Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Go 357/26

Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 12 sierpnia 2026 r., II SA/Go 357/26 – żołnierze zawodowi

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
12 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi S.Ch. na decyzję Dowódcy [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...] Dowódca [...]zwolnił z dniem [...] grudnia 2025 r. S. C. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy pasywnej wskutek otrzymania niedostatecznej oceny ogólnej w opinii służbowej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż szer. S. C. pełni zawodową służbę wojskową w [...] na stanowisku służbowym – strzelec. Wskutek przeprowadzonego procesu opiniowania w 2025 r. otrzymała ogólną ocenę 2 (niedostateczną) z opinii służbowej. W związku z nieobecnością w służbie, opinia służbowa została przesłana na adres zamieszkania. Następnie strona skorzystała z przysługującego jej prawa do odwołania od opinii służbowej do wyższego przełożonego, który po rozpatrzeniu odwołania utrzymał opinię służbową w mocy. Strona złożyła wniosek o weryfikację opinii służbowej do Dowódcy JW., który po analizie sprawy przez powołaną komisję oraz zapoznaniu się z wynikami pracy komisji, utrzymał rzeczoną opinię służbową w mocy, wskutek czego opinia ta stała się ostateczna z dniem 18 listopada 2025 r. Żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej (art. 226 pkt 6 ustawy z dnia 11 marca 2022 o Obronie Ojczyzny, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 825 ze zm.). Na skutek wniesionego przez stronę odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2026 r. nr [...] Dowódca [...] w [...] uchylił pkt 1 rozkazu personalnego Dowódcy [...] Nr [...] z [...] listopada 2025 r. w części dotyczącej terminu zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej i w części przeniesienia do rezerwy pasywnej, ustalił nowy termin zwolnienia z zawodowej służby wojskowej na dzień [...] marca 2026 r. i z tym dniem przeniósł stronę do rezerwy pasywnej, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżony rozkaz w mocy. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wyjaśnił, iż wymóg corocznego opiniowania żołnierzy zawodowych wynika z art. 127 ustawy o obronie Ojczyzny. Od opinii służbowej żołnierzowi przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego, który może opinię służbową utrzymać w mocy, zmienić lub uzupełnić, uchylić i wydać nową, uchylić jeżeli brak było podstaw prawnych do jej wydania. Opinia służbowa wydana wskutek odwołania jest ostateczna, chyba że żołnierz uzyskał ogólną ocenę niedostateczną. W takim przypadku żołnierz może wystąpić do dowódcy jednostki wojskowej z wnioskiem o zweryfikowanie tej opinii w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu ostatecznej opinii służbowej. Dowódca jednostki wojskowej może powołać komisję w celu zbadania zasadności wniosku i po zapoznaniu się z opinią komisji, o ile została ona powołana, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku, może opinię: utrzymać w mocy, zmienić lub uzupełnić, uchylić i wydać nową, uchylić jeżeli brak było podstaw prawnych do jej sporządzenia. Ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków, które pozwalałyby na odstąpienie od opiniowania żołnierzy w terminach ustawowo określonych. Wyłączeniu z procesu opiniowania podlegają jedynie żołnierze pełniący służbę na wymienionych enumeratywnie w art. 127 ust. 17 ustawy o obronie Ojczyzny stanowiskach, co w tym przypadku nie ma miejsca. Art. 226 tej ustawy zawiera obligatoryjne przesłanki zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, m.in. wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej (pkt 6). Strona w ostatniej opinii służbowej uzyskała ocenę niedostateczną. Dowódca plutonu rozpatrujący odwołanie utrzymał opinię w mocy. W związku z tym strona wystąpiła do Dowódcy [...] z wnioskiem o jej weryfikację na podstawie art. 127 ust. 9 ustawy o obronie Ojczyzny, który rozpatrzył w/w wniosek negatywnie. Żaden przepis ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego nie dopuszcza możliwości kolejnej, dalszej weryfikacji ostatecznej opinii służbowej. Celem prawidłowego zastosowania art. 226 ustawy o obronie Ojczyzny należy jedynie wykazać, że strona podlegała opiniowaniu służbowemu, że otrzymała ocenę niedostateczną, opinia ta jest ostateczna i nie podlega dalszej weryfikacji na drodze administracyjnej i sądowej. Organ odwoławczy po doszedł do identycznej konkluzji co organ I instancji, zwolnienie żołnierza nastąpiło zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 226 pkt 6 oraz zgodnie z art. 238 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny. Organ II instancji nie uwzględnił także podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej k.p.a.). Dla skuteczności tego zarzutu konieczne jest wykazanie, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, co w rozpatrywanym przypadku nie miało miejsca. Przeprowadzenie wnioskowanych w postępowaniu odwoławczym dowodów nie mogłoby wpłynąć na zmianę rozstrzygnięcia. Data zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i przeniesienia do rezerwy została zmieniona zgodnie z treścią art. 130 § 2 k.p.a. Na powyższą decyzję Dowódcy [...] S.C., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając naruszenie: 1) prawa materialnego, tzn. art. 226 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny przez niewłaściwe zastosowanie polegające na oparciu podjętego rozstrzygnięcia na "opinii służbowej żołnierza za okres od 17 sierpnia 2024 r. do 17 września 2025 r." sporządzonej w dniu [...] września 2025 r., któremu to dokumentowi nie można przypisać waloru opinii służbowej w rozumieniu art. 127 ustawy o obronie Ojczyzny, treść opinii służbowej za 2025 r. została bowiem sporządzona w okolicznościach wskazujących, że wydana została w warunkach podejrzenia popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy przez przełożonego skarżącej i dlatego nie można przyznać jej waloru wiarygodnego dowodu w sprawie; 2) przepisów postępowania: a) art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a także art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. przez nierozpoznanie sprawy co do istoty, polegające na braku dokonania przez organ odwoławczy merytorycznej oceny sprawy w granicach wniesionego przez skarżącą odwołania; uchybienie to przejawiało się w szczególności w nie odniesieniu się do kluczowych zarzutów skarżącej, w tym dotyczących naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu, oraz zaniechanie przeprowadzenia niezbędnego postępowania dowodowego wskutek bezzasadnej odmowy przeprowadzenia wnioskowanych dowodów i zawieszenia postępowania, co skutkowało utrzymaniem w mocy zaskarżonego rozkazu personalnego również w zakresie kwestionowanym przez skarżącą; b) art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 15 k.p.a poprzez zaniechanie przez organ II instancji ponownego przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu faktycznego sprawy, w szczególności w kontekście podnoszonych przez skarżącą wątpliwości co do rzetelności opinii służbowej oraz prawidłowości działania komisji weryfikacyjnej, ograniczając się w istocie jedynie do kontroli legalności decyzji organu I instancji; c) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a poprzez dokonanie przez organ II instancji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, polegającej na bezkrytycznym przyjęciu za podstawę rozstrzygnięcia opinii służbowej, mimo istniejących uzasadnionych wątpliwości co do jej wiarygodności, oraz pominięciu innych istotnych okoliczności sprawy; d) art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób niepełny i niewyczerpujący, z pominięciem istotnych okoliczności przemawiających na korzyść skarżącej oraz niewyjaśnieniem przyczyn odmowy uwzględnienia jej zarzutów, co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej i prowadzi do rozstrzygnięcia sprawy w oderwaniu od jej rzeczywistego kontekstu faktycznego. Podnosząc powyższe zarzuty strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją pkt 1 rozkazu personalnego organu I instancji oraz przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., iż strona o postępowaniu w sprawie zwolnienia jej z zawodowej służby wojskowej dowiedziała się w dniu doręczenia jej rozkazu personalnego, co stanowiło rażące naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.). Wskutek tego nie miała możliwości przedstawienia przed organem I instancji istotnych okoliczności związanych z podejrzeniem poświadczenia nieprawdy w sporządzonej przez jej przełożonego opinii służbowej, które podważają legalność istnienia przesłanki zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej i które są obecnie przedmiotem wyjaśnień przed organami ścigania. Organ I Instancji jako podstawę materialnoprawną rozkazu personalnego wskazał art. 226 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny, ograniczył się jednak wyłącznie do powołania faktu sporządzenia opinii służbowej przez przełożonego strony, zawierającej ogólną ocenę niedostateczną, wydając rozstrzygnięcie w sposób automatyczny, rezygnując z samodzielnej oceny całokształtu sprawy, bez przeprowadzenia pogłębionej analizy wszystkich okoliczności faktycznych oraz bez odniesienia się do jej istoty. Mimo że decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej została oparta na obligatoryjnej przesłance, organ pozostawał nadal zobowiązany do pełnego i rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W szczególności na organie ciążył obowiązek ustalenia, czy przesłanka zwolnienia w postaci uzyskania przez żołnierza oceny niedostatecznej została spełniona w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa oraz czy opinia służbowa, stanowiąca podstawę wydania rozkazu personalnego. została wydana w warunkach gwarantujących lei wiarygodność. W konsekwencji, także w tego rodzaju postępowaniu administracyjnym organ nie jest zwolniony z obowiązku dokładnego wyjaśnienia sprawy, (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.) Choć zakres ustaleń faktycznych jest węższy niż w przypadku decyzji uznaniowej, nie traci on na istotności. Samo powołanie się na fakt sporządzenia opinii służbowej nie jest wystarczające – konieczne jest potwierdzenie jej wiarygodności i skuteczności prawnej, w szczególności jeśli strona w toku procesu opiniowania oraz postępowania administracyjnego podważała jej legalność. Z kolei organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku wnikliwego i wyczerpującego rozpatrzenia oraz odniesienia się w sposób merytoryczny do podniesionych w odwołaniu zarzutów, ograniczył się de facto do aprobaty rozstrzygnięcia organu I instancji. Nadto nie uwzględnił zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym wniosków dowodowych oraz o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu wyjaśnienia przez organy ścigania okoliczności podejrzenia popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy w dokumencie w postaci wystawionej w stosunku do strony opinii służbowej. W konsekwencji organ odwoławczy naruszył również wynikająca z art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Dowódca [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga okazała się niezasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Dowódcy [...] z dnia [...]marca 2026 r. nr [...] oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego Dowódcy [...] z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...]stanowił art. 226 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny. W myśl tego przepisu żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek otrzymania niedostatecznej ogólnej oceny w opinii służbowej. Użycie przez ustawodawcę w powyższej regulacji zwrotu "zwalnia się" przesądza o tym, iż jest to tzw. decyzja związana. Oznacza to, że w przypadku zaistnienia faktu uzyskania przez żołnierza zawodowego oceny niedostatecznej, która to ocena ma charakter ostateczny, organ administracji wojskowej ma bezwzględny obowiązek wydania decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego, bez możliwości ponownego weryfikowania zasadności oceny niedostatecznej. Organ nie działa w tym zakresie w ramach uznania administracyjnego – nie może zatem ważyć interesu żołnierza przeciwko interesowi służby ani brać pod uwagę innych okoliczności, takich jak np. dotychczasowy przebieg służby. Taki tok postępowania odpowiada wymogom ustawy, a poddanie ustaleniom faktycznym jedynie przesłanki zwolnienia odpowiada zakresowi postępowania dowodowego wytyczonemu przez powyższy przepis prawa materialnego. Organ zwalniający ocenia wyłącznie czy opinia spełnia prawem przewidziane warunki formalne i czy zawiera niedostateczną ocenę ogólną o opiniowanym (por. wyroki NSA z 20 grudnia 2013 r., I OSK 2732/12; z 4 grudnia 2018 r., I OSK 2123/18, z 5 listopada 2025 r., III OSK 1279/25, orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem w niniejszej sprawie kluczowym zagadnieniem, również z punktu widzenia zarzutów skargi, determinującym ocenę legalności zaskarżonej decyzji, jest kwestia ostateczności opinii służbowej, stanowiącej wyłączną przyczynę zwolnienia. Odnosząc się do zawartego w skardze naruszenia prawa materialnego, kwestionującego prawidłowość, zgodność z prawem oraz rzetelność powyższej opinii służbowej wystawionej wobec skarżącej, należy zwrócić uwagę, iż jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, sąd administracyjny kontrolując decyzję o zwolnieniu ze służby, nie dokonuje ponownej weryfikacji merytorycznej treści opinii służbowej. Prawo opiniowania i oceniania żołnierzy oraz funkcjonariuszy innych służb mundurowych jest atrybutem właściwego przełożonego i mieści się w sferze podległości służbowej. Ten zakres władzy służbowej pozostaje poza kontrolą sądową (art. 5 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z uchwałami Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. akt I OPS 2/11 oraz I OPS 3/11, opinia służbowa nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż nie można traktować jej jako orzeczenia administracyjnego. Opinia służbowa stanowi jedynie ocenę – stan wiedzy bezpośredniego przełożonego o określonych cechach opiniowanego. Procedura opiniowania żołnierzy jest procedurą odrębną, uregulowaną w art. 127 ustawy o obronie Ojczyzny oraz w rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 marca 2024 r. w sprawie opiniowania służbowego żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 461, dalej jako rozporządzenie MON). Procedura ta przewiduje własny tok instancyjny (odwołanie do wyższego przełożonego – art. 127 ust. 6) oraz nadzwyczajny środek weryfikacji w przypadku oceny niedostatecznej (wniosek do dowódcy jednostki – art. 127 ust. 9) ograniczając przy tym możliwość zaskarżenia opinii tylko do wyższego przełożonego (por. wyrok NSA z 29 stycznia 2021 r., III OSK 2860/21). Skoro ustawodawca przewidział specyficzny tryb weryfikacji ocen, to niedopuszczalne jest zastępowanie organów wojskowych przez sąd administracyjny w ocenie kwalifikacji, predyspozycji i wyników służby żołnierza. Rola sądu ogranicza się do zbadania, czy opinia służbowa została wydana przez uprawniony podmiot, w przewidzianej prawem procedurze oraz czy stała się ostateczna (por. m.in. wyroki WSA w Olsztynie z 14 maja 2024 r., II SA/Ol 225/24 oraz z 20 listopada 2025 r., II SA/Ol 603/25). Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w ostatniej opinii służbowej, obejmującej okres od 17 sierpnia 2024 r. do 17 września 2025 r., uzyskała ocenę niedostateczną. Opinia ta została sporządzona w dniu [...] września 2025 r. i doręczona stronie dnia 24 września 2025 r. Skarżąca pismem z dnia [...] października 2025 r. odwołała się od powyższej opinii. Dowódca plutonu rozpatrujący odwołanie, dnia [...] października 2025 r. utrzymał powyższą opinię w mocy. Strona pismem z dnia [...] października 2025 r. wystąpiła do Dowódcy [...] z wnioskiem o jej weryfikację na podstawie art. 127 ust. 9 ustawy o obronie Ojczyzny. Dowódca [...] , po przedłożeniu przez członków powołanej na podstawie art. 127 ust. 11 ustawy o obronie Ojczyzny, w dniach [...] listopada 2025 r. notatek służbowych zawierających ich stanowiska co do oceny wystawionej w opinii służbowej, dnia [...] listopada 2025 r. utrzymał przedmiotową opinię służbową w mocy. W związku z powyższym wystawiona wobec skarżącej opinia służbowa uzyskała z dniem 18 listopada 2025 r. cechę ostateczności. Jednocześnie, jak wynika z powyższego, skarżącej zapewniono możliwość kwestionowania opinii służbowej w przewidzianym do tego trybie. Nadto podzielić należy stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2025 r. sygn. akt III OSK 1279/25, iż ewentualne błędy procesowe postępowania w przedmiocie opiniowania służbowego mogą być podnoszone wyłącznie w postępowaniu przed organami wojskowymi kontrolującymi opinię ad meritum, zaś w postępowaniu mającym za przedmiot zwolnienie żołnierza bada się jedynie czy opinia służbowa została wydana, czy ma ostateczny charakter, czy wydano ją we właściwym postępowaniu i czy pochodzi od właściwego organu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przyjąć należy, iż na gruncie ustawy o obronie Ojczyzny brak jest przepisów zawierających kompetencję dla sądu administracyjnego do badania w toku postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby zarzutów sprowadzających się w istocie do sposobu opiniowania skarżącej w ramach stosunku służbowego żołnierza zawodowego oraz wyniku tej opinii służbowej. W sytuacji wystąpienia przesłanki w postaci wydania wobec skarżącej ostatecznej opinii służbowej, obligującej organy wojskowe do wydania decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, zarzut naruszenia art. 226 pkt 6 ustawy o obronie Ojczyzny należało uznać za niezasadny. Odnosząc się do faktu złożenia przez skarżącą zawiadomienia o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa, mającego polegać w ocenie strony na poświadczeniu nieprawdy w dokumencie w postaci opinii służbowej z dnia [...] września 2025 r. wskazać należy, iż – jak wynika z informacji Prokuratury Rejonowej [...] (k. 33-34 akt sądowych) – śledztwo prowadzone z zawiadomienia skarżącej zostało wszczęte [...] lipca 2026 r. i w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie pozostaje w toku, przy czym do tej daty nie wydano postanowienia o przedstawieniu zarzutów. W konsekwencji w dniu orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie nie ma podstaw do kwestionowania ostatecznego charakteru wydanej wobec skarżącej opinii służbowej poprzez przyjmowanie, iż została ona wydana w wyniku popełnienia czynu zabronionego. Na uwzględnienie nie zasługiwały również sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez niezapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, co w ocenie strony skutkowało pozbawieniem jej wpływu na wynik sprawy, skuteczne podniesienie tego zarzutu wymaga wykazania, iż naruszenie to uniemożliwiło stronie skarżącej przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w konsekwencji tego realizację przysługujących jej praw, jak również, że miało to istotny wpływ na wynik sprawy. Strona formułując taki zarzut powinna wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. To do strony formułującej taki zarzut należy wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania a wynikiem sprawy. Innymi słowy, to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (por. m.in. wyroki NSA z 28 sierpnia 2025 r., I OSK 2211/23, z 16 stycznia 2025 r., I OSK 119/24, z 19 listopada 2024 r., I OSK 1748/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na tego rodzaju naruszenie możliwe jest jedynie w razie wykazania, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero bowiem naruszenie przez organ zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiające stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej, a także wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., uzasadnia uznanie tego rodzaju zarzutu za uzasadniony (por. wyrok NSA z 27 listopada 2024 r., III OSK 5606/21) – przy czym sytuacja taka w niniejszej sprawie nie zaistniała. Dowody zgłaszane przez stronę na etapie postępowania odwoławczego nie mogły bowiem wywrzeć wpływu na wynik sprawy. Niezależnie od opisanego wyżej braku podstaw do przyjęcia w dacie rozstrzygania niniejszej sprawy przez Sąd – z pominięciem przewidzianego w tym celu trybu postępowania karnego – iż opinia służbowa została wydana wobec skarżącej w wyniku czynu zabronionego, zarówno organy administracji wojskowej jak i sąd administracyjny są związane treścią opinii służbowej, co również zostało już wcześniej opisane. Brak jest również podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie organ II instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 15 k.p.a. Okoliczność, że organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, podobnie ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i na jego podstawie wysnuł takie same wnioski nie świadczy o tym, że nie rozpoznał on ponownie sprawy administracyjnej zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania (por. wyrok NSA z 12 października 2016 r., II OSK 3326/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza akt niniejszej sprawy, w szczególności zaskarżonej decyzji wskazuje, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające przyjęcie, iż została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania. Jeśli chodzi o zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, w pełni wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją rozkazu personalnego, a także uwzględnia istotne okoliczności sprawy. Strona nie podważyła przy tym skutecznie prawidłowości ustaleń dokonanych przez organy, w szczególności ostatecznego charakteru wydanej opinii służbowej zawierającej ocenę niedostateczną. Podsumowując, należy stwierdzić, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności nie było podstaw do przyjęcia, by organy gromadziły i rozpatrywały materiał dowodowy w sposób wybiórczy bądź nieobiektywny. W sprawie zostały zastosowane właściwe przepisy prawa materialnego, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Skarżąca nie podważyła skutecznie ustaleń dokonanych przez organy i jednocześnie nie przedstawiła dowodów, które uzasadniałyby ustalenia odmienne. O naruszeniu prawa materialnego czy też przepisów postępowania nie świadczy również fakt, iż organ wydał w sprawie decyzję niezgodną z oczekiwaniem strony. Z przedstawionych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 czerwca 2026
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Sędziowie
Jacek Jaśkiewicz Kamila Karwatowicz Krzysztof Rogalski /przewodniczący sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny