II SA/Go 343/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.S. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko osoby pełniącej funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. odmówić przyznania prawa pomocy, 3. zwrócić z urzędu od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. stronie skarżącej – M. S. kwotę 300 (trzysta) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2026 r. M. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na zarządzenia Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2026 r. w sprawie odwołania ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] oraz nr [...] z dnia [...] stycznia 2026 r. w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko osoby pełniącej funkcję Dyrektora ww. Szkoły. Sprawa ze skargi M. S. na zarządzenie Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2026 r. zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Go 343/26. Stanowiącym przedmiot skargi w niniejszej sprawie zarządzeniem nr [...], wydanym m.in. na podstawie art. 63 ust. 1 i 10 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1043 ze zm., dalej u.p.o.) oraz § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1428), Wójt Gminy [...] ogłosił konkurs na stanowisko osoby pełniącej funkcję Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] (§ 1). Treść ogłoszenia sformułowana została w załączniku nr 1 do zarządzenia (§ 2). W skardze M. S. zawarła zarzut naruszenia zarządzeniem nr [...] art. 63 ust. 1 i ust. 7 p.o. poprzez "wywołanie konkursu (...) mimo iż stanowisko, którego ta procedura dotyczyło nie było opróżnione". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest każdorazowo badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.). W myśl tego przepisu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1131, 1423, 1820 i 1863), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Wyliczenie to stanowi określony co oznacza, że wniesienie skargi w kwestiach nim nieobjętych powoduje, iż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, a skarga – na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – podlega odrzuceniu. Podstawę wydania zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy [...] stanowił m.in. art. 63 ust. 1 i 10 u.p.o., na mocy którego stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę (ust. 1), a kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu (ust. 10). W art. 63 ust. 20 u.p.o. ustawodawca zawarł delegację dla ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania do określenia, w drodze rozporządzenia, regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki oraz tryb pracy komisji konkursowej, uwzględniając w szczególności sposób ogłaszania konkursu oraz sposób nadzorowania prawidłowości postępowania konkursowego przez organ prowadzący szkołę lub placówkę. W wykonaniu powyższej delegacji Minister Edukacji Narodowej wydał w dniu 11 sierpnia 2017 r. rozporządzenie w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej. Zgodnie z § 1 ust. 1 tego rozporządzenia konkurs na stanowisko dyrektora ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę. Stosownie do § 8 ust. 2 organ prowadzący zatwierdza konkurs albo go unieważnia i zarządza ponowne przeprowadzenie konkursu w razie stwierdzenia: 1) nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego; 2) przeprowadzenia przez komisję postępowania konkursowego bez wymaganego udziału 2/3 jej członków; 3) naruszenia tajności głosowania, z zastrzeżeniem § 4 ust. 1; 4) innych nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu. Z powyższych regulacji wynika, że postępowanie konkursowe stanowi prawem uregulowany proces (ciąg działań), na który składa się wiele elementów, w tym ogłoszenie konkursu jako jego początek oraz zatwierdzenie albo unieważnienie konkursu jako jego koniec. Jednym z elementów tego postępowania jest zarządzenie o ogłoszeniu konkursu. Legalność zarządzenia o ogłoszeniu konkursu podlega badaniu na końcu całej procedury i jeżeli organ stwierdzi nieprawidłowości, które mogły mieć wpływ na wynik konkursu, to zarządzi jego ponowne przeprowadzenie. Poszczególne akty i czynności podejmowane w toku postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora nie mają charakteru samodzielnego i odrębnego, ponieważ stanowią pewien ciąg zdarzeń, a etapem kończącym to postępowanie jest dopiero zarządzenie organu prowadzącego o zatwierdzeniu konkursu albo o jego unieważnieniu i zarządzeniu ponownego konkursu, a następnie akt organu prowadzącego w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora tej placówki. W orzecznictwie sądowo administracyjnym ugruntowany jest pogląd, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlega jedynie zarządzenie organu prowadzącego o zatwierdzeniu konkursu albo o jego unieważnieniu i zarządzeniu ponownego konkursu jako akt organu jednostki samorządu terytorialnego podejmowany w sprawach z zakresu administracji publicznej. Zapewnienie racjonalności, a przede wszystkim skuteczności działania administracji publicznej przemawia przeciwko dopuszczeniu możliwości skarżenia aktów formalnych działania administracji na poszczególnych etapach konkursu, a dopiero zaskarżenie zarządzenia kończącego konkurs umożliwia dokonanie oceny legalności całego postępowania konkursowego (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 lutego 2022 r., III OSK 68/22, z 3 października 2019 r., II OSK 2732/19, a także uchwała 7 sędziów NSA z 13 kwietnia 2015 r., I OPS 5/14). W orzeczeniu w sprawie sygn. akt III OSK 68/22 Naczelny Sąd Administracyjny, kontrolując prawidłowość postanowienia o odrzuceniu skargi na zarządzenie o powołaniu komisji konkursowej, sformułował tezę, iż zarządzenie właściwego organu w przedmiocie powołania komisji konkursowych w celu przeprowadzenia konkursów na stanowisko dyrektora zespołu szkół i placówki nie jest aktem, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zarządzenie o powołaniu komisji konkursowej na etapie jego wydania nie narusza żadnego interesu prawnego lub uprawnienia, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., a uczestnicy konkursu nie posiadają legitymacji do zaskarżenia tego zarządzenia do sądu administracyjnego. Stanowisko znajduje również uzasadnienie na tle skargi na zarządzenie w przedmiocie ogłoszenia konkursów na stanowisko dyrektora przedszkoli i szkół. W konsekwencji uznania, iż zaskarżone zarządzenie Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2026 r. nie należy do żadnej z kategorii aktów podlegających kognicji sądów administracyjnych, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 1 sentencji postanowienia. W punkcie 2 postanowienia Sąd, działając na podstawie art. 247 p.p.s.a., na mocy którego prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi, orzekł o odmowie przyznania skarżącej prawa pomocy. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. postanowienia NSA z 30 stycznia 2013 r., II OZ 37/13 oraz z 5 marca 2013 r., I OZ 152/13). O zwrocie uiszczonej przez stronę skarżącą tytułem wpisu sądowego od skargi kwoty 300 zł (pkt 3 sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.