II SA/Go 467/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Kamila Karwatowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Adam Jutrzenka - Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 września 2026 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r. znak sprawy [...]w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]r., znak sprawy [...]

Postanowieniem z [...] stycznia 2026 r. sygn. akt [...]Prokurator Rejonowy w [...] (dalej jako skarżący), działając na podstawie art. 232 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (tj. Dz. U. z 2026 r., poz. 490, dalej jako k.p.k.) w zw. z art. 864 § 2 - pkt 1, art. 865 i 867 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tj. Dz.U. z 2026 r., poz. 468, dalej jako k.p.c.) postanowił: 1. w trybie art. 864 § 2 pkt 1 art. 865 i 867 § 4 i 5 k.p.c. zarządzić sprzedaż bez przetargu mienia w postaci samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...] - przechowywanego na parkingu N. Sp. z o. o. SKA w [...], należącego do zmarłego B. M. - za pośrednictwem odpowiedniej jednostki handlowej, z zachowaniem przepisów o sprzedaży w drodze egzekucji z ruchomości, a uzyskaną kwotę pieniężną przekazać na konto sum depozytowych Sądu Okręgowego w [...]., prowadzone przez bank [...]na rachunek (...), 2.Wykonanie sprzedaży przedmiotów wskazanych w pkt. 1 zlecić Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...]. Postanowieniem z dnia [...] maja 2026 r., znak sprawy [...], powołując się na art. 61a § 1 k.p.a, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] (dalej jako NUS) odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie wykonania postanowienia o sprzedaży rzeczy z [...] stycznia 2026 r., w postaci samochodu osobowego marki [...] należącego do zmarłego B. M. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, iż dnia [...] stycznia 2026 r. przekazane zostało przez Prokuratora Rejonowego w [...] do wykonania postanowienie z [...] stycznia 2026 r., sygn. akt [...]w przedmiocie dokonania sprzedaży samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Adresatem korespondencji był Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], który stwierdzając swoja niewłaściwość przekazał je do wykonania NUS w [...] pismem z [...] stycznia 2026 r. Pismem z [...] lutego 2026r. przedmiotowe postanowienie zostało zwrócone z wyjaśnieniem, że organ ten nie jest właściwym do jego wykonania. Następnie postanowienie to zostało ponownie przekazane do wykonania organowi pismem z [...] marca 2026r. NUS wskazał, że z zgodnie z art. 232 § 1 k.p.k. przedmioty ulegające szybkiemu zniszczeniu lub takie, których przechowywanie byłoby połączone z niewspółmiernymi kosztami lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie wartości rzeczy, można sprzedać według trybu określonego dla właściwych organów postępowania wykonawczego. Postanowienie w przedmiocie sprzedaży w postępowaniu przygotowawczym może wydać prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd lub referendarz sądowy. Według organu przepis ten ogranicza możliwość wydania przez prokuratora postanowienia w przedmiocie sprzedaży do działania tylko w postępowaniu przygotowawczym. W odpowiedzi na pytanie organu w piśmie z [...] kwietnia 2026r. Prokurator poinformował, że postanowienie o umorzeniu śledztwa o sygnaturze akt [...]wydane zostało [...] stycznia 2026r. i jest prawomocne. NUS zauważył, iż zatem postanowienie w przedmiocie sprzedaży rzeczy z [...] stycznia 2026r. nie zostało wydane w toku prowadzonego postępowania przygotowawczego, które to zakończono [...] stycznia 2026r. Dowód rzeczowy w zakończonym postępowaniu nie był także objęty postanowieniem o zabezpieczeniu majątkowym i nie został zajęty przez organ egzekucyjny w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W związku z powyższym organ stwierdził, iż nie może wszcząć postępowania w przedmiocie wykonania postanowienia o sprzedaży rzeczy z [...] stycznia 2026r. Od powyższego postanowienia Prokurator wniósł zażalenie, w którym zarzucił naruszenie: - art. 232 § 1 k.p.k. w zw. z art. 323 § 1 k.p.k. w zw. z § 3 pkt 2 lit.a i § 4 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 roku w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz.237 z późn.zm., dalej jako rozporządzenie) poprzez uznanie, że NUS nie jest organem właściwym do dokonania sprzedaży dowodu rzeczowego na podstawie postanowienia prokuratora wydanego w prawomocnie umorzonym postępowaniu karnym, podczas