II SA/Go 302/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2026 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego na prawo jazdy oddala skargę.

1. Decyzją z dnia [...] stycznia 2026 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...], po rozpatrzeniu odwołania P. M. (skarżący) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego P. G. na prawo jazdy kategorii C (część praktyczna), przeprowadzonego w WORD w [...] w dniu [...] sierpnia 2025 r. Stan sprawy był następujący: Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w [...] przekazał Marszałkowi Województwa [...] skargę P.G. z [...] sierpnia 2025 r., w której zakwestionował on negatywną oceną części praktycznej egzaminu na prawo jazdy kat. C przeprowadzonego w dniu [...] sierpnia 2025 r. przez egzaminatora P. M.. W ocenie skarżącego, przy manewrze jazdy do tyłu egzaminowany wyjechał wprawdzie poza linię na łuku, natomiast większa część koła (3/4) znajdowała się na linii pola roboczego. Tymczasem w przepisach mowa jest o przejechaniu linii całą szerokością koła. W pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] września 2025 r. egzaminator P.M. wskazał, że egzamin został oceniony negatywnie na podstawie § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 listopada 2023 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2023., poz. 2659, zwanym dalej rozporządzeniem w sprawie egzaminowania), w związku z przejechaniem kołem przez linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowiska. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Marszałek Województwa [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie unieważnienia egzaminu państwowego. Opierając się na zebranych w sprawie dowodach (w tym zapisie audio oraz zdjęciach z przebiegu egzaminu) organ I instancji stwierdził, że brak było podstaw do ustalenia przez egzaminatora negatywnej oceny z części praktycznej egzaminu. Organ ustalił, że w czasie wykonywania zadania jazdy do tyłu otrzymał od egzaminatora polecenie zatrzymania pojazdu. Po zatrzymaniu pojazdu egzaminacyjnego na pasie ruchu, przednie lewe koło pojazdu znajdowało się na linii wyznaczającej zewnętrzną krawędź stanowiska (ok. 1/2 powierzchni styku opony z podłożem). Zdaniem organu było to niewypełnienie kryteriów wykonania zadania określonego w załączniku nr 1 (tabela nr 3) do rozporządzenia, biorąc pod uwagę zapis § 12 ust. 2 pkt 3 rozporządzeniaw sprawie egzaminowania, osoba egzaminowana powinna powtórzyć wykonanie zadania (druga próba). Tymczasem egzaminator bezpodstawnie przyjął, że w tej sytuacji wystąpiła przesłanka ustalenia negatywnego wyniku egzaminu przewidziana w § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, polegająca na przejechaniu kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska podczas wykonywania zadania. Z tych względów organ uznał, że w sprawie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. 2025 r., poz. 1226; dalej u.k.p.) uzasadniające unieważnienie egzaminu. 2. Od tej powyższej decyzji odwołanie wniósł egzaminator P. M., zarzucając naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej k.p.a.). polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego i bezpodstawnym przyjęciu, iż w trakcie egzaminu nie doszło do przekroczenia przez egzaminowanego linii wyznaczającej zewnętrzną krawędź stanowiska, co skutkowało wydaniem decyzji o unieważnieniu egzaminu. W szczególności skarżący podnosił, że zdający zatrzymał pojazd po czasie ok. 2 sekund od otrzymania polecenia zatrzymania wydanego przez egzaminatora i w tym czasie pojazd przejechał ok. 1-1,5 metra i mniej więcej w tym miejscu i czasie nastąpiło wyjechanie całym stykiem opony z podłożem poza linię wyznaczającą stanowisko egzaminacyjne. W jego ocenie na zdjęciu (sporządzonym przez odwołującego się po zatrzymaniu pojazdu) widać, że "koło stoi w większości poza linią i jest pod kątem ujemnym do linii wyznaczającej stanowisko, co jasno i wyraźnie dowodzi, że pojazd jest w fazie powrotnej na linię". Podkreślił też, że zdjęcie znajdujące się w aktach sprawy nie wskazuje na pozycję pojazdu na moment wydania przez egzaminatora polecenia zatrzymania pojazdu i podjęcia przez niego decyzji o przerwaniu egzaminu, lecz dokumentuje położenie pojazdu po wykonaniu przez egzaminowanego skrętu powrotnego w kierunku stanowiska egzaminacyjnego. 3. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję Kolegium w całości podzieliło ustalenia i ocenę prawną organu I instancji. Na wstępie uzasadnienia decyzji wskazano na przepisy art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., przepisy rozporządzenia w sprawie egzaminowania różnicujące konsekwencje niewykonania zadania egzaminacyjnego polegającego na jeździe tyłem. Organ podkreślił, że stosownie do treści art. 12 ust. 2 pkt 1 i 3 rozporządzenia w sprawie egzaminowania części praktycznej egzaminu przeprowadzanej w ruchu drogowym nie można przeprowadzić w przypadku, gdy osoba egzaminowana podczas realizacji części praktycznej egzaminu na placu manewrowym: -przejechała kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska podczas wykonywania zadania lub -dwukrotnie nieprawidłowo wykonała zadanie, o którym mowa w poz. 1-10 tabeli nr 1 załącznika nr 1 do rozporządzenia. W tabeli numer 1 poz. 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania jako zadanie egzaminacyjne wskazano "Ruszanie z miejsca oraz jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu". Z kolei w tabeli numer 3, w poz. 6 załącznika nr 1 do rozporządzenia w sprawie egzaminowania wskazano sposób w jaki należy wykonać to zadanie, polegający m.in. na "nienajeżdżaniu kołem na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk". W ocenie organu z przepisów tych wynika istotna różnica pomiędzy "przejechaniem" kołem pojazdu egzaminacyjnego przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska podczas wykonywania zadania oraz pomiędzy "najechaniem" na tę linię przez pojazd egzaminacyjny. "Przejechanie" kołem przez linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska skutkuje od razu ustaleniem oceny negatywnej z części praktycznej egzaminu. Natomiast "najechanie" kołem na linię wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowiska powoduje, że koniecznym jest powtórzenie zadania i dopiero w przypadku dwukrotnego nieprawidłowego wykonania zadania egzamin kończy się oceną negatywną. Kolegium podzieliło pogląd organu I instancji, że "najechanie na linię" jest to stan, w którym opona pojazdu styka się z linią wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska, natomiast "przejechanie linii" to sytuacja, gdy dochodzi do całkowitego przekroczenia linii i opona całą powierzchną znajduje się poza linią stanowiska czyli nie ma żadnego punktu stycznego z linią wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska. W ocenie Kolegium decyzja egzaminatora o negatywnej oceny z praktycznej części egzaminu P. G. była nieprawidłowa i wynikała z błędnej wykładni § 12 i załącznika nr 1 rozporządzenia. Kolegium za organem I instancji przyjęło, że z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że pozycja pojazdu egzaminowanego, po przerwaniu zadania przez egzaminatora i jego zatrzymaniu była taka, że około połowy opony pojazdu miało styczność z linią wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska. Kolegium uznało też, że zawarte w odwołaniu wyjaśnienia skarżącego, że do przejechania przez pojazd linii wyznaczającej zewnętrzną krawędź stanowiska doszło wcześniej, a zdjęcia dokumentują pozycje pojazdu już po wykonaniu przez egzaminowanego skrętu powrotnego (co nastąpiło po wydaniu przez egzaminatora polecenia zatrzymania pojazdu nie jest prawdopodobnie i nie ma oparcia w innych dowodach). Wskazało, że na nagraniu z przebiegu egzaminu nie widać manewru powrotnego, gdyż egzaminowany powoli i płynnie próbował wycofać pojazd w pasie ruchu biegnącym łukiem w lewo i niezwłocznie zatrzymał pojazd na polecenie egzaminatora). Z tych względów Kolegium uznało, że w zaistniałej sytuacji egzaminator powinien nakazać egzaminowanemu powtórzenie tego zadania, a nie od razu ustalić negatywny wynik tej części egzaminu. 4. W skardze wniesionej do tutejszego sądu z zachowaniem terminu przeciwko całości decyzji Kolegium P. M. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, to jest: 1) art. 7, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a także dowolną, a nie swobodą ocenę materiału dowodowego poprzez niedostateczne wyjaśnienie przebiegu unieważnionego egzaminu w kontekście przekroczenia przez egzaminowanego linii wyznaczającej zewnętrzną krawędź stanowiska, brak zasięgnięcia opinii biegłego specjalisty celem sporządzenia symulacji przebiegu egzaminu i poczynienie przez organ ustaleń w tym zakresie samodzielnie w sytuacji, gdy wymagało to zasięgnięcia wiadomości specjalnych, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji wydaniem decyzji o unieważnieniu egzaminu; 2) art. 138 § 2 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ II instancji powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i skierować do ponownego rozpoznania organowi I instancji; W oparciu o te zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania. W skardze zawarto też wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawierających zapis obrazu, tj. zdjęć dokumentujących pozycję pojazdu oraz nawierzchnię placu manewrowego ze wskazaniem danych pomiarowych, szkic stanowiska do wykonania zadania egzaminacyjnego i nagrania zawierającego symulację toru jazdy podczas wykonywania zadania egzaminacyjnego "jazda pasem ruchu do przodu i do tyłu..." sporządzoną na zlecenie skarżącego na okoliczność, że w trakcie egzaminu ustawienie kół uwidocznione na fotografiach znajdujących się w aktach sprawy świadczy o wykonaniu ruchu powrotnego, a nie, jak przyjął organ II instancji, iż jest to mało prawdopodobne. W uzasadnieniu skargi zarzuty te zostały rozwinięte. Skarżący skupił się w nich przede wszystkim na przedstawieniu swojej wersji zdarzenia i rozważaniach odwołujących się do symulacji faktycznego przebiegu wykonywania zadania w odniesieniu do tych elementów, których nie zarejestrowały nagranie, zdjęcia i które nie wynikają też z innych dowodów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy. 5. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b lub lit. c p.p.s.a.). 7. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły w szczególności przepis art. 72 ust.1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 1 u.k.p., zgodnie z którym marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej z urzędu, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Według art. 67 ust. 1 pkt 4 u.k.p. marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ustawy, w ramach którego unieważnia egzamin. W ramach tego nadzoru, w trybie § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie kontroli wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1325 ze zm.) marszałek województwa może przeprowadzić kontrolę doraźną - w czasie której bada się wyłącznie zagadnienia wynikające ze złożonych skarg lub z pozyskanych informacji w zakresie przeprowadzania egzaminów państwowych. Z powołanych przepisów wynika, że marszałek województwa ma możliwość weryfikacji wyniku przeprowadzonego egzaminu państwowego na prawo jazdy i oceny postępowania egzaminatorów. Zgodnie z § 2 rozporządzenia w sprawie kontroli wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego, obejmuje to, między innymi, sprawdzenie prawidłowości przeprowadzania części praktycznej egzaminów państwowych. 8. W niniejszej sprawie zakres postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organy administracji i koniecznych do przeprowadzenia w nim ustaleń faktycznych wyznaczały przepisy prawa materialnego, w odniesieniu do sytuacji, która wystąpiła w trakcie przeprowadzania części praktycznej egzaminu – wykonywanego przez egzaminowanego manewru jazdy do tyłu (cofania). Są to art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. w zw. z § 28 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania (przejechanie kołem przez linie wyznaczająca zewnętrzną krawędź stanowiska podczas wykonywania zadania) albo § 28 ust. 1 pkt 2 lit. aw zw. w zw. z § 12 ust. 2 pkt 3 i tabelą nr 3 poz. 6 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia (nienajeżdżanie kołem na linie wyznaczające zewnętrzne krawędzie stanowisk). Trafnie oba organy wskazały na odmienne konsekwencje prawne obu sytuacji konstatując, że w przypadku wystąpienia pierwszej sytuacji egzamin nie jest dalej przeprowadzany, w drugim osoba egzaminowana powinna powtórzyć zadanie. 9. Wyjaśnieniu przebiegu tej części egzaminu służyły dowody przeprowadzone przez organy w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie kontroli dowodami zebranymi w toku kontroli są w szczególności zgromadzona dokumentacja, w tym fotograficzna lub audiowizualna, wyniki oględzin, przesłuchania świadków, pisemne wyjaśnienia i oświadczenia. W niniejszej sprawie takimi dowodami były wyjaśnienia egzaminatora, egzaminowego, zdjęcia oraz nagrania. Z nagrań z wnętrza pojazdu (jak i monitoringu) wynika, że w trakcie manewru cofania doszło do najechania kołem (oponą) na linię wyznaczającą zewnętrzną krawędź stanowiska. Organy dysponowały również nagraniem głosowym, którego treść opisano w decyzji. Żaden ze zgromadzonych dowodów nie potwierdza wersji egzaminatora – przejechania kołem przez wskazaną wyżej linię. Z jego pisemnych wyjaśnień (k. 14 akt administracyjnych) nie wynika też stanowisko, które przedstawiono w odwołaniu, a potem w skardze do sądu. Zdjęcie, które dołączył egzaminator do wyjaśnień dowodzi zaś tego co przyjęły organy – faktu najechania, a nie przejechania linii (w tej drugiej chodzi bez wątpienia o sytuacje, w której cała powierzchnia opony (bieżnika) znajduje się poza linią stanowiska i nie ma z nią punktu stycznego). 10. Wskazać należy, że posiadane przez egzaminatora przeprowadzającego egzamin na prawo jazdy uprawnienia pozwalające na sprawdzenie umiejętności osób egzaminowanych nie uprawniają go do arbitralnego rozstrzygania o przebiegu egzaminu. Zabezpieczeniem osób egzaminowanych przed takimi rozstrzygnięciami, podejmowanymi zazwyczaj w sytuacji dynamicznej i niekiedy spornej jest właśnie postępowanie nadzorcze prowadzone przez uprawniony organ, który ma dokonać oceny zasadności stanowiska egzaminatora z punktu widzenia takich dowodów, jakie są wymagane (w szczególności tych, które wprowadzone zostały specjalnie na użytek egzaminów na prawo jazdy, takie jak rejestracja obrazu i dźwięku). Państwowy egzamin na prawo jazdy jest postępowaniem administracyjnym, w którym egzaminator decydując o pozytywnym lub negatywnym wyniku egzaminu decyduje jednocześnie o nabyciu lub nie uprawnień do kierowania pojazdami. Egzaminator pełni w nim szczególne funkcje – jako osoba działająca na rzecz organu, którego kompetencją jest stwierdzanie i przyznawanie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. To na organie, a zatem pośrednio na egzaminatorze, spoczywa obowiązek wykazania faktów na okoliczność niewykonania albo nieprawidłowego wykonania zadania egzaminacyjnego. Jeśli dowody te nie potwierdzają stanu faktycznego stwierdzonego przez egzaminatora w razie zaistnienia wątpliwości wpływających na końcowy wynik egzaminu winny być one rozstrzygane na korzyść osoby egzaminowanej (art. 81a § 1 k.p.a.). 11. W sprawie nie było podstaw do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczności wskazane w skardze. Powoływanie tego dowodu na etapie postępowania sądowego jest spóźnione, gdyż sąd nie prowadzi postepowania rozpoznawczego. Ponadto, w ocenie sądu, nie można zaakceptować sytuacji, że przebieg egzaminu na prawo jazdy z tak prostym zadaniem i sytuacją faktyczną miałby być oceniany z udziałem biegłych (powoływanych na koszt podatników) z tego powodu, że ośrodek egzaminacyjny, w którym wykonuje swoje funkcje egzaminator nie wykorzystuje posiadanych urządzeń i ich możliwości technicznych w taki sposób, by zapewnić obiektywny zapis stanu faktycznego. Nie było też podstaw do uwzględnienia wniosku dowodowego (pkt II skargi), gdyż wykraczał on poza zakres kompetencji sądu określonej przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. Symulacja, o której mowa we wniosku powstała już po wydaniu decyzji, a rola sądu, który miałby na niej się opierać sprowadzałaby się do jej oceny merytorycznej z punktu widzenia wiedzy specjalistycznej, co jest ustrojowo i procesowo niedopuszczalne. 12. Opierając na tych dowodach, które w sprawie zostały zgromadzone trafnie organy obu instancji uznały, że nie można przyjąć, iż wykonywane przez egzaminowanego zadanie wypełnia dyspozycję § 28 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 12 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania (przejechanie kołem przez linie wyznaczająca zewnętrzną krawędź stanowiska podczas wykonywania zadania). Konkluzja ta ma oparcie w prawidłowo zgromadzonych i ocenionych dowodach (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Kwalifikacja prawna sprowadzająca się do konieczności unieważnienia, na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. niezasadnie przerwanego egzaminu jest zatem trafna. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza też innych przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wobec powyższego skargę jako niezasadną należało oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.