Sygnatura
II SA/Go 226/26
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 18 czerwca 2026 r., II SA/Go 226/26 – transport drogowy i przewozy
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
- Data orzeczenia
- 18 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Komar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi D. mbH z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Dnia [...] lutego 2024 r. około godziny 11:20 na terenie dawnego drogowego przejścia granicznego w [...], zatrzymany został do kontroli przez uprawnionych funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą o nr rej. [...], kierowany przez S. K. Kierowca w trakcie kontroli przedstawił wypis z licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydanej przewoźnikowi E. Sp. z o.o., [...], oraz dokumenty na przewożony towar w postaci: - dokumentu przewozowego CMR bez numeru [...] lutego 2024 r., według którego nadawcą przewożonego towaru jest D.(dalej jako "Spółka", "strona" "skarżąca"), [...], a odbiorcą towaru – A., - dowodu rejestracyjnego ciągnika [...]i naczepy [...], - dokumentu [...]r., - dokumentu w postaci załącznika VII z [...].02.2024 r. [...], stosowanego przy międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, które nie wymagają zgłoszenia i zgody właściwych organów. Według dokumentów okazanych przez kierowcę przedmiotem przywozu z Niemiec był odpad o łącznej masie 18.500 kg przypisany przez nadawcę do kodu 19 12 03 (B1010) - mieszanina metali nieżelaznych, dla którego przewidziana jest procedura informowania. Podczas szczegółowych oględzin tylnej i górnej części naczepy stwierdzono ładunek w postaci odpadów metali zmieszanych z tworzywami sztucznymi, gumą oraz plastikiem. Ładunek zawierał również części samochodowe, kompresory klimatyzacji, kable, przewody gumowe, koła wraz z ogumieniem, wózki dziecięce, rowery z osprzętem, kółka plastikowe oraz gąbki. Naczepa była załadowana do pełna. Na tą okoliczność wykonano dokumentację fotograficzną. W związku z podejrzeniem, że przewożony towar w postaci odpadu jest niezgodny z załącznikiem VII, kontrolujący funkcjonariusze SCS sporządzili wniosek o przeprowadzenie oceny towaru, przesyłając go drogą elektroniczną do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej również jako: "WIOŚ"). WIOŚ na podstawie przesłanej dokumentacji w tym zdjęć przedstawiających odpady, w opinii z [...] lutego 2024 r. stwierdził, że przewożona mieszanina odpadów to odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIA, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia nr 1013/2006. Są to tzw. odpady spoza list wykazanych w wymienionych załącznikach. W ocenie WIOŚ zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 09.12.2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r., poz. 1923) przewożona mieszanina odpadów nie mogła zostać sklasyfikowana jako mieszanina objęta kodem 19 12 03. WIOŚ uznał, że transportowane odpady zawierają mieszaninę różnego rodzaju odpadów przynależnych kodu odpadów: 16 0 17, 1601 19, 1601 22, 20 01 39 i 20 01 40 - inne odpady spoza listy. Wskazał przy tym, że na podstawie przepisów rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 wwożenie do kraju tego rodzaju odpadów wymaga następujących dokumentów: - dokument zgłoszenia transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów - załącznik 1A; - dokument przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów - załącznik 1B; - zezwolenie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska (decyzja GIOŚ na przywóz odpadów na teren Polski). W przypadku transgranicznego przemieszczania tzw. "odpadów spoza listy", osoba organizująca przemieszczenie powinna zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 dokonać uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi kraju wysyłki odpadów. Przy dokonywaniu zgłoszenia zgłaszający zobowiązany jest wypełnić dokument zgłoszeniowy oraz dokument przesłania. W trakcie kontroli drogowej kierowca nie okazał wymaganego prawem zezwolenia na wwóz przewożonych odpadów. Przesłuchany zaś w charakterze świadka zeznał m.in., że w dniu [...] lutego 2024 r. o godz. 15:30 otrzymał zlecenie w formie wiadomości SMS od firmowego spedytora M. N.. Załadunek odbył się w Niemczech w dniu [...] lutego 2024 r. o ok. 15:30 w miejscowości [...] w firmie D. Kierowca zeznał też, że w tym miejscu ładował się po raz pierwszy i że był obecny przy załadunku i widział co jest ładowane: wózek dziecięcy, profile aluminiowe. Po załadunku skontaktował się z innym spedytorem o imieniu M. i oznajmił mu, że jest po załadunku. Zapytał też, czy nie ma dla niego innego zlecenia transportowego po rozładowaniu obecnego w [...]. Kierowca zeznał, że wiedział gdzie ma jechać w Polsce pod rozładunek przewożonego towaru. Po przedstawieniu kierowcy dokumentów w postaci CMR z [...] lutego 2024 r., [...], załącznika ANNEX VII, S. K. zeznał, że nie przypomina sobie w jaki sposób wszedł w posiadanie tych dokumentów i kto mu je przekazał. Kierowca odmówił podpisania protokołu z przesłuchania świadka z [...] lutego 2024 r. W związku z powyższym uznano, że przemieszczenie jest nielegalne - zgodnie z art. 2 pkt 35 a i b Rozporządzenia WE nr 1013/2006, tj. a) bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, b) bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Kontrolujący funkcjonariusze SCS powiadomili Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o nielegalnym przemieszczeniu odpadów. Przemieszczanie transportu wstrzymano do czasu wydania opinii przez GIOŚ. Funkcjonariusze SCS zabezpieczyli transport przewożonych odpadów i sporządzili protokół zatrzymania rzeczy wydanych dobrowolnie przez kierowcę S. K., który zarejestrowano pod nr [...]. Pismem z [...] marca 2024 r. GIOŚ poinformował Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej również jako: "organ I instancji", "NUCS"), że powiadomił właściwy urząd kraju wysyłki, tj. [...], iż realizowany w dniu [...] lutego 2024 r. przewóz był nielegalnym międzynarodowym przemieszczeniem z Niemiec do Polski odpadów spoza listy, w której stwierdzono zmieszane odpady metali, tworzyw sztucznych i gumy, a także części samochodowe, chłodnice, kable elektryczne, koła samochodowe, gąbki. Wskazał, że wspólnie z [...] uzgodniły, że odpady zostaną zwrócone do państwa wysyłki, a odbiorcą i instalacją odzysku na terenie Niemiec będzie firma W.. W związku z powyższym GIOŚ wniósł o zwolnienie zatrzymanego transportu odpadów w celu umożliwienia powrotnej wysyłki do Niemiec. W dniu [...] marca 2024 r. ładunek odpadów został przekazany przewoźnikowi, firmie E. Sp. z o.o., w celu wywozu do firmy W. NUCS w dniu [...] września 2025 r. wydał decyzję nr [...], którą nałożył na Stronę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł, za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [...] lutego 2024 r. odpadów bez wymaganego zezwolenia. Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2026 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej "DIAS’, "organ") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że Spółka przy dokonywaniu zgłoszenia nie posiadała wymaganych dokumentów, tj. nie posiadała zezwolenia GIOŚ. Z przeprowadzonego postępowania wynika, iż Spółka nie przedstawiła stosownych zezwoleń na międzynarodowy przewóz odpadów będących przedmiotem niniejszego postępowania. Tym samym organ wywiódł, że było to nielegalne nadanie odpadów oraz próba nielegalnego wwozu odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dodatkowo podkreślił, że nie budzi wątpliwości, że podmiotem, który zorganizował przemieszczanie odpadów była firma D., co wynika wprost z zapisu w polu nr 1 załącznika VII do rozporządzenia nr 1013/2006 oraz zapisu w polu 12 (oświadczenie osoby, która zorganizowała przemieszczenie) tego dokumentu. Firma D. będąc organizatorem transportu odpadów klasyfikowanych przez nią do kodu 19 12 03 i B1010, które miały być przetworzone bądź unieszkodliwione na terenie Polski, winna dochować wszelkich starań, by na środek transportu