II SA/Go 368/14

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 12 sierpnia 2014 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania p o s t a n a w i a : 1. przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić adwokata.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 26 czerwca 2014 r. odrzucił skargę K.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania. 18 lipca 2014 r. wpłynął do sądu wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. K.M. wskazał, że jego żona otrzymuje zasiłek okresowy (300 zł) i zasiłek rodzinny (170 zł). Wniosek jest uzasadniony. Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej zwanej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika podatkowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Zasadą jest, iż prawo pomocy obejmuje osoby nie osiągające żadnych dochodów lub osiągające dochód wybitnie niski, który nie pozwala na uiszczenie kosztów postępowania sądowego, nawet przy poczynionych oszczędnościach w wydatkach koniecznych. W literaturze wskazuje się, że prawo pomocy ma służyć najuboższym, to jest podmiotom, dla których konieczność ponoszenia kosztów związanych z postępowaniem sądowym oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu (zob. H.Knysiak-Molczyk, Przesłanki przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Przegląd Prawa Publicznego 2007, nr 4, s. 36-39). Analiza sytuacji materialnej K.M. prowadzi do wniosku, że została spełniona przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zważyć bowiem trzeba, iż skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Żona skarżącego otrzymuje zasiłek okresowy i zasiłek rodzinny w łącznej wysokości 470 zł. K.M. wraz z żoną wychowuje dwoje małoletnich dzieci. Doświadczenie życiowe nakazuje przyjąć, że czteroosobowa rodzina dysponująca dochodem w wysokości 470 zł, ponosząca standardowe koszty utrzymania, a także dodatkowe koszty leczenia, może mieć problemy z poczynieniem jakichkolwiek oszczędności (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., II OZ 902/10, LEX nr 743993). W konkluzji należy stwierdzić, że wniosek K.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym zawiera usprawiedliwione podstawy i dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. został on uwzględniony. Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.