II SA/Go 455/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.Z. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Studentów Uniwersytetu z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić radcę prawnego.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 30 czerwca 2014 r. E.Z. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł. 21 lipca 2014 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku E.Z. wskazała, że nie posiada obecnie stałego źródła dochodu. Skarżąca oświadczyła, że mieszka wraz z matką, która otrzymuje emeryturę w wysokości 1.283,89 zł (brutto). W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżąca przedłożyła wyciągi z rachunków bankowych oraz rachunki dotyczące ponoszonych opłat za energię elektryczną (150 zł), wodę (62 zł), gaz (61 zł), usługi telekomunikacyjne (36 zł), leki (120 zł). Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Należy wskazać, że E.Z. jest studentką, która nie posiada obecnie dochodu. Z wyciągu z rachunku bankowego skarżącej wynika, że nie posiada ona istotnych oszczędności (60,66 zł – stan na 29 lipca 2014 r.). Zważyć jednak trzeba, że E.Z. prowadzi gospodarstwo domowe z matką. W orzecznictwie wyjaśniono, że "okoliczność, iż pełnoletnie dziecko, które nie posiada własnego majątku, uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie uzasadnia jeszcze zwolnienia od kosztów sądowych. Z istoty obowiązku alimentacyjnego wynika bowiem, że w wypadkach uzasadnionych prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli mogą to uczynić bez uszczerbku utrzymania, koniecznego dla siebie i rodziny. W takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 1989 r., II CZ 80/89, LEX nr 8963, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 2012 r., II FZ 975/12, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem, to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się czy on czy jego rodzina – w tym przypadku matka skarżącej w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Z przedłożonych dokumentów wynika, że matka E.Z. otrzymuje emeryturę w wysokości 1.283,89 zł (brutto). Matka skarżącej oświadczyła, że nie posiada rachunków bankowych. W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek E.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia