024r., to brak jest podstaw prawnych do podejmowania ponownej oceny kwalifikacji wykonywanych robót budowlanych przez WINB w niniejszym postępowaniu. Takie stanowisko potwierdził WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z dnia 3 kwietnia 2025r. Organ wskazał, że decyzja na podstawie art. 49i ust. 1 P.b. w przedmiocie legalizacji obiektu jest konsekwencją wykonania uprzednio nałożonego obowiązku i w żadnym razie nie wynika z odrębnych ustaleń organu prowadzącego postępowanie legalizacyjne. Następnie WINB wyjaśnił, że dokumentacja legalizacyjna (obejmująca dwa oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością - działką, na której wybudowany został przedmiotowy obiekt - na cele budowlane oraz geodezyjną inwentaryzację powykonawczą ganku do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w skali 1:250), złożona przez właścicieli nieruchomości, na której znajduje się ganek, nie budzi zastrzeżeń w świetle przepisów prawa. Zdaniem WINB również treść przedłożonej uzupełnionej ekspertyzy wskazuje w sposób niebudzący wątpliwości, że stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (pkt 8 "Ocena stanu technicznego ganku"- strona 3). Jednocześnie w ekspertyzie stwierdzono, że: "Zbliżenie ścianą boczną do działki nr [...] na odległość 2,50 m czyli mniejszą od 3,0 m jest niezgodne z warunkami technicznymi" (pkt 2 "Dane ogólne" - strona 2). Natomiast "(...) zbliżenie to nie powoduje zagrożenia dla ruchomości sąsiedniej i nie wpływa na użytkowanie ganku" (pkt 6 "Niezgodność z przepisami"- strona 3). Ponadto w ocenie autora ekspertyzy "Ściany oddzielające poszczególne segmenty budynku zlokalizowane na granicy działek [...] to ściany wykonane z materiałów niepalnych, posiadające odpowiednią klasę odporności ogniowej dla budynków jednorodzinnych. Minimalna klasa REI 60- warunek spełniony przy ścianie z cegły pełne] gr. 38 cm - 1,5 cegły. Budynek i urządzenia z nim związane są wykonane w sposób ograniczający możliwość powstawania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewnienia ograniczenie czasu rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiadujący lokal mieszkalny oraz na sąsiednie obiekty budowlane. Ponad to zapotrzebowanie wodne do zewnętrznego gaszenia pożaru i wymagane ppoż. na wodę wynosi 10 dm3/s. Jest ono zapewnione przez hydrant zewnętrzny zlokalizowany w odległości nie większej jak 75m od obiektu chronionego" (pkt 7 "Zagrożenia zdrowia i życia ludzi w kontekście przepisów przeciwpożarowych" - strona 3). W ocenie organu odwoławczego z przeprowadzonej analizy uzupełnionej ekspertyzy technicznej przedmiotowego ganku wynika wprost, że "stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem". Ponadto, autor ekspertyzy wyjaśnił wątpliwości WSA w Gorzowie Wlkp. zawarte w wyroku z dnia 3 kwietnia 2025r., co do bezpieczeństwa obiektu w kontekście przepisów przeciwpożarowych. W związku z tym WINB stwierdził, że uzupełniona ekspertyza wyjaśnia wszystkie wątpliwości i wynika z niej w sposób jasny, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Organ ocenił wynik ekspertyzy technicznej jako miarodajny i wiarygodny, bowiem opracowanie to sporządzone zostało przez osobę posiadającą stosowne, wymagane przepisami P.b., uprawnienia. Ustosunkowując się do zarzutów odwołania dotyczących ganku względem nieruchomości odwołujących WINB wskazał, że ustawodawca uzależnił legalizację uproszczoną jedynie od stanu technicznego obiektu, co wynika wprost z treści art. 49g ust. 2 P.b. Takie stanowisko podzielił również WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku dnia z dnia 3 kwietnia 2025r. Organ wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przepisy art. 49g i 49i P.b. nie wymagają od ekspertyzy technicznej, by przewidywała ona stosowne rozwiązania z określonymi przepisami technicznymi/budowlanymi, tak jak w przypadku zwykłego postępowania legalizacyjnego. W orzecznictwie administracyjnym wskazuje się natomiast, że przez stan techniczny w rozumieniu P.b. należy rozumieć stan, który jest wynikiem użytkowania obiektu, powstały wskutek zużywania .się pewnych elementów, czy też nawet pogorszenia substancji, braku remontów, braku dbałości o stan techniczny. W rezultacie przy określeniu poziomu stanu technicznego obiektu nie mogą być brane pod uwagę kwestie dotyczące jego stanu wynikające z przyczyn pierwotnych, między innymi - z samowolnych działań właściciela obiektu. Natomiast w omawianym przypadku PINB w toku uproszczonego postępowania legalizacyjnego nie wydał postanowienia w trybie art. 49f ust. 3 P.b., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia stanu zagrożenia życia lub zdrowia ludzi organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze postanowienia, bezzwłoczne zabezpieczenie obiektu budowlanego lub jego części oraz usunięcie stanu zagrożenia. Przy czym przesłanek do wydania takiego postanowienia nie można wywieść z treści protokołów kontroli i oględzin przedmiotowego ganku, przeprowadzonej przez PINB (dokumenty nr 3 i nr 6 w aktach PINB). Wobec brzmienia art. 49g ust. 2 P.b. zdaniem WIB nie ma więc podstaw do badania zgodności usytuowania obiektu z przepisami cytowanego rozporządzenia, w tym zachowania odległości od granicy z sąsiednią działką" (§ 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r.). Natomiast odnośnie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie legalizacji uproszczonej WINB podzielił stanowisko PINB. W ocenie WINB wniosek o rozgraniczenie nieruchomości złożony przez odwołujących się nie warunkuje rozstrzygnięcia merytorycznego w omawianej sprawie i nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wyjaśnić należy, że organy administracji są zobowiązane prowadzić postępowanie mając na uwadze istniejący stan prawny i faktyczny "na gruncie", to jest stan istniejący w dacie orzekania na podstawie dostępnych dokumentów. WINB podkreślił, że do właściwości organów nadzoru budowlanego nie należy rozstrzyganie sporów granicznych pomiędzy właścicielami nieruchomości, a organy te nie są uprawnione do badania, czy nastąpiło naruszenie własności nieruchomości. Niezależnie od powyższego WINB wyjaśnił, że bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje okoliczność, że pismem z dnia [...] lipca 2025r. odwołujący skierowali do PINB "wniosek o nakazanie wstrzymania robót budowlanych dotyczących samowoli budowlanej" jednak w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym organ nadzoru budowlanego nie wydaje postanowienia o wstrzymaniu budowy, którego nierespektowanie wiąże się z określonymi w przepisać sankcjami. Natomiast z zgodnie z art. 29 ust. 4 pkt 3 d P.b. nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu wewnątrz i na zewnątrz użytkowanego budynku instalacji, z wyłączeniem instalacji gazowych. Natomiast uwidoczniony na załączonym do ww. pisma zdjęciu widnieje kran na elewacji budynku tzn. zawór ogrodowy, który stanowi integralna część instalacji wodnej budynku (wyprowadzony na zewnątrz może służyć przykładowo do celów ogrodowych). WINB wyjaśnił, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich może opierać się wyłącznie na obiektywnej ocenie dotyczącej przestrzegania obowiązujących przepisów prawa. Natomiast rozstrzyganie ewentualnych sporów związanych z wykonaniem robót budowlanych, w tym również sporów dotyczących odszkodowań za ewentualne straty, jakie wynikły na skutek wykonania tych robót, możliwe jest na drodze powództwa cywilnego przed sądami powszechnymi. Od powyższej decyzji odwołujący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając organowi: 1. naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez odmowę zawieszenia postępowania, mimo że wynik toczącego się postępowania o rozgraniczenie stanowi zagadnienie wstępne. Ustalenie przebiegu granicy bezpośrednio determinuje prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt 2 P. b.) - jeśli ganek znajdzie się w granicach działki skarżących, legalizacja na rzecz sąsiadów stanie się prawnie niedopuszczalna. 2. naruszenie art. 153 p.p.s.a. - poprzez zignorowanie przez organy pełnego kontekstu wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 03.04.2025 r. (sygn. akt II SA/Go 84/25). Organ skupił się wyłącznie na uzupełnieniu ekspertyzy ppoż., pomijając fakt, że legalizacja samowoli nie może naruszać praw osób trzecich w stopniu uniemożliwiającym korzystanie z ich własności. 3. art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na niewszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego i pominięciu faktu, że przedmiotowy ganek jest trwale połączony (wykorzystuje konstrukcyjnie) ze ścianą budynku skarżących, co stanowi niedopuszczalne wtargnięcie w sferę władztwa nad rzeczą. 4. naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. (zasada swobodnej oceny dowodów) - poprzez bezkrytyczne przyjęcie ustaleń ekspertyzy technicznej, która stwierdza niezgodność z warunkami technicznymi (odległość 2,5 m), a jednocześnie konkluduje brak zagrożenia, co jest wewnętrznie sprzeczne w kontekście ochrony ppoż. i bezpieczeństwa konstrukcji stykających się budynków, 5. art. 49g ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b. poprzez przyjęcie, że inwestorzy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji spornego przebiegu granicy i fizycznego oparcia obiektu o budynek skarżących bez ich zgody 6. art. 49g ust. 2 pkt 1 P.b. poprzez uznanie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością za wiarygodne, w sytuacji gdy przedmiotowy obiekt jest konstrukcyjnie oparty o budynek skarżących. Inwestor nie posiada prawa do dysponowania "ścianą sąsiada", co czyni oświadczenie wadliwym prawnie. 7. art. 140 Kodeksu cywilnego w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez usankcjonowanie stanu, w którym legalizacja samowoli narusza istotę prawa własności skarżących (uniemożliwienie konserwacji własnej ściany, ograniczenie w wykonaniu otworów okiennych). 8. błąd w ustaleniach faktycznych - polegający na przyjęciu, że ganek jest samodzielnym obiektem, podczas gdy w rzeczywistości jest on "pasożytniczą" przybudówką wykorzystującą substancję budynkową skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożył organ, natomiast pozostałe strony nie złożyły wniosku o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej przeprowadzonej pod względem zgodności z prawem była w niniejszej sprawie decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2025 r. o legalizacji ganku wejściowego od strony podwórza do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy [...], którego właścicielami są P. N. i M. Z. Podstawę materialną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB stanowiły przepisy ustawy Prawo budowlane art. 49f-49i. 1. Zgodnie z art. 49f ust. 1 P.b. w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. W przypadku obiektów budowlanych, o których mowa w art. 103 ust. 2, uproszczone postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w ust. 1, prowadzi się na żądanie właściciela lub zarządcy tego obiektu budowlanego (ust. 2). W myśl art. 49g ust. 1 P.b. e ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Do dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w ust. 1, należą: 1) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2; 2) geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektu budowlanego; 3) ekspertyza techniczna sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, wskazująca, czy stan techniczny obiektu budowlanego: a) nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz b) pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (ust. 2). Na postanowienie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje zażalenie (ust. 3). Stosownie do treści art. 49h ust. 1 P.b. w trakcie uproszczonego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego sprawdza: 1) kompletność dokumentów legalizacyjnych oraz 2) czy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. W przypadku stwierdzenia niekompletności dokumentów legalizacyjnych organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o obowiązku usunięcia niekompletności w wyznaczonym terminie (ust. 2). Zgodnie zaś z art. 49i ust. 1 P.b. organ nadzoru budowlanego, w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym, wydaje: 1) decyzję o legalizacji, w przypadku gdy: a) dokumenty legalizacyjne są kompletne lub ich niekompletność została usunięta zgodnie z postanowieniem, o którym mowa w art. 49h ust. 2, oraz b) z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania; 2) decyzję o nakazie rozbiórki, w przypadku: a) nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie wskazanym w postanowieniu, o którym mowa w art. 49g ust. 1, b) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia, o którym mowa w art. 49h ust. 2, c) gdy z ekspertyzy technicznej, o której mowa w art. 49g ust. 2 pkt 3, wynika, że stan techniczny obiektu budowlanego stwarza zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub nie pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Decyzja o legalizacji stanowi podstawę użytkowania obiektu budowlanego (ust. 2). W pierwszej kolejności zwrócić należy jednak uwagę, iż w rozpoznawanej sprawie orzekał uprzednio sąd administracyjny - wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 kwietnia 2025 r., II SA/Go 84/25. Powyższe ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, to wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym musi dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Musi ponadto pozostawać w logicznym związku z treścią orzeczenia sądu administracyjnego, w którym została sformułowana. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (A. Kabat [w:] B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, A. Kabat, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019, art. 153.). Zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12, że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania". Zatem zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązani są zastosować się do tak rozumianej oceny prawnej i wskazań, zawartych w uzasadnieniu wyroku. Zasadniczo ocena prawna traci moc wiążącą w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Dodatkowo zwrócić należy uwagę na art. 170 p.p.s.a., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Z uwagi na moc wiążącą orzeczenia, wynikającą z art. 170 p.p.s.a., organy administracyjne i sądy muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Mając powyższe na uwadze należało zatem przy rozpoznaniu przedmiotowej sprawy uwzględnić przede wszystkim wiążące wskazania i ocenę prawną zawarte w prawomocnym wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 kwietnia 2025 r., II SA/Go 84/25. W wyroku tym Sąd przede wszystkim przesądził w sposób wiążący, że zostały spełnione przesłanki do prowadzenia przedmiotowego postępowania w świetle powołanego art. 49f ust. 1 pkt 1 P.b. Sporny ganek powstał bowiem w 2002 r. bez uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę, stosownie do art. 28 ust. 1 P.b., przy jednoczesnym braku w przepisach art. 29-31 P.b. zwolnienia budowy tego rodzaju obiektu od obowiązku uzyskanie wspomnianego pozwolenia. Sąd podkreślił przy tym, że kwestia zasadności wszczęcia i prowadzenia postępowania legalizacyjnego w tym trybie została przesądzona w prawomocnym postanowieniu PINB z dnia [...] sierpnia 2024 r., wydanym na podstawie art. 49g ust. 1 P.b., stanowiącym, że organ nadzoru budowlanego nakłada w drodze postanowienia obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia jego doręczenia. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez żadną ze stron zażaleniem (art.49g ust. 3 P.b.) i w związku z tym pozostaje w obrocie prawnym. Stąd po uprawomocnieniu się tego postanowienia nie mogły być przedmiotem ponownego badania okoliczności, które objęte są hipotezą art. 49f i art. 49g P.b. Uproszczone postępowanie legalizacyjne ma bowiem charakter etapowy. W pierwszej kolejności organ, ustalając dopuszczalność uproszczonego trybu legalizacji, nakłada postanowieniem wydanym na podstawie art. 49f i 49g P.b. na inwestora określone obowiązki. Na kolejnym etapie postępowania organ nadzoru budowlanego związany jest wydanym ostatecznym postanowieniem. Ponadto Sąd za niesporne przyjął w prawomocnym wyroku, mając na uwadze dorobek piśmiennictwa i judykatury, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie bada się zgodności danej samowoli budowlanej z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie bada się zgodności takiej inwestycji z wymogami technicznymi określonymi w przepisach rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 ze zm.). Przepisy art. 49g i 49i P.b. nie wymagają od ekspertyzy technicznej, by przewidywała stosowne rozwiązania w celu zapewnienia zgodności obiektu z określonymi przepisami technicznymi/budowlanymi, tak jak w przypadku zwykłego postępowania legalizacyjnego. W związku z powyższym w ramach uproszczonego postępowania legalizacyjnego brak jest podstaw do żądania spełnienia innych wymogów, niż te wynikające z powołanych powyżej przepisów prawa budowlanego. Z tego powodu Sąd w wyroku z 3 kwietnia 2025 r. uznał, że w uproszczonym postępowaniu legalizacyjnym nie mogą mieć zastosowania warunki dotyczące zachowania wymaganych odległości od granicy działki. Jednak Sąd stwierdził, że przepisy rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. nie zwalniają starych, istniejących od ponad 20 lat budynków, od zachowania warunków bezpieczeństwa, ale jedynie wówczas gdyby uznano, że ma miejsce zagrożenie życia ludzi. Wobec treści przepisów rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Sąd uznał, że generalnie rozporządzenie to stosuje się przy powstawaniu nowych obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem jednakże - co ma znaczenie w sprawie niniejszej - m.in. § 207 ust. 2, który wskazuje wprost, że przepisy tego rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, w stosunku do użytkowanych budynków istniejących na datę wejścia w życie rozporządzenia mają również zastosowanie w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, określonego tym rozporządzeniem. W tym stanie rzeczy, budynek i urządzenia z nim związane powinny być projektowane i wykonane w sposób ograniczający możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewniający m.in. zachowanie nośności konstrukcji przez określony czas, a także ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie obiekty budowlane lub tereny przyległe (§ 207 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia). Tym samym Sąd uznał, że w postępowaniu legalizacyjnym rozważenia wymagało zbadanie bezpieczeństwa pożarowego i dokonanie oceny zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, z uwagi na położenie spornego obiektu budowlanego, który przylega do sąsiedniego obiektu. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy Sąd w wyroku z 3 kwietnia 2025 r. zwrócił uwagę, że autor ekspertyzy technicznej nie odniósł się do powyższych okoliczności nawet marginalnie pomimo, że kwestie związane z zachowaniem wymogów przepisów przeciwpożarowych niewątpliwie - jak wykazano powyżej - mają wpływ na ocenę zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpiecznego użytkowania obiektu budowlanego zgodne z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania. Ponadto Sąd w wyroku z 3 kwietnia 2025 r. zwrócił uwagę, że analiza przedłożonej przez aktualnych właścicieli spornej ganku ekspertyzy technicznej prowadzi do wniosku, iż w istocie – wbrew twierdzeniom organów nadzoru budowlanego - nie zawarto w nim jednoznacznego stwierdzenia w żadnym jej miejscu, że "stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi", a jedynie pozwala "na bezpieczne użytkowanie w celu w jakim został wzniesiony", a zbliżenie do granicy na odległość 2,5 m "nie powoduje zagrożenia dla nieruchomości sąsiedniej i nie wpływa na użytkowanie ganku". W ocenie Sądu, ekspertyza techniczna mimo, że sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane budzi zatem istotne zastrzeżenia. Sąd zwrócił uwagę, że ocena ekspertyzy przez organ w postępowaniu administracyjnym nie może ograniczać się do samej tylko akceptacji wniosków płynących z ekspertyzy. Zdaniem Sądu niekompletność dokumentów legalizacyjnych, o których mowa w art. 49g ust. 2 P.b oznacza zarówno nieprzedłożenie któregoś z wymaganych dokumentów określonych w art. 49g ust. 2 pkt 1-3 P.b., ale również przedłożenie dokumentu niespełniającego określonych w obowiązujących przepisach wymogów. Sąd zwrócił uwagę, iż w konsekwencji niedostrzeżenia przez ograny nadzoru niekompletności dokumentów legalizacyjnych dotyczących spornego ganku, przejawiającej się w braku w ekspertyzie technicznej jednoznacznego stwierdzenia, że stan obiektu nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi, w szczególności w kontekście przepisów przeciwpożarowych, zaniechano - z naruszeniem art. 49h ust. 2 P.b. - wydania postanowienia wzywającego do ich usunięcia, co doprowadziło do przedwczesnego wydania decyzji legalizującej na podstawie art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b. Dodatkowo, w ramach ustosunkowania się do zarzutów skargi, Sąd w wyroku z 3 kwietnia 2025 r. podał, iż kwestie zachowania odległości od granicy działki wynikające z § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. nie przesądzają o niedopuszczalności legalizacji spornego ganku, w konsekwencji czego organy nie były uprawnione do czynienia oczekiwanych przez skarżących ustaleń i rozstrzygnięć prowadzących do zmniejszenia ganku tak aby doprowadzić do zachowania odległości 3 m od granicy. Ponadto Sąd stwierdził, że skarżący błędnie upatrują niedopuszczalnego ograniczenia ich prawa własności w niemożności wybicia okien od strony działki nr [...] oraz braku dostępu do ściany ich budynku i zważył, że nie jest dopuszczalne w świetle § 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. umiejscowienie okien w ścianie budynku bezpośrednio przylegającej do granicy działki sąsiedniej. Z drugiej strony możliwe jest sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce (§ 12 ust. 3 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.). Ponadto istnieją przepisy, które pozwalają na wymuszenie na właścicielu działki sąsiedniej wejście na tę działkę w celu przeprowadzenia prac przygotowawczych lub robót budowlanych (art. 47 ust. 2 P.b.). Sąd w wyroku z 3 kwietnia 2025 r. przy ponownym rozpoznaniu sprawy zobowiązał organy nadzoru budowlanego do zastosowania się do zawartych w niniejszym uzasadnieniu ocen prawnych i podjęcia czynności mających na celu usunięcie dostrzeżonych przez Sąd braków ekspertyzy technicznej przy zastosowaniu art. 49h ust. 2 P.b. Należy wyjaśnić, iż na etapie ponownego rozpoznania przez organy przedmiotowej sprawy nie uległy zmianie istotne okoliczności sprawy ani też stan prawny, które mogłyby mieć wpływ na zastosowanie art. 153 p.p.s.a. Co oznacza, iż wiążące pozostały dla organów i Sądu, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku tutejszego Sądu z dnia 3 kwietnia 2025 r., II SA/Go 84/25. Ponownie rozpoznając sprawę PINB, stosując się do wskazań zawartych w wyroku z 3 kwietnia 2025 r., postanowieniem z dnia [...] lipca 2025 r. wydanym w trybie art. 49h ust. 2 P.b., nakazał właścicielom nieruchomości przy [...], usunięcie w terminie 45 dni od doręczenia postanowienia niekompletności w złożonej dokumentacji legalizacyjnej tj. ekspertyzie technicznej dotyczącej budowy ganku wejściowego od strony podwórza (elewacja północno-zachodnia) do budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy [...] w zakresie dotyczącym sprawdzenia czy stan obiektu nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi w szczególności w kontekście przepisów przeciwpożarowych. W odpowiedzi na wezwanie właściciele nieruchomości złożyli do organu, z zachowaniem terminu, wymaganą dokumentację w postaci uzupełnionej ekspertyzy sporządzonej w sierpniu 2025 r. Autor ekspertyzy wskazał w jej treści, że ściany oddzielające poszczególne segmenty budynku zlokalizowane na granicy działek [...] to ściany wykonane z materiałów niepalnych, posiadające odpowiednią klasę odporności ogniowej dla budynków jednorodzinnych. Ponadto budynek i urządzenia z nim związane są wykonane w sposób ograniczający możliwość powstawania pożaru, a w razie jego wystąpienia zapewnia ograniczenie czasu rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiadujący lokal mieszkalny oraz na sąsiednie obiekty budowlane. Dodał też, że spełniony jest wymóg zapotrzebowania wodnego do zewnętrznego gaszenia pożaru. Odnośnie oceny stanu technicznego ganku ekspert stwierdził, uwzględniając stan techniczny poszczególnych elementów obiektu inne uwarunkowania wskazane wyżej, że pod względem technicznym obiekt wykonany jest prawidłowo. Stan techniczny obiektu budowlanego nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie zgodnie z jego dotychczasowym przeznaczeniem. Biorąc pod uwagę wiążącą moc wyroku Sądu z 3 kwietnia 2025 r., II SA/Go 84/25, w którym jako wyłączne uchybienie Sąd wskazał niedostrzeżenie przez organy niekompletności dokumentacji legalizacyjnej przejawiające się w braku odpowiedniego stwierdzenia w ekspertyzie, że stan obiektu nie zagraża zdrowiu i życiu ludzi, w szczególności w kontekście przepisów przeciwpożarowych, należy stwierdzić, iż po uzupełnieniu przez właścicieli nieruchomości dokumentacji legalizacyjnej w zakresie ekspertyzy, organy prawidłowo uznały, iż w/w brak został usunięty prawidłowo. W ocenie Sądu uzupełniona ekspertyza nie budzi zastrzeżeń, usuwając wątpliwości, na które wskazał Sąd w wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r., II SA/Go 84/25. Powyższe zaś pozwoliło organom stwierdzić, iż spełnione zostały w ten sposób wszystkie wskazane w art. 49i ust. 1 pkt 1 P.b wymogi, od których ustawodawca uzależnił legalizację obiektu w trybie uproszczonym tj. złożone zostały prawidłowo: ekspertyza techniczna, wskazująca, że stan techniczny ganku nie stwarza zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz pozwala na bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z dotychczasowym lub zamierzonym sposobem użytkowania (sporządzona przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, co potwierdzają załączone do ekspertyzy dokumenty), geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza dotycząca przedmiotowego budynku gospodarczego oraz oświadczenia współwłaścicieli nieruchomości o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane nieruchomością przy [...] na potrzeby zalegalizowania przedmiotowego ganku wejściowego. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał zaskarżone decyzje za zgodne z prawem. Zdaniem Sądu organ nie dopuściły się w tym zakresie także naruszenia art. 153 p.p.s.a., prawidłowo uwzględniając ocenę prawną sądu zawartą w wyroku z 3 kwietnia 2025 r., II SA/Go 84/25 i zawarte w nim jednoznacznie określone wskazania, które zostały właściwie zrealizowane. Nie budzi także zastrzeżeń Sądu w składzie orzekającym stanowisko organów odnośnie złożonego przez skarżących w toku postępowania przed organem I instancji wniosku z dnia 15 września 2025 r. o zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu prawomocnego zakończenia sprawy o rozgraniczenie nieruchomości. Mianowicie skarżący wskazali na złożony w maju 2025 r. do Urzędu Miasta w [...] wniosek o rozgraniczenie nieruchomości. Zdaniem skarżących sprawa o rozgraniczenie ma znaczenie dla niniejszego postępowania, gdyż jest prawdopodobne, że granice działek nr [...]ulegną zmianie, a według koncepcji regulacji granic sporządzonej przez geodetę przedmiotowy ganek znajdzie się w obrębie działki nr [...]. PINB postanowieniem z dnia [...] września 20205 r. odmówił zawieszenia postępowania wskazując, że obecnie sporny ganek w całości zlokalizowany jest na nieruchomości inwestorów, a organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości zainicjowanego przez skarżących. Powyższe nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż nie uniemożliwia rozpoznanie sprawy. Sąd wyjaśnia, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowo administracyjnego dotyczącego interpretacji art. 101 k.p.a. przyjmuje się, że zaskarżeniu w drodze zażalenia podlega wyłącznie postanowienie o zawieszeniu oraz o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Z powyższych względów zarzuty odnoszące się do postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania podniesione mogą zostać jedynie w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty i następnie w skardze do sądu administracyjnego. Prawidłowo zatem WINB odniósł się do zarzutów odwołujących dotyczących postanowienia PINB o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd w pełni podziela ocenę WINB co do prawidłowości odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W przedmiotowej sprawie zagadnienie wstępne według skarżących stanowić miało rozpoznanie złożonego przez nich wniosku o rozgraniczenie nieruchomości, którego wynik zdaniem skarżących mógłby potencjalnie wiązać się ze zmianą powodującą, że sporny ganek znajdzie się na nieruchomości skarżących. Należy wyjaśnić, że na konstrukcję "zagadnienia wstępnego", o którym mowa w ww. przepisie, składają się cztery elementy: (1) zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; (2) wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie danej sprawy i wydanie decyzji; (3) rozstrzygnięcie należy do kompetencji innego organu albo sądu; (4) istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1570/11, organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde - zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony - zakończenie postępowania administracyjnego. Innymi słowy, zagadnienie wstępne musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno więc zależeć rozpatrzenie sprawy administracyjnej w ogóle, nie zaś wydanie pozytywnej lub negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Zatem, organ administracji publicznej przed zawieszeniem postępowania na podstawie cyt. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., obowiązany jest ustalić czy występuje opisany wyżej związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a stwierdzonym zagadnieniem. W razie gdy związek ten nie występuje, obowiązany jest przyjąć, że nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Podkreślić przy tym trzeba, że zawieszając postępowanie na podstawie ww. przepisu organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Natomiast jak wskazał NSA w wyroku z 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II OSK 803/16, "Samo stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy rozpoznawanej sprawy, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania". Dopóki nie zapadnie orzeczenie co do rozgraniczenia lub ewentualnie zasiedzenia, dopóty strona nie może skutecznie powoływać się wobec osób trzecich, w tym wobec organów nadzoru budowlanego i sądu administracyjnego, że jest właścicielem określonej nieruchomości, której granice kształtują się odmiennie, niż wynika to z dokumentacji zebranej w postępowaniu. W tym zakresie oprzeć się należy na zasadzie aktualności, zgodnie z którą organ, określając sytuację prawną adresata aktu administracyjnego, uwzględnia stan prawny i faktyczny istniejący w dacie jego wydania (por. wyrok NSA z 24 stycznia 2024 r., II OSK 1064/21; wyrok NSA z 12 kwietnia 2023 r., II OSK 1172/20; wyrok NSA z 26 stycznia 2023 r., II OSK 229/20; wyrok NSA z 17 lutego 2022 r., II OSK 530/19; wyrok NSA z 19 lutego 2021 r., II OSK 3011/20; wyrok NSA z 12 lipca 2017 r., II OSK 2872/15; wyrok NSA z 11 czerwca 2015 r., II OSK 2723/13). Słusznie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, że złożony przez skarżących wniosek o rozgraniczenie nieruchomości nie warunkuje rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie. Sprawa o rozgraniczenie została zainicjowana przez skarżących. Ustalenie dokładnego przebiegu granicy przez organ geodezyjny było sprawą odrębną, której rezultat – niepewny co do terminu i treści – nie mógł wstrzymywać czynności organów nadzoru budowlanego. W świetle istniejącego stanu faktycznego i prawnego, który organy uwzględniają wydając rozstrzygnięcie w sprawie, inwestorom przysługuje tytuł prawa własności do nieruchomości działki nr [...], na której zlokalizowany jest w całości sporny ganek, i w toku postępowania legalizacyjnego złożyli oni oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, co umożliwiało organom rozpoznanie przedmiotowej sprawy merytorycznie. Dodać przy tym należy, iż organy nadzoru budowlanego nie rozstrzygają sporów granicznych (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 kwietnia 2017 r., II SA/Go 141/17). Z powyższych względów Sądu uznał za nieuzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Za nieuzasadnione uznał Sąd również pozostałe zarzuty skargi. Odnośnie braku naruszenia art. 153 p.p.s.a rozważania przytoczone zostały we wcześniej części uzasadnienia. W ocenie Sądu organy nie dopuściły się, wbrew zarzutom skarżących naruszenia art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a., poprzez pominięcie okoliczności połączenia ganku ze ścianą budynku skarżących i pominięcie kwestii odległości między obiektem a budynkiem skarżących, które powinny zdaniem skarżących uniemożliwiać legalizację ganku. W tym zakresie należy zauważyć, że lokalizacja ganku objętego legalizacją i okoliczności jego usytuowania były już ustalone w postępowaniu, którego dotyczył wyrok Sądu z dnia 3 kwietnia 2025 r., II SA/Go 84/25 i nie uległy one zmianie w postępowaniu przeprowadzonym po uprawomocnieniu tego wyroku. Natomiast w wiążącym zgodnie z art. 153 p.p.s.a. wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r. Sąd jednoznacznie orzekł, ze jedyną kwestią budzącą zastrzeżenia w sprawie na tle zgromadzonego materiału dowodowego stanowi niepełna treść ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego obiektu, w szczególności w kontekście przepisów przeciwpożarowych. Zatem kwestia usytuowania ganku była okolicznością znana, nie budzącą wątpliwości, która nie uległa zmianie. Co więcej Sąd wyraźnie w w/w wyroku wskazał, że kwestie zachowania odległości od granicy działki nie przesądzają o niedopuszczalności legalizacji spornego ganku. Również ponoszone przez skarżących zarzuty odnośnie ograniczenia ich prawa własności, w tym w zakresie niemożności wybicia okien od strony działki nr [...] i braku dostępu do ściany ich budynku Sądu uznał za pozostające bez wpływu na kwestię legalizacji (w trybie uproszczonym). Sąd wyjaśnił w wyroku z 3 kwietnia 2025 r., że możliwie jest sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej, jeżeli będzie on przylegał całą długością swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce (§ 12 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.). Mając na uwadze powyższe podniesione w przedmiotowej sprawie zarzuty skargi uznać należało za niezasadne. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 3 lutego 2026
- Symbol z opisem
- 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
- Hasła tematyczne
- Bankowe prawo Budowlane prawo
- Skarżony organ
- Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
- Sędziowie
- Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Jarosław Piątek Kamila Karwatowicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
art. 49i · Dz.U. 2025 poz. 418
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OZ 329/26 · 9 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 9 kwietnia 2026 r., II OZ 329/26
Sygnatura: II SA/Rz 1366/25 · 9 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Rzeszowie z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Rz 1366/25
Sygnatura: II SA/Gl 272/26 · 9 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Gliwicach z 9 kwietnia 2026 r., II SA/Gl 272/26
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny