II SA/Go 432/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prokuratora Okręgowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej p o s t a n a w i a : odmówić przyznania prawa pomocy.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 czerwca 2014 r. S.M. została wezwana do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu od skargi w wysokości 200 zł. 1 lipca 2014 r. wpłynął do tut. Sądu wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku S.M. podała, że wraz z mężem z tytułu emerytur i prowadzonej działalności gospodarczej osiągają dochód w wysokości 5.903 zł (brutto). Na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 7 lipca 2014 r. i 24 lipca 2014 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez: 1. przedłożenie dokumentu potwierdzającego uzyskiwane dochody (decyzja ZUS, zaświadczenie pracodawcy), 2. przedłożenie wyciągów z wszystkich posiadanych przez skarżącą i jej męża rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy, 3. przedłożenie rachunków potwierdzających ponoszone przez skarżącą koszty związane z utrzymaniem domu, 4. przedłożenie rachunków dotyczących ewentualnych kosztów zakupu leków (leczenia). W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca poinformowała, że uiściła wpis od skargi w kwocie 200 zł (pismo z dnia [...] lipca 2014 r.). Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Należy wskazać, że S.M. nie uzupełniła złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca nie przedłożyła między innymi dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych dochodów i wyciągów z rachunków bankowych. W tej sytuacji nie jest możliwe dokonanie wszechstronnej analizy sytuacji majątkowej wnioskodawczyni. Należy podnieść, że wykazać oznacza dowieść, udokumentować czy udowodnić, a nie jedynie oznajmić czy poinformować (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., I FZ 189/11, LEX nr 948866). Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych (obiektywnie) możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r., I OZ 819/10, LEX nr 742076). W literaturze przedmiotu również zwrócono uwagę, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Posiadanie przez stronę stałych dochodów w zasadzie wyklucza możliwość zwolnienia od kosztów sądowych (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2011 r., II GZ 89/11, LEX nr 783930). W tym kontekście należy podnieść, że z treści formularza PPF wynika, że skarżąca wraz z mężem dysponują miesięcznie dochodem w wysokości około 5.900 zł (brutto). Nadto skarżąca uiściła wpis od skargi. W konkluzji należy zatem stwierdzić, że S.M. nie wykazała, że zachodzi ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i dlatego na podstawie powyższego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.