II SA/Go 425/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu w dniu 7 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów pism postanawia: I. odrzucić skargę, II. odmówić przyznania prawa pomocy.

[...] Sp. z o.o. w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów pism. Zarządzeniami z dnia 21 sierpnia 2024 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych skargi poprzez nadesłanie dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osoby, która podpisała skargę do reprezentowania strony skarżącej (np. wypis z KRS) oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi - w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania zostały doręczone stronie skarżącej w dniu 13 września 2024 roku (k. 24 akt sądowych). W dniu 24 września 2024 r. (data nadania 20 września 2024 r.) do Sądu wpłynął wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz niepodpisane pismo strony bez załączonego wypisu z KRS (mimo wymienienia tego załącznika). Wezwanie o wypis z KRS pozostało bez odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 28 § 1 p.p.s.a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Jednakże przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu (art. 29 p.p.s.a.). Skierowane do strony skarżącej wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania podyktowane było koniecznością ustalenia przez Sąd osób uprawnionych do reprezentowania skarżącej Spółki i zweryfikowania czy osoba podpisująca skargę była do tego uprawniona w chwili dokonywania czynności. Pomimo doręczenia w dniu 13 września 2024 r. wezwania do usunięcia braku formalnego skargi zawierającego pouczenie o skutkach jego nieusunięcia w terminie, strona nie dokonała wymaganej czynności, pozostawiając wezwanie Sądu bez odpowiedzi. Zaznaczyć przy tym należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że fakt, iż Krajowy Rejestr Sądowy jest jawny (art. 8 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym), a zgodnie z art. 4 ust. 4aa ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym pobrane samodzielnie wydruki komputerowe aktualnych i pełnych informacji o podmiotach wpisanych do Rejestru mają moc zrównaną z mocą dokumentów wydawanych przez Centralną Informację, nie znaczy, że Sąd powinien sam weryfikować prawidłowość reprezentacji skarżącej. Nie ma podstaw prawnych do zwolnienia strony od obowiązku uzupełniania braków formalnych i przerzucenia ciężaru czynienia ustaleń - czy osoba dokonująca czynności posiada stosowne umocowanie - na sąd na etapie kontroli warunków formalnych skargi, bądź na etapie oceny czy zachodzą podstawy do odrzucenia skargi wobec niewykonania zarządzenia (por. postanowienia NSA z: 15 maja 2019 r., sygn. akt II OZ 422/19; 11 grudnia 2012r., sygn. akt II GSK 1731/12; 12 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 69/15; 8 listopada 2016 r., sygn. akt II FZ 716/16). Sąd nie może zastępować stron w uzupełnianiu braków formalnych składanych pism. Rolą sądu nie jest więc wyręczanie stron w zakresie wykazywania istnienia umocowania osób uprawnionych do jej reprezentacji przed sądem (por. postanowienie NSA z 23 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2456/15). Są to czynności procesowe stron, ich pełnomocników, przedstawicieli, co jednoznacznie wynika z treści art. 29 p.p.s.a. i zawartego w nim zwrotu "mają obowiązek wykazać" (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II SA/Sz 46/23). W świetle powyższego, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł w pkt I postanowienia. Jeżeli chodzi o wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, stosownie do treści art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo to może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Jednakże w myśl art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. W orzecznictwie sądowym panuje zgodny pogląd, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o taką sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. postanowienie NSA z 14 marca 2012 r., II GZ 82/12, LEX nr 1121172), zaś stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie (por. postanowienie NSA z 28 lutego 2012 r., II FZ 109/12, LEX nr 1121093). Przepis art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie przede wszystkim w sytuacjach, w których skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienie NSA z 22 lutego 2012 r., I OZ 1110/11, LEX nr 1120723), co ma miejsce w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzekł jak w pkt II postanowienia.