II SA/Go 475/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 marca 2025 r. sprawy ze skargi M. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków podania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. umarza postępowanie administracyjne, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz strony skarżącej – M. I. kwotę [...] ([...]) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu wniosku M. I. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 243 m2, położonej w [...] przy ul. [...] (obr. [...]), której użytkownikiem wieczystym jest M. I., nie jest uzasadniona, stwierdziło uchybienie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Go 474/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. po rozpoznaniu skargi M. I. na powyższe postanowienie w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku, uchylił to postanowienie. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 14 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że w sprawie błędnie ustalono początkową datę biegu 30 - dniowego terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że zmiana opłaty jest nieuzasadniona lub jest uzasadniona w innej wysokości. Doręczenie skarżącej wypowiedzenia wysokości opłaty rocznej w trybie art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej k.p.a.) było bowiem wadliwe, dlatego skutek doręczenia powyższego wypowiedzenia w tym trybie nie nastąpił. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpoznaniu wniosku M. I. odmówiło przywrócenia terminu do usunięcia braków podania w przedmiocie wniosku, że dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej stanowiącej własność Skarbu Państwa, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 243 m2, położonej w [...] przy ul. [...] (obr. [...]), której użytkownikiem wieczystym jest M. I., nie jest uzasadniona. Również na to postanowienie SKO w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu M. I. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. rozpatrywaną w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 78 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1145) aktualizacji opłaty rocznej dokonuje właściwy organ, wypowiadając w formie pisemnej wysokość dotychczasowej opłaty w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego oraz przesyłając równocześnie ofertę przyjęcia nowej wysokości opłaty rocznej. Do doręczenia wypowiedzenia stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W myśl ust. 2 użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wypowiedzenia, złożyć do samorządowego kolegium odwoławczego właściwego ze względu na miejsce położenia nieruchomości, zwanego dalej "kolegium", wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia przez skarżącą wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 58 k.p.a., zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z treści przywołanego przepisu wynika jednoznacznie, że o przywróceniu terminu można mówić dopiero wówczas, gdy wniesienia pisma nastąpiło z uchybieniem terminu, zaś z uchybieniem terminu do złożenia pisma mamy do czynienia w sytuacji, gdy termin ten rozpoczął swój bieg. W związku powyższym wskazać należy, że z uzasadnienia wyroku tut. Sądu z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Go 474/24 wynika, że wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej nie zostało skarżącej prawidłowo doręczone. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z. 2024, poz. 935 z późn. zm., dalej p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z kolei w myśl art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wynikająca z powołanych przepisów zasada związania skutkuje tym, że za przesądzone w obecnie rozpoznawanej sprawie należy uznać, że skarżącej nie zostało skutecznie doręczone wypowiedzenie wysokości dotychczasowej opłaty rocznej, a co za tym idzie nie uchybiła ona terminowi do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. To z kolei determinuje ocenę co do zgodności z prawem zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia tego wniosku. Aby bowiem możliwe było rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, musi dojść uprzednio do jego uchybienia. Skoro nie nastąpiło skuteczne doręczenie skarżącej wypowiedzenia wysokości dotychczasowej opłaty rocznej to nie można mówić o uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości, jak również nie sposób czynić jakichkolwiek rozważań w aspekcie istnienia bądź braku przesłanek określonych art. 58 k.p.a., koniecznych do zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Mając powyższe na uwadze, konsekwencją prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 28 listopada 2024 r. sygn. akt II SA/Go 474/24, musiało być uchylenie postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie, co Sąd uczynił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Brak uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości czyni również bezprzedmiotowym rozstrzyganie o jego przywróceniu, co skutkowało umorzeniem postępowania administracyjnego w tym przedmiocie na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania obejmujących: wpis sądowy ([...] zł), wynagrodzenie pełnomocnika ([...] zł) oraz opłatę skarbową od udzielonego pełnomocnictwa ([...] zł), orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.