II SA/Go 432/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.F. i G.F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w punkcie 1 nałożył na M.F. i G.F. obowiązek sporządzenia i przedstawienia we wskazanym terminie projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dokonanych podczas realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] przy ul. [...]; w punkcie 2 decyzji – obowiązek wykonania konstrukcji oporowych umożliwiających odtworzenie pierwotnego ukształtowania terenu działek sąsiednich poprzez wykonanie robót budowlanych szczegółowo opisanych przez organ oraz w punkcie 3 – zapewnienie nadzorowania robót budowlanych przez osobę dysponującą stosownymi uprawnieniami budowlanymi. Wskutek złożonego odwołania, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał dnia [...] kwietnia 2018 r. decyzję nr [...], którą uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2018 r. w części dotyczącej określenia zakresu projektu budowlanego zamiennego i jednocześnie orzekł w tym zakresie, że projekt budowlany zamienny winien uwzględniać zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dokonanych podczas realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego na działce nr [...] przy ul. [...] oraz winien również uwzględniać obowiązek wykonania konstrukcji oporowych, określony w pkt 2 sentencji zaskarżonej decyzji PINB; uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania określonych w decyzji organu I instancji obowiązku i wyznaczył nowy termin wykonania obowiązków na 12 miesięcy od daty otrzymania decyzji, a w pozostałej części utrzymał decyzję organu I instancji w mocy. M.F. i G.F. – reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika – złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na decyzję WINB, w której jednocześnie złożono wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W ocenie strony skarżącej w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji znaczenie ma okoliczność, że obejmuje ona konieczność wykonania robót budowlanych. Zdaniem pełnomocnika wykonanie robót budowlanych przed prawomocnym rozpoznaniem sprawy może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna. Wykonanie decyzji może więc spowodować trudne do odwrócenia skutki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dotyczy tylko takich z nich, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Wykonanie aktu administracyjnego oznacza spowodowanie, sprowadzenie w sposób dobrowolny lub w trybie egzekucji takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s.186). Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji lub postanowienia, w całości lub w części, może postanowić organ, który wydał decyzję lub postanowienie, działając z urzędu lub na wniosek strony skarżącej, chyba że zachodzą przesłanki, od których w postępowaniu administracyjnym uzależnione jest nadanie decyzji lub postanowieniu rygoru natychmiastowej wykonalności albo, gdy ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. również sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z powyższego wynika zatem, że do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności konieczne jest spełnienie przynajmniej jednej ze wskazanych przesłanek, przy czym ciężar wykazania ich istnienia spoczywa na skarżącym. Należy zgodzić się z poglądem wyrażonym w orzecznictwie, że przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, należy rozumieć taki uszczerbek (majątkowy lub niemajątkowy), który nie będzie mógł być usunięty przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego surogat w postaci sumy pieniężnej nie przedstawiałby znaczenia dla skarżącego, albo gdyby zachodziło zagrożenie życia lub zdrowia. Innymi słowy, trudne do odwrócenia skutki oznaczają takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe, powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04; postanowienie WSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 341/18, baza orzeczeń CBOIS). W świetle powyższego, wniosek pełnomocnika skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie zawiera on bowiem żadnych argumentów zmierzających do uprawdopodobnienia wystąpienia przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, czyli że szkoda może zostać rzeczywiście wyrządzona bądź też wystąpią trudne do odwrócenia skutki. Niewystarczająca argumentacja zawarta we wniosku lub też brak argumentacji nie stanowi braku formalnego, który podlegałby usunięciu na wezwanie Sądu, zwłaszcza, gdy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika. Nie jest również obowiązkiem Sądu poszukiwanie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 1115/13, baza orzeczeń CBOIS). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżących uznał konieczność wykonania robót budowlanych za wystarczającą przesłankę uzasadniającą wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem, w ocenie Sądu, samo nałożenie na skarżących obowiązku wykonania określonych robót budowlanych związanych z budową konstrukcji oporowych umożliwiających odtworzenie pierwotnego ukształtowania terenu, nie oznacza automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może wstrzymanie wykonalności zaskarżonego aktu. Wobec powyższego, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.