gdy wskazany organ administracji jest organem właściwym w związku z przytoczonymi przepisami, - art. 66 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania, jaki konkretnie organ jest właściwy do załatwienia spraw. W uzasadnieniu złożonego środka prawnego, opisano przebieg postępowania związanego z dowodem rzeczowym w postaci samochodu osobowego marki [...] nr rej. [...], oraz okoliczności faktyczne przemawiające za zarządzeniem sprzedaży tego przedmiotu. Wskazano także przepisy prawa, na podstawie których zarządzono sprzedaż w tym art. 323 § 1 k.p.k., z którego wynika - w razie umorzenia śledztwa - obowiązek wydania postanowienia co do dowodów rzeczowych stosownie m.in. do przepisu art. 232 tej ustawy oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 249/25, jako potwierdzający, w ocenie strony, właściwość naczelnika urzędu skarbowego do realizacji sprzedaży dowodu rzeczowego na podstawie postanowienia prokuratora. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2026 r. znak sprawy [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej jako DIAS) utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia DIAS wskazał na treść art. 61 a § 1 k.p.a., stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. DIAS wyjaśnił, że przesłanki odmowy wszczęcia postępowania bada się według kryterium podmiotowego, przedmiotowego, a nadto należy uwzględniać inne przyczyny, których wystąpienie uzasadnia taką odmowę. Podkreślił, że zwrot "postępowanie nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania sprzeciwia się przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania. Przyczyny, które powodują, że postępowanie nie może być wszczęte, mogą dotyczyć także braku w przepisach podstawy do realizacji żądania w trybie postępowania administracyjnego. W przypadku zatem stwierdzenia braku możliwości realizacji żądania z ww. przyczyn, zasadna jest odmowa jego wszczęcia na podstawie powołanego art. 61a § 1 k.p.a. W kontekście powyższego, nie kwestionując prawa Prokuratora do zarządzenia sprzedaży przedmiotów, które stanowiły dowody rzeczowe w prowadzonym postępowaniu DIAS zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie powyższe nastąpiło po umorzeniu postępowania w trybie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. tj. wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa. DIAS zauważył, że art. 232 § 1 k.p.k. w żaden sposób nie wskazuje, który organ postępowania wykonawczego dokonuje sprzedaży. Przepis ten odnosi się do przedmiotów zajętych w toku postępowania i określa możliwość ich sprzedania. W zależności od tytułu rozporządzenia rzeczą przez sąd lub prokuratora postanowienie o sprzedaży wykonywane jest przez organy egzekucji administracyjnej albo przez komornika sądowego według właściwych dla nich przepisów. Zdaniem DIAS właściwość (zarówno rzeczową, jak i miejscową) organu wykonującego postanowienie o sprzedaży rzeczy należy ustalić według przepisów wskazujących organ właściwy do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym lub w przypadku dowodów rzeczowych według przepisów, które wskazują organ uprawniony do wykonania orzeczenia w przedmiocie dowodów rzeczowych - wydanych w toku postępowania karnego. Dopiero te ustalenia pozwalają na wskazanie trybu, w którym sprzedaż ma zostać przeprowadzona. O właściwości naczelnika urzędu skarbowego stanowi art. 27 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny wykonawczy (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 911, dalej jako k.k.w.): egzekucję przepadku oraz nawiązki na rzecz Skarbu Państwa prowadzi naczelnik urzędu skarbowego według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli niniejsza ustawa nie stanowi inaczej. Natomiast art. 27a § 2 k.k.w. ustawy przewiduje, że przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają zastosowanie również do wykonania postanowień o zabezpieczeniu przepadku. Tym samym naczelnik urzędu skarbowego będzie właściwym organem wykonawczym do sprzedaży przedmiotu zabezpieczonego tytułem przepadku. Według DIAS ruchomości, co do których zarządzono sprzedaż w trybie art. 232 § 1 k.p.k., w odróżnieniu od ruchomości, co do których orzeczono przepadek lub likwidację niepodjętego depozytu, nie stanowią własności Skarbu Państwa. Przepis ten odnosi się do przedmiotów zajętych w toku postępowania i określa możliwość ich sprzedania. Jeżeli zatem dowód rzeczowy nie był objęty postanowieniem o zabezpieczeniu majątkowym i nie został zajęty przez organ egzekucyjny w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani co do tego przedmiotu nie zapadło orzeczenie przepadku, brak jest podstawy prawnej wskazującej na właściwość naczelnika urzędu skarbowego do wykonania postanowienia w sprawie dowodów rzeczowych. Zależnie od tytułu rozporządzenia rzeczą przez sąd lub prokuratora, postanowienie o sprzedaży wykonywane jest przez organ egzekucji administracyjnej albo przez komornika według właściwych dla nich przepisów. Ruchomości, co do których zarządzono sprzedaż w trybie art. 232 § 1 k.p.k., w odróżnieniu od ruchomości, co do których orzeczono przepadek lub likwidację niepodjętego depozytu, nie stanowią własności Skarbu Państwa. Zatem w odniesieniu do tych przedmiotów, administracyjny organ egzekucyjny będzie właściwy do ich sprzedaży (w trybie dla siebie właściwym) w sytuacji, gdy uprzednio w odniesieniu do tych przedmiotów, przystąpił do czynności zabezpieczających na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora lub sąd. Jak to już zostało wskazane, zgodnie z art. 27a § 2 k.k.w, do wykonania postanowień o zabezpieczeniu przepadku, a tym samym do sprzedaży przedmiotu zabezpieczonego tytułem przepadku, mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w tym przypadku przedmioty podlegają sprzedaży przez naczelnika urzędu skarbowego (art. 27 wskazanej ustawy). Natomiast w odniesieniu do przedmiotów zabezpieczonych w celu umożliwienia wykonania grzywny, świadczenia pieniężnego, środków kompensacyjnych, zwrotu korzyści majątkowej pochodzącej z przestępstwa, zapłaty kosztów postępowania właściwym organem do dokonania sprzedaży będzie komornik sądowy. Przepis art. 292 § 1 k.p.k. odsyła do realizacji tych zabezpieczeń w trybie Kodeksu postępowania cywilnego, a § 3 wskazuje na odpowiednie stosowanie art. 232 k.p.k. Tym samym ich sprzedaż powinna zostać przeprowadzona przy zastosowaniu przepisów k.p.c. Zatem również sprzedaż rzeczy, które nie są przedmiotem zabezpieczenia lub zbędnych dowodów, w tym pozostałych po umorzeniu postępowania, powinna zostać przeprowadzona przez komornika sądowego na podstawie przepisów procedury cywilnej, tj. art. 844 § 1 w związku z art. 864 § 2 i 865 k.p.c. DIAS podkreślił, że przepisy dotyczące czynności realizowanych wyłącznie przez komornika sądowego, tj. art. 864 § 2 i 865 k.p.c., zostały wskazane jako podstawa wydanego przez Prokuratora postanowienia w przedmiocie sprzedaży rzeczy z [...] stycznia 2026 r. Jednocześnie DIAS zauważył, że w omawianym postanowieniu Prokurator nie określił okoliczności faktycznych, dla których przyjął właściwość rzeczową organu wykonawczego - naczelnika urzędu skarbowego, do wykonania postanowienia o sprzedaży rzeczy, które nie stanowią własności Skarbu Państwa oraz nie były przedmiotem zabezpieczenia przepadku. Zrównywanie natomiast wykonania orzeczenia o przepadku z wykonaniem zarządzenia sprzedaży w warunkach przewidzianych w art. 232 k.p.k., która dotyczy przedmiotów majątkowych nie będących własnością Skarbu Państwa, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Reasumując, administracyjny organ egzekucyjny będzie właściwy do sprzedaży przedmiotu na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w sytuacji, gdy najpierw przystąpi do czynności zabezpieczających na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez prokuratora lub sąd, a następnie otrzyma od tego organu postanowienie o sprzedaży zajętych ruchomości. Tym samym DIAS podzielił stanowisko organu I instancji, że nie jest on organem właściwym do sprzedaży dowodów rzeczowych w przypadku, gdy dowody te nie stanowiły przedmiotu zabezpieczenia dokonanego przez naczelnika urzędu skarbowego lub gdy nie został orzeczony wobec nich przepadek. Jednocześnie, odnosząc się do pozostałych kwestii, a w szczególności dotyczących wyroku WSA we Wrocławiu z 13 listopada 2025 r. sygn. akt III SA/Wr 249/25 DIAS jedynie zauważył, że w jego ocenie, orzeczenie to nie jest rozstrzygnięciem wiążącym w niniejszej sprawie, a także, co należy podkreślić, nie zapadło w tożsamym stanie faktycznym. Właściwości do działania w niniejszej sprawie naczelnika urzędu skarbowego nie potwierdzają również zapisy wskazywanego w zażaleniu rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 stycznia 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r., nr 46, poz. 237 ze zm.). Zdaniem DIAS treść § 12 ust. 1 i 3 w/w rozporządzenia potwierdzają, że sprzedaż przedmiotów niestanowiących własności Skarbu Państwa, jest realizowana w tych sprawach, w których zachodzi zagrożenie przepadkiem przedmiotu i dokonano jego zabezpieczenia. Tymczasem, w postanowieniu Prokuratura z [...] stycznia 2026 r. wskazano, iż uzyskaną kwotę pieniężna należy przekazać na konto sum depozytowych Sądu Okręgowego w [...]., co stoi w sprzeczności z ww. przepisami. Zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uzyskane kwoty organ egzekucyjny przechowuje na rachunkach depozytowych Ministra Finansów, znajdujących się w dyspozycji odpowiednio właściwego sądu albo właściwej powszechnej jednostki organizacyjnej prokuratury, jednakże dotyczy to wyłącznie kwot uzyskanych w prowadzonym zabezpieczeniu. Tym samym nie jest możliwe wykonanie zarządzonej przez Prokuratora sprzedaży w trybie właściwym dla naczelnika urzędu skarbowego. W sytuacji, gdy Prokurator zakończył dochodzenie, a zebrane dowody wskazują, że w razie skazania zostałby orzeczony przepadek, to zgodnie z art. 45a § 2 k.k. sąd może orzec przepadek także w sytuacji umorzenia postępowania z powodu jego niewykrycia, a także w przypadku zawieszenia postępowania w sprawie, w której nie można ująć oskarżonego. W niniejszej sprawie, nie został jednakże orzeczony przepadek pojazdu, a postępowanie umorzono wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia przestępstwa. Z otrzymanego postanowienia nie wynika również, by w sprawie wydane zostało orzeczenie o stwierdzeniu likwidacji niepodjętego depozytu na podstawie przepisów k.p.c, do wykonania którego zgodnie z ustawą o likwidacji niepodjętych depozytów obowiązany jest naczelnik właściwego urzędu skarbowego w trybie i na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Niepodjęty depozyt zgodnie z ustawą o likwidacji niepodjętych depozytów stanowią rzeczy dowody rzeczowe oraz rzeczy zatrzymane, co do których zapadło prawomocne orzeczenie o wydaniu ich uprawnionemu lub złożeniu do depozytu sądowego. Na powyższe postanowienie Prokurator Rejonowej w [...] wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., podnosząc zarzut naruszenia: art. 61 a § 1 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że postępowanie nie może być wszczęte, co skutkowało wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy w sprawie właściwy do wszczęcia postępowania jest NUS w [...], art. 232§ 1 k.p.k. w zw. z art. 323§ 1 k.p.k. w zw. z § 3 pkt 2 lit.a i § 4 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia poprzez uznanie, że NUS nie jest organem właściwym do dokonania sprzedaży dowodu rzeczowego na podstawie postanowienia prokuratora wydanego w prawomocnie umorzonym postępowaniu karnym, podczas gdy wskazany organ administracji jest organem właściwym do przeprowadzenia wyżej wskazanego postępowania w związku z przytoczonymi przepisami rozporządzenia i przyznaniem temu organowi statusu organu likwidacyjnego. Mając na uwadze powyższe Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu do skargi skarżący podał, że Prokuratura Rejonowa w [...] nadzorowała śledztwo powierzone Komisariatowi Policji w [...] dotyczące wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym, tj. o czyn z art. 177 § 2 kk. W trakcie w/w postępowania na polecenie prokuratora na miejscu zdarzenia zabezpieczono pojazd biorący udział w zdarzeniu drogowym, tj. samochód osobowy marki [...] nr rej. [...], należący do zmarłego w wyniku w/w zdarzenia B. M.. Było to niezbędne do przeprowadzenia oględzin pojazdu przez biegłego z dziedziny badań mechanoskopijnych oraz badań i rekonstrukcji wypadków drogowych. Pojazd został umieszczony na parkingu płatnym firmy N.Sp. z o.o. S.K.A. w [...]., zgodnie z umową zawartą między Prokuraturą Okręgową w [...]. a w/w spółką. Gdy pojazd był już zbędny dla prowadzonego postępowania podjęto próbę jego wydania rodzinie zmarłego B. M., który był jedynym właścicielem w/w pojazdu. Rodzice zmarłego odmówili jednak odebrania wraku samochodu. B. M. był rozwiedziony. Uznano, iż brak jest osoby, której można by było zwrócić w/w pojazd. Pojazd ten został znacznie zniszczony w skutek zdarzenia drogowego, nie ulega więc wątpliwości, że koszty jego przechowywania znacznie przekraczają jego wartość. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2026 r. śledztwo zostało umorzone. Po uprawomocnieniu postanowienia o umorzeniu śledztwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2026 r. prokurator wydał postanowienie w przedmiocie sprzedaży pojazdu (po uprzednim uznaniu go za dowód rzeczowy). Wykonanie sprzedaży samochodu Prokurator zlecił Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...]. (zgodnie z miejscem przechowywania pojazdu). Podstawą do wydania w/w postanowienia był art. 232 § 1 i k.p.k. Dotyczy to zwłaszcza przedmiotów zajętych na zabezpieczenie. Odnosi się jednak także do rzeczy, które miałyby obecnie być złożone do depozytu z przyczyn wskazanych w art. 231 § 1 (zob. uw. 4), przy uwzględnieniu kosztów, jakie przechowanie to może wywołać. O zarządzeniu sprzedaży decyduje w postępowaniu przygotowawczym prokurator. Zbycie może tu nastąpić bez przetargu, za pośrednictwem jednostki handlowej, z zachowaniem przepisów o egzekucji z ruchomości (zob. art. 864 § 2 pkt 1 k.p.c.). Jedynie w miarę możności o czasie i warunkach sprzedaży należy zawiadomić oskarżonego oraz inne zainteresowane osoby, a więc mające czy wysuwające prawa do tej (tych) rzeczy (art. 232 § 3 k.p.k.). Uzyskaną ze sprzedaży sumę przekazuje się do depozytu sądowego (art. 232 § 2). Prokurator uznał, że zachodzi w niniejszej sprawie przesłanka z art.232§1k.p.k. Przechowywanie wskazanego w sentencji pojazdu, który jest pojazdem całkowicie zniszczonym i praktycznie ma jedynie wartość złomową, jest połączone z niewspółmiernymi kosztami, które już przerosły wartość przechowywanej rzeczy. Jak wskazano w postanowieniu o sprzedaży pojazdu, pojazd ten jest pojazdem znacznie uszkodzonym w wyniku wypadku. Zasadnym więc będzie dokonanie jego sprzedaży za pośrednictwem jednostki handlowej zajmującej się skupem złomu. Co do braku możliwości wydania przez prokuratora postanowienia o sprzedaży rzeczy po umorzeniu śledztwa wskazano na treść art. 323 § 1 k.p.k. zgodnie z którym w razie umorzenia śledztwa prokurator wydaje postanowienie co do dowodów rzeczowych stosownie do przepisów art. 230 - 233 kpk". Nie można mieć więc żadnych wątpliwości co do tego, iż po umorzeniu postępowania prokurator mógł, a nawet miał obowiązek, wydać postanowienie dotyczące dowodów rzeczowych i mógł je wydać również na podstawie art. 232 § 1 k.p.k. Według skarżącego w sytuacji, gdy przepis szczególny (tutaj art. 232 § 1 k.p.k.) upoważnia Skarb Państwa do sprzedaży cudzej ruchomości, to znajdzie zastosowanie wskazane wyżej rozporządzenie. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia organem właściwym w sprawie takiej likwidacji jest naczelnik urzędu skarbowego. Jednocześnie wskazano, że żadne z przepisów nie przewidują właściwości komornika sądowego do sprzedaży rzeczy stanowiącej dowód rzeczowy, której przechowywanie może generować niewspółmierne koszty. Natomiast na właściwość naczelnika urzędu skarbowego wskazują wyżej powołane przepisy. Zdaniem skarżącego DIAS nie wskazał jaka jest różnica w stanie faktycznym tych obu spraw, która miała by znaczenie dla rozstrzygnięcia. Należy zaznaczyć, że w obu sprawach konieczne było dokonanie sprzedaży samochodu w trybie art. 232 k.p.k., który nie stanowi własności skarbu państwa i którego nikt nie chce odebrać, a jego przechowywanie na płatnym parkingu powoduje powstawanie kosztów znacznie przekraczających jego wartość. Stan faktyczny w zakresie dowodu rzeczowego, który ma zostać sprzedany jest więc identyczny. Według Prokuratora kwestia na co zostaną przeznaczone kwoty uzyskane ze sprzedaży jest kwestią wtórną. Nie ulega wątpliwości, że rozporządzenie to dotyczy sprzedaży cudzej rzeczy, nie stanowiącej własności Skarbu Państwa i że właściwym do sprzedaży tej rzeczy jest naczelnik urzędu skarbowego. W żadnym miejscu tego rozporządzenia nie wskazano, iż dotyczy ono wyłącznie takich rzeczy, co do których zachodzi zagrożenie przepadkiem i na których dokonano zabezpieczenia. Nie ulega wątpliwości, że istotą tego rozporządzenia jest rozciągnięcie stosowania przepisów działu II rozdziału 6 u.p.e.a. w zakresie przechowywania, oszacowania i sprzedaży zajętych ruchomości na określone ruchomości, gdy Skarb Państw a na podstawie szczególnych przepisów jest upoważniony do sprzedaży cudzej własności (zgodnie z art. 174 u.p.e.a.). Odnosząc się do zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stwierdzeń co do właściwości komornika w niniejszej sprawie skarżący wskazał, iż w orzecznictwie przyjęto, że określenie sposobów zabezpieczenia w art. 292 k.p.k. oznacza odesłanie wyłącznie do art. 747 k.p.c., który zawiera zamknięty katalog sposobów zabezpieczenia roszczeń pieniężnych. Powyższe przepisy gwarantują, że w żaden inny sposób zabezpieczenia nie może być określony w postanowieniu sądu lub prokuratora. Przepis ten nie jest adresowany do organu egzekucyjnego i w jego treści nie można dopatrywać się przesłanek decydujących o właściwości organu administracyjnego. Ponadto rozpatrywana sprawa nie dotyczy przedmiotów zabezpieczonych w celu umożliwienia wykonania grzywny, świadczenia pieniężnego, środków kompensacyjnych, zwrotu korzyści majątkowych pochodzących z przestępstwa, czy też zapłaty kosztów postępowania, lecz sprzedaży dowodu rzeczowego. Nie mają więc tu zastosowania przepisy art. 864 § 2 i 865 k.p.c. Żaden z przepisów nie przewiduje właściwości komornika sądowego do sprzedaży rzeczy stanowiącej dowód rzeczowy, której przechowywanie może generować niewspółmierne koszty. Z kolei na podstawie wskazywanych wyżej przepisów - art. 174 u.p.e.a. i wydanego na jego podstawie rozporządzenia w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, właściwy w sprawie będzie Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. Na marginesie wskazano, iż na taką interpretacje przepisów wskazuje nie tylko wyrok WSA we Wrocławiu, ale także przyjęta już przez urzędy skarbowe praktyka. Przykładowo Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]. w sprawie [...] analogicznej do niniejszej sprawy sprawie o sygn. akt [...]Prokuratury Rejonowej w [...] wykonał postanowienie prokuratora z dnia [...].06.2025 r. w sprawie zarządzenia sprzedaży wraku samochodu osobowego, którego właściciel nie odbierał, a którego przechowywanie generowało niewspółmierne koszty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddolnie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, iż Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Zgodnie z treścią cyt. art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli skarga dotyczy postanowienia. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiot tak rozumianej kontroli stanowiło w niniejszej sprawie postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] czerwca 2026 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] maja 2026 r. o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie wykonania postanowienia Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2026 r. w przedmiocie sprzedaży samochodu osobowego. Jak wynika z akt sprawy Prokurator Rejonowy w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2026 r., wydanym na podstawie art. 323 § 1, art. 230, art. 231 i art. 232 k.p.k., uznał za dowód rzeczowy samochód osobowy marki [...] o nr rej. [...], zabezpieczony na miejscu zdarzenia drogowego w dniu [...] października 2025 r. przechowywany na parkingu N. sp. Z o.o., którego właściciel zmarł na miejscu zdarzenia drogowego. Następnie postanowieniem z tego samego dnia, wydanym na podstawie art. 232 § 1 i 2 k.p.k. Prokurator zarządził sprzedaż bez przetargu mienia w postaci opisanego wcześniej samochodu, za pośrednictwem odpowiedniej jednostki handlowej, a wykonanie sprzedaży zlecono Naczelnikowi US w [...]. W uzasadnieniu postanowienia Prokurator wyjaśnił, że śledztwo w sprawie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym w dniu [...] października 2025 r. zostało umorzone, a samochód w trakcie wypadku uległ całkowitemu zniszczeniu, będąc jednocześnie zbędnym dla zakończonego już postępowania. Natomiast przechowywanie w/w pojazdu połączone jest z niewspółmiernymi kosztami. Finalnie postanowienie z dnia [...] stycznia 2026 r. zarządzające sprzedaż w/w pojazdu zostało przekazane przez Prokuratora do wykonania NUS w [...] jako organowi uznanemu za właściwy rzeczowo i miejscowo. NUS jednak odmówił w tym zakresie wszczęcia postępowania, stwierdzając, iż nie jest organem właściwym do wykonania postanowienia z dnia [...] stycznia 2026 r. Aby rozstrzygnąć istotę sporu sprowadzającą się do określenia czy Naczelnik Urzędu Skarbowego jest organem obowiązanym do wykonania postanowienia z dnia [...] stycznia 2026 r. o sprzedaży pojazdu, w pierwszej kolejności należy wskazać na przepisy prawa, które miały w sprawie zastosowanie. Zgodnie z art. 232 § 1 k.p.k., który stanowił podstawę prawna postanowienia Prokuratora z dnia [...] stycznia 2026 r., przedmioty ulegające szybkiemu zniszczeniu lub takie, których przechowywanie byłoby połączone z niewspółmiernymi kosztami lub nadmiernymi trudnościami albo powodowałoby znaczne obniżenie wartości rzeczy, można sprzedać według trybu określonego dla właściwych organów postępowania wykonawczego. Postanowienie w przedmiocie sprzedaży w postępowaniu przygotowawczym może wydać prokurator, a w postępowaniu sądowym sąd lub referendarz sądowy. W przedmiotowej sprawie postanowienie o sprzedaży z dnia [...] stycznia 2026 r. wydane zostało przez Prokuratora po prawomocnym umorzeniu śledztwa związanego ze zdarzeniem drogowym z [...] października 2025 r. W tym zakresie należy jednak wyjaśnić, iż zgodnie z art. 323 § 1 k.p.k. w razie umorzenia śledztwa prokurator wydaje postanowienie co do dowodów rzeczowych stosownie do przepisów art. 230-233, a zatem nawet po umorzeniu śledztwa Prokurator jest uprawniony do orzeczenia w trybie art. 232 § 1 k.p.k., jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Z kolei zgodnie art. 174 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2026 r. poz. 268 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), wskazanym przez Prokuratora jako podstawa przekazania NUS do wykonania postanowienia z dnia [...] stycznia 2026 r., Rada Ministrów może, w drodze rozporządzenia, rozciągnąć stosowanie w całości lub w części przepisów działu II rozdziału 6 w zakresie przechowywania, oszacowania i sprzedaży zajętych ruchomości na określone ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie przepisów o likwidacji mienia, o przepadku mienia, z tytułu spadków lub z innych tytułów albo gdy Skarb Państwa na podstawie szczególnych przepisów jest upoważniony do sprzedaży cudzej ruchomości. Rozporządzenie to w szczególności określi przypadki, w których może nastąpić nieodpłatne przekazanie ruchomości przez Skarb Państwa albo powiat lub ich niszczenie, a także sposób rozliczania wydatków związanych z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa. Rada Ministrów wykonała upoważnienie zawarte w art. 174 u.p.e.a., wydając rozporządzenie z 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1805). Rozporządzenie określa ruchomości, na które rozciąga się stosowanie, w całości lub w części, przepisów działu II rozdziału 6 komentowanej ustawy, w zakresie ich przechowywania, oszacowania i sprzedaży (§ 1 pkt 1), przypadki, w których może nastąpić nieodpłatne przekazanie ruchomości, o których mowa w pkt 1, lub ich zniszczenie (pkt 2), sposób rozliczania wydatków związanych z przechowywaniem lub sprzedażą ruchomości niestanowiących własność Skarbu Państwa (pkt 3). Stosownie do § 3 pkt 2) lit. a) rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa, jeżeli podlegają likwidacji na podstawie przepisów prawa karnego, karnego skarbowego lub celnego. Przy czym ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o likwidacji ruchomości, rozumie się przez to czynności związane ze sprzedażą, nieodpłatnym przekazaniem lub zniszczeniem ruchomości (§ 2 rozporządzenia). W myśl natomiast § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego – stanowiącego na gruncie rozporządzenia organ likwidacyjny - stosuje się odpowiednio do naczelników urzędów skarbowych w odniesieniu do likwidacji ruchomości niewymienionych w dwóch poprzedzających jednostkach redakcyjnych rozporządzenia. Pkt 1 i 2 cyt. § 4 ust. 1 rozporządzenia (czyli poprzednie jednostki redakcyjne) dotyczyły towarów o nieunijnym statusie celnym, przejętych przez Skarb Państwa na własność na podstawie rozstrzygnięć sądu powszechnego w postępowaniu w sprawach celnych, towarów w dyspozycji organów celnych i podlegających likwidacji, przedmiotów, które stały się własnością Skarbu Państwa na podstawie prawomocnego orzeczenia ich przepadku(...), likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu. Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem, że w sytuacji, gdy przepis m.in. prawa karnego, który upoważnia Skarb Państwa do sprzedaży cudzej ruchomości, zastosowanie znajduje w/w rozporządzenie, w świetle którego do takich ruchomości stosuje się przepisy działu II rozdziału 6 u.p.e.a. dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości. Odnosząc powyższe do realiów rozpoznawanej sprawy należy zgodzić się ze skarżącym, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajduje art. 174 u.p.e.a. w zw. z § 3 pkt 2 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w zw. z art. 232 § 1 k.p.k. W niniejszej sprawie nie ulega bowiem wątpliwości, iż pojazd objęty postanowieniem z dnia [...] stycznia 2026 r. o sprzedaży stanowi ruchomość niestanowiącą własności Skarbu Państwa. Z kolei przepisem prawa karnego, o którym mowa w § 3 pkt 2 lit. a rozporządzenia, stanowiącym podstawę do jego likwidacji (sprzedaży zgodnie z § 2 rozporządzenia) jako ruchomości niestanowiącej własności Skarbu Państwa, jest cytowany wcześniej art. 232 § 1 k.p.k. W takim przypadku zaś, gdy ruchomość o jakiej mowa w przedmiotowej sprawie, nie stanowi żadnego z przedmiotów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia, zastosowanie znajdować musi § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, tzn., że przepisy działu II rozdziału 6 ustawy dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio właśnie do naczelników urzędów skarbowych – w odniesieniu do przechowywania oraz likwidacji (czyli także sprzedaży) – którzy stanowią organ likwidacyjny w rozumieniu rozporządzenia. W podobnym stanie faktycznym zbieżnie orzekł WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 13 listopada 2025 r., IIISA/Wr 249/25, którego stanowisko skład orzekający w przedmiotowej sprawie w pełni podziela. Analiza przywołanych powyżej przepisów wskazuje zatem na dokonanie przez skarżone organy błędnej interpretacji przepisów prawa, skutkujące wydaniem zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów prawa tj. art. 61a § 1 kpa w zw. z art. 232 § 1 k.p.k., art. 174 u.p.e.a. w zw. z § 2, § 3 pkt 2 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Odnosząc się do argumentacji DIAS zawarte w zaskarżonym postanowieniu Sąd wyjaśnia, że wbrew twierdzeniom organu podstawa prawna określenia organu obowiązanego do wykonania postanowienia o sprzedaży nie musi wynikać z art. 232 k.p.k., gdyż na gruncie przedmiotowej sprawy decyduje o tym przepis szczególny w/w rozporządzenia, którego interpretacja została wskazana powyżej. Błędne jest stanowisko organu wskazujące na konieczność określenia właściwego organu do wykonania w/w postanowienia w oparciu o przepisy określające organ właściwy do wykonania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym lub przepisów, które wskazują organ uprawniony do wykonania orzeczenia w przedmiocie dowodów rzeczowych. Wskazane przez organ przepisy art. 27 i art. 27a § kodeksu karnego wykonawczego, określające właściwość naczelnika urzędu skarbowego w przypadku egzekucji przepadku oraz nawiązki i do wykonywania postanowień o zabezpieczeniu przepadku, nie oznaczają wykluczenia zastosowania przepisów rozporządzenia, które jako przepis szczególny reguluje odrębnie określone zagadnienie i znajduje zastosowanie na gruncie przedmiotowej sprawy. Przepisy cytowanego rozporządzenia do określenia właściwości naczelnika urzędu skarbowego jako organu likwidacyjnego nie wymagają, aby przedmiot objęty sprzedażą uprzednio objęty był postanowieniem o zabezpieczeniu majątkowym, zabezpieczeniu przepadku. Brak także podstaw do wywiedzenia przez organ, że wskazanie przez Prokuratora w postanowienia z dnia [...] stycznia 2026 r. o sprzedaży pojazdu przepisów art. 864 § 2 i art. 865 k.p.c. jest wiążące w zakresie określenia organu właściwego do wykonania postanowienia i skutkuje brakiem właściwości skarżonego organu. Należy podkreślić, iż właściwość naczelnika urzędu skarbowego do wykonania postanowienia o sprzedaży pojazdu wynika z treści przywołanych wcześniej przepisów prawa. Dodać przy tym należy, iż w świetle treści art. 232 k.p.k. wydawane przez prokuratora postanowienie w sposób wiążący określa wyłącznie czynność polegającą na sprzedaży i przedmiot tej sprzedaży, to stanowi bowiem przedmiot tego postanowienia. Wbrew stanowisku skarżonego organu, braku właściwości skarżonego organu do wykonania postanowienia z [...] stycznia 2026 r. i braku podstaw do zastosowania przepisów rozporządzenia na gruncie rozpoznawanej sprawy, nie można wywodzić z treści § 12 rozporządzenia dotyczącego kwestii rozdysponowania środków ze sprzedaży ruchomości. Przepisy rozporządzenia mają charakter przepisów szczególnych (lex specialis). Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy i fakt, że ruchomość stanowi istotnie uszkodzony pojazd, którego koszty przechowywania z pewnością przekraczają koszty jakie uzyskane zostaną ze sprzedaży (biorąc pod uwagę upływ czasu od 10 października 2025 r.) należy mieć także na względzie dążenie do jak najszybszego wykonania postanowienia o sprzedaży, które zapobiega generowaniu dalszych kosztów. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie wydane w pierwszej instancji. Ponownie rozpoznając sprawę NUS będzie zobowiązany zastosować się do przedstawionej przez Sąd wykładni przepisów, będąc związanym oceną prawną i wskazaniami Sadu wyrażonymi w uzasadnieniu niniejszego wyroku (art. 153 p.p.s.a.).