były załadowane odpady o deklarowanym kodzie oraz pozyskać wszelkie pozwolenia, aby taki transport odbył się z poszanowaniem międzynarodowych i krajowych norm prawnych. Na kanwie powyższego DIAS stwierdził, iż dokumentacja powinna być przekazana kierowcy przez organizatora transportu, który jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Organizując transport odpadów powinna Strona posiadać wiedzę umożliwiającą dokonanie oceny, czy przewożone odpady odpowiadają kategorii odpadów określonej w dokumentach przewozowych, a w razie niewywiązania się z nałożonych zobowiązań określonych w przedstawionych przepisach, Spółka powinna liczyć się z konsekwencjami za wwóz odpadów na terytorium RP bez wymaganego zezwolenia. Skoro jednak przewożone odpady stanowiły mieszaninę odpadów spoza listy to zostały zakwalifikowane przez WIOŚ do odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV, IVA do rozporządzenia 1013/2006 (tzw. odpady spoza list wykazanych w wymienionych załącznikach). Na wwóz na terytorium kraju tego typu odpadów Spółka powinna uzyskać m.in. zezwolenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Również GIOŚ w piśmie z [...] marca 2024 r. wskazał, że przewożony w dniu [...] lutego 2024 r. towar w postaci odpadów, jest mieszaniną odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, INA, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, który podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Zdaniem organu nie do przyjęcia jest argument pełnomocnika, który twierdzi, że obecność w zatrzymanym ładunku innych materiałów, uniemożliwiających rzekomo zakwalifikowanie przewożonych odpadów pod kodem 19 12 03, nie są w świetle zgromadzonego materiału dowodowego należycie udokumentowane. Wobec stwierdzonego w toku kontroli drogowej naruszenia dotyczącego nieokazania do kontroli wymaganych dokumentów, w ocenie DIAS zasadnym było nałożenie na podmiot odpowiedzialny za przemieszczanie tych odpadów - organizatora i nadawcę spółkę D., na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, stosownie do treści art. 92a ust. 1,2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1490 ze zm., dalej: u.t.d.) określonej w lp. 4.5 załącznika nr 3 do tej ustawy, kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Po stronie organu powstał obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym (nadawcy, organizatora transportu), kary pieniężnej określonej w załączniku nr 3 do u.t.d., chyba, że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione wart. 92c ust. 1 i ust. 2 u.t.d. Powołany przepis stanowi wyjątek od generalnej zasady odpowiedzialności organizatora transportu, zatem nie może być interpretowany rozszerzająco. Organ I instancji zawiadomieniem z [...] lipca 2024 r. wezwał Stronę do przedstawienia organowi prowadzącemu postępowanie wszelkich dowodów i wyjaśnień mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jak i wskazujących na istnienie w sprawie okoliczności określonych w art. 92c u.t.d., zwalniających podmiot z odpowiedzialności za stwierdzone podczas kontroli naruszenia. Spółka nie przedstawiła żadnych wyjaśnień, ani dowodów w celu ewentualnego uwolnienia się od odpowiedzialności. Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przyjął, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do zastosowania art. 92c ustawy. W ocenie DIAS nie mogło budzić wątpliwości, iż odpowiedzialność firmy D. jako organizatora i nadawcy przewozu odpadów może być konsekwencją załadowania niewłaściwego towaru, o którym organizator przemieszczenia odpadów nic nie wie. Nie jest to okoliczność, która może powodować wyłączenie odpowiedzialności Strony z uwagi na to, że naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których Strona nie mogła przewidzieć. Realizując przewóz odpadów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przedsiębiorca obowiązany jest znać i przestrzegać przepisów prawa obowiązujących w tej dziedzinie i powinien być świadomy konsekwencji występujących w przypadku stwierdzenia naruszeń. Organizator transportu nie może być bierny i zdać się wyłącznie na kierowcę przewoźnika. Organ odwoławczy podkreślił, iż organizatorem przemieszczenia odpadów była firma D. i ona była odpowiedzialna za załadunek odpadów na środek transportowy oraz jako organizator przewozu odpadów winna być szczególnie zainteresowana procesem załadunku i kontrolą odpadów. Okoliczności towarzyszące zdarzeniu w dniu [...] lutego 2024 r., tj. nielegalne międzynarodowe przemieszczenie mieszaniny odpadów nieklasyfikowanych pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV i IVA, świadczą o planowanym, z góry powziętym zamiarem naruszenia przez firmę D. przepisów prawa. Świadczy to nie tylko o nieprawidłowościach w sprawowanej kontroli funkcjonowania przedsiębiorstwa, ale również pozostawienie obowiązków i wymogów prawnych, towarzyszących przy organizacji przemieszczenia odpadów bez jakiejkolwiek krytyki. W ocenie DIAS nie do przyjęcia było stanowisko Spółki, która twierdziła, że na etapie prowadzenia postępowania doszło do licznych nieprawidłowości, a samo postępowanie sprowadzało się do wytworzenia dokumentacji, z której miał wynikać brak podstaw do klasyfikowania odpadów do kodu EWC 19 12 03 ze względu na rzekomą zawartość substancji obcych, co w rezultacie nie może stanowić samodzielnej podstawy do ukarania Strony karą pieniężną za wwóz odpadów bez wymaganego zezwolenia. Odpowiadając na powyższe organ odwoławczy wskazał, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo i na podstawie całokształtu materiału dowodowego. W toku przeprowadzonej kontroli funkcjonariusze celno-skarbowi, w wyniku szczegółowych oględzin tylnej i górnej części naczepy, stwierdzili przewóz ładunku w postaci odpadów metali zmieszanych z tworzywami sztucznymi, gumą oraz plastikiem. Ładunek zawierał również części samochodowe, kompresory klimatyzacji, kable, przewody gumowe, koła wraz z ogumieniem, wózki dziecięce, rowery z osprzętem, kółka plastikowe oraz gąbki. Naczepa była załadowana do pełna. Na tą okoliczność wykonano dokumentację fotograficzną, która znajduje się w aktach sprawy i z którą Strona mogła zapoznać się w trakcie prowadzonego postępowania. Organ nie zgodził się z zarzutem, naruszenia normy wynikającej z przepisu art. 8 § 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: "k.p.a."), poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a w szczególności poprzez sporządzenie dokumentacji na podstawie rzekomo istniejącego materiału dowodowego, którego nie dołączono do akt sprawy i w odniesieniu do którego można przypuszczać, że w ogóle nie był uwzględniony przy sporządzaniu dokumentacji będącej podstawą wydania decyzji. Na podstawie przesłanej dokumentacji oraz zdjęć przedstawiających odpad, [...] lutego 2024 r. w ocenie ładunku WIOŚ stwierdził, że przewożony odpad to mieszanina odpadów, klasyfikowany jako odpad spoza listy, zawierający mieszaninę różnego rodzaju odpadów przynależnych do kodu odpadów: 16 0 17, 16 01 19, 16 01 22, 20 01 39 i 20 01 40, którego przemieszczenie podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody oraz wymaga następujących dokumentów: - dokument transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów - załącznik 1A;- dokument przesyłania dotyczącego transgranicznego przesyłania/przemieszczenia odpadów - załącznik 1B; - zezwolenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Zdaniem DIAS ocena inspektora WIOŚ w przedmiocie klasyfikacji odpadu wwiezionego na teren kraju, jako sporządzona przez organ w ramach ustawowo określonej kompetencji, a zatem przez właściwy organ posiadający wiedzę specjalistyczną w danej dziedzinie, stanowi dowód w sprawie, nadto ma charakter dokumentu urzędowego. Ocena WIOŚ znalazła potwierdzenie w piśmie Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z [...] marca 2024 r. Jak wskazano, do ustaleń z zakresu rodzaju przewożonych odpadów stosowne stanowisko w tej kwestii przedstawione zostało przez właściwe organy Inspekcji Ochrony Środowiska (WIOŚ oraz GIOŚ). Przedstawione przez te organy opinie zostały włączone do materiału dowodowego w sprawie i stanowiły podstawę zaklasyfikowania zatrzymanych odpadów do takiej a nie innej kategorii odpadów. Naczelnik urzędu celno-skarbowego nie ustala ponownie w prowadzonym postępowaniu administracyjnym charakteru i składu przewożonego ładunku. DIAS podkreślił, że opinia WIOŚ jest dla organów administracji skarbowej dokumentem rozstrzygającym o klasyfikacji rodzajowej danego ładunku i naczelnik urzędu celno-skarbowego nie jest uprawniony do jej podważania lub pominięcia w prowadzonym przez siebie postępowaniu administracyjnym. W okolicznościach faktycznych analizowanej sprawy, kwestia rodzaju przewożonych odpadów i możliwości ich zakwalifikowania do kodu 19 12 03 została rozstrzygnięta przez właściwe organy Inspekcji Ochrony Środowiska, wobec czego w ocenie organu odwoławczego nie sposób zarzucić organom braku przeprowadzenia stosownego postępowania dowodowego w tym zakresie. Zdaniem DIAS istotne dla tego postępowania okoliczności faktyczne sprawy zostały bezspornie ustalone. Przewożona [...] lutego 2024 r. mieszanina odpadów nie została sklasyfikowana jako mieszania objęta kodem 19 12 03, lecz jako mieszania spoza listy, w skład której wchodziły odpady o kodach: 16 01 17,16 01 19,16 01 22, 20 01 39 i 20 01 40. Powyższe ustalenie skutkowało tym, że ww. przemieszczenie odpadów z Niemiec do Polski nie mogło odbywać się w tzw. procedurze informowania w oparciu o załącznik VII, lecz musiało zostać zgłoszone przez organizatora przemieszczenia odpowiednim organom kraju wysyłki i przeznaczenia, oraz uzyskać stosowne zezwolenia na przemieszczenie. W niniejszych okolicznościach stan faktyczny jest oczywisty i wynika z utrwalonego materiału dowodowego. Zgromadzona w toku niniejszego postępowania dokumentacja pozwoliła organowi I instancji na prawidłowe określenie stanu faktycznego oraz dokonanie określenia prawidłowej kwalifikacji prawnej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, w ocenie DIAS brak jest przesłanek do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. To samo dotyczy sytuacji, kiedy od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat art. 92c ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Naruszenie zostało ujawnione [...] lutego 2024 r., a zatem nie upłynął jeszcze ww. dwuletni okres co do możliwości nałożenia przez organ kary pieniężnej. Odpowiadając na zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez błędne przyjęcie, że z uwagi na rodzaj przemieszczanych odpadów w przypadku Strony doszło do wwozu odpadów na teren Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, organ odwoławczy zauważył, że w przedmiotowej sprawie kary pieniężne nakładane, że w przedmiotowej sprawie kary pieniężne nakładane są na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d.. Wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów wynika z załącznika nr 3 do u.t.d., które zostały określone przez ustawodawcę w sposób sztywny i organ nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania ich wysokości. Stwierdzenie naruszenia prawa powoduje odpowiednią, zgodną z przepisami kwalifikację tego naruszenia, a w konsekwencji nałożenie kary w przewidzianej ustawą wysokości, bez możliwości odstąpienia od nałożenia kary, czy jej miarkowania. Zasada praworządności wymagała więc od organu, aby stwierdzając naruszenie określone lp. 4.5 załącznika nr 3 do u.t.d, nałożył przewidzianą w tym przepisie karę określoną w stałej wysokości na kwotę 12.000 zł. Organ podkreślił, że sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Proces wymierzania kar należy zatem postrzegać w kontekście stosowania instrumentów władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czyny zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Jej istotę stanowi natomiast wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji jakie nastają w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z dyrektyw administracyjnych, w tym przypadku zapewnienia wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Na zakończenie DIAS dodał, że przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sposób bezstronny i przejrzysty. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania ze wskazaniem przyczyn tego wszczęcia, została pouczona o przysługujących prawach czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Skarżąca mogła wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli drogowej. W kontekście powyższego DIAS uznał za nieuprawnione zarzuty odnoszące się do naruszenia art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania administracyjnego. Organ wydając zaskarżoną decyzję w przedmiotowej sprawie, działał zgodnie z zasadami określonymi w art. 6, art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 80, art. 81, art. 107 § 3, K.p.a. Podjął wszelkie czynności w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy zgromadzony w sprawie i na podstawie jego całokształtu ocenił, czy dane okoliczności zostały udowodnione. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wykazał fakty, które uznał za udowodnione, wskazał na dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których odmówiono argumentom Strony wiarygodności. Wyjaśnił podstawy prawne decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.). Fakt, że analiza zebranego materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanych przez Stronę rezultatów nie mogła być powodem do kwestionowania rzetelności poczynań organów celno-skarbowych. Spółka złożyła do WSA w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższą decyzję DIAS, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 2 pkt 35 lit. g i art. 3 ust. 1 Rozporządzenia (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. U.UE.L.2006.190.1 ze zm., dalej: Rozporządzenie 1013/2006) poprzez błędne przyjęcie, że z uwagi na rodzaj przemieszczanych odpadów w przypadku Skarżącej doszło do wwozu odpadów na teren Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. Strona zarzuciła przedmiotowej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1) art. 8 § k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez odwołanie się w wydanym rozstrzygnięciu do materiału dowodowego (dokumentacji zdjęciowej), który nie znajdywał się w aktach sprawy i w odniesieniu do którego nie można wykluczyć, że w ogóle nie był uwzględniony przy sporządzaniu dokumentacji będącej podstawą wydanej decyzji; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie rozważenia i ustalenia wszystkich okoliczności dotyczących charakteru i rodzaju odpadów będących przedmiotem kwestionowanego transportu, a także poprzez błędną ocenę zgromadzonych dowodów oraz oparcie rozstrzygnięcia na dokumentach nie znajdujących się w aktach sprawy, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego i nieuzasadnionym przyjęciem przez organy obu instancji, że Skarżąca była nadawcą odpadów wwiezionych teren Polski bez wymaganego zezwolenia oraz że w sprawie ziściły się przesłanki uzasadniające nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej, podczas gdy dokumentacja zawarta w aktach sprawy nie pozwala w sposób niebudzący wątpliwości przesądzić, że przemieszczane odpady nie mogły zostać zaklasyfikowane jako metale nieżelazne, podlegające transgranicznemu przemieszczaniu w procedurze informowania. Ewentualnie, w przypadku, gdyby okazało się, że dokumentacją zdjęciowa istotnie znajduje się w aktach sprawy, zarzucono naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. poprzez uniemożliwienie Skarżącej zapoznania się z pełnym materiałem dowodowym sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, a w konsekwencji, poprzez uznanie za udowodnione okoliczności takich, jak charakter i skład przewożonych odpadów oraz ich rzekomo błędny kod, dowodzonych za pomocą dowodów, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się (to jest nieudostępnionej Skarżącej dokumentacji zdjęciowej). Mając powyższe na uwadze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości decyzji wydanej w I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Strony wskazał, że w aktach sprawy nie było żadnych zdjęć zatrzymanych odpadów. Znajdujący się w aktach sprawy protokół oględzin wskazywał, że dołączono do niego komplet zdjęć (karta 3 i 4 z akt sprawy), podobnie, również wniosek organu I instancji do WIOŚ o przeprowadzenie oceny odpadów wymienia jako załącznik dokumentację fotograficzną, jednak ani jeden z powyższych dokumentów nie zawiera wspomnianej dokumentacji fotograficznej, nie ma po niej w aktach sprawy żadnego śladu. Skarżąca podkreśliła, że jej pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu [...] października 2025 r., a czynność ta została potwierdzona protokołem. Z protokołu wynika, że "na podstawie art. 73 k.p.a. przedstawiono pełnomocnikowi akta postępowania j.w." Zapisy protokołu zapoznania się z aktami sprawy wskazywały, że Skarżącej przedstawiono akta sprawy, zawierające 43 karty. Intencją Skarżącej było zapoznanie się z pełnym materiałem dowodowym sprawy i zapisy protokołu potwierdzają, że akta sprawy zostały udostępnione pełnomocnikowi Skarżącej. Protokół zapoznania się z aktami wskazuje, że akta sprawy liczą sobie 43 karty. Jednocześnie Skarżąca za zgodą organu sporządziła fotografie akt sprawy, które jednoznacznie potwierdzają, że udostępnione akta sprawy zawierają 43 kolejno numerowane karty i że akta sprawy nie obejmują zdjęć zatrzymanego ładunku odpadów. W konsekwencji zdaniem pełnomocnika należało przyjąć, że Skarżącej nie udostępniono dokumentacji fotograficznej, która miała stanowić podstawę dokonania przez WIOŚ oceny charakteru odpadów zatrzymanych jako nielegalnie przemieszczane. Pełnomocnik podkreślił, że jeżeli Strona nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, okoliczności faktyczne ustalone na ich podstawie nie mogą zostać uznane za udowodnione. Dalej pełnomocnik stwierdził, że brak udostępnienia Skarżącej dokumentacji fotograficznej, na podstawie której WIOŚ dokonał oceny odpadów i sporządził obejmujący ją dokument, która to ocena stanowiła następnie podstawę do podejmowania wszelkich dalszych działań z zatrzymanymi odpadami, jak również stanowiła podstawę do wszczęcia postępowania w przedmiocie wymierzenia Skarżącej kary pieniężnej będącej przedmiotem niniejszej sprawy, jest bardzo poważnym naruszeniem procedury administracyjnej, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Strony nie ulega wątpliwości, że udostępnienie Skarżącej dokumentacji fotograficznej, na podstawie której sporządzono ocenę morfologii odpadów, umożliwiłoby Skarżącej podjęcie polemiki z tym materiałem dowodowym i przedstawienie ewentualnych własnych dowodów celem wykazania, że ocena dokonana przez WIOŚ nie była uzasadniona. Zdaniem Strony istotna część skontrolowanego ładunku odpadów odpowiadała kodowi odpadów wskazanemu w Załączniku VII, w związku z czym mogła być przemieszczana z zastosowaniem procedury informowania, zaś kierowca transportu w momencie kontroli dysponował dokumentami wymaganymi dla tego rodzaju transportu. W tej sytuacji zaś uzasadniony był wniosek, że w niniejszej sprawie nie tylko nie doszło do pełnego rozważenia całego zebranego materiału dowodowego, w tym bardzo istotnych okoliczności faktycznych, mających kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji więc, gdy takiego wnikliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego brak, w szczególności, gdy w aktach sprawy nie ma dokumentacji zdjęciowej, która stanowiła materiał źródłowy dla sporządzenia m.in. protokołu z przeprowadzonej kontroli (a także, a może nawet przede wszystkim stanowiła podstawę dla wyspecjalizowanego organu, jakim jest WIOŚ, do przeanalizowania charakteru zatrzymanych odpadów i wydania w tym zakresie oceny), wówczas w ocenie Strony należało uznać, że przesłanki, na podstawie których dochodzi do nałożenia kary pieniężnej, nie zostały należycie wykazane w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Organ podkreślił, że NUCS w załączniku do e-maila z [...] listopada 2025 r. przekazał w wersji elektronicznej wnioskowaną dokumentację fotograficzną. Z przesłanego załącznika sporządzono wydruk w postaci 17 zdjęć wykonanych podczas kontroli celno-skarbowej środka transportu o nr rejestracyjnych [...], które zostały dołączone do akt prowadzonego postępowania. DIAS zaznaczył, że sporna dokumentacja fotograficzna znajduje się w aktach sprawy i Skarżąca mogła zapoznać się z nią w trakcie prowadzonego postępowania, tym bardziej, że organ zapewnił Skarżącej czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji zawiadomieniem z [...] grudnia 2025 r. umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w zakresie swej właściwości sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem tej kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, aktualnych w dacie wydania zaskarżonego aktu. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli sądowoadminstracyjnej pod względem legalności przeprowadzonej jest decyzja DIAS utrzymująca w mocy decyzję NUCS nakładającą na skarżącą spółkę karę pieniężną w kwocie 12.000 zł za wwóz na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadów bez wymaganego zezwolenia. Podstawę materialną powyższych decyzji stanowiły przepisy u.t.d. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 7 u.t.d.). W myśl l.p. 4.5. wspomnianego załącznika nr 3 do u.t.d. wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia sankcjonowany jest karą w wysokości 12 000 zł. Jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy, wyczerpuje jednocześnie znamiona wykroczenia albo przestępstwa, w stosunku do podmiotu będącego osobą fizyczną stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej (art. 92a ust. 9 u.t.d.). Przepisy ust. 1, ust. 5 pkt 5, ust. 7 pkt 1 i ust. 9 stosuje się – zgodnie z art. 92a ust.11 u.t.d. do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do: 1) spedytora, 2) nadawcy, 3) odbiorcy, 4) podmiotu wykonującego czynności ładunkowe, 5) organizatora wycieczki, 6) organizatora transportu, 7) operatora publicznego transportu zbiorowego - jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia. W świetle art. 4 pkt 22 lit. c), r) i v) u.t.d., użyte w ustawie określenie obowiązki lub warunki przewozu drogowego – oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz: rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach. Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 "odpady" są zdefiniowane zgodnie z art. 1 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/12/WE. "Odpady" oznaczają wszelkie substancje lub przedmioty należące do kategorii określonych w załączniku I, które ich posiadacz usuwa, zamierza usunąć lub ma obowiązek usunąć. "Mieszanina odpadów" oznacza odpady powstałe w wyniku celowego lub przypadkowego wymieszania dwóch lub więcej rodzajów odpadów, która to mieszanina nie została zaliczona do żadnej z kategorii w załącznikach III, IIIB, IV i IVA. Odpady w pojedynczym przemieszczeniu, obejmującym dwa lub więcej rodzajów odpadów transportowanych osobno, nie są uważane za mieszaninę odpadów (art. 2 pkt 3). "Nielegalne przemieszczanie" oznacza przemieszczanie odpadów dokonane: a) bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; lub b) bez zgody zainteresowanych właściwych organów, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (art. 2 pkt 35 lit. a i b). Procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody określonej w przepisach niniejszego tytułu podlegają przemieszczenia następujących odpadów: a) jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania: wszystkich odpadów; b) jeżeli mają być poddane procesom odzysku: i) odpadów wyszczególnionych w załączniku IV, który obejmuje między innymi odpady wyszczególnione w aneksach II i VIII Konwencji bazylejskiej; ii) odpadów wyszczególnionych w załączniku IVA; iii) odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA; iv) mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA (art. 3 ust. 1). Ogólnym obowiązkom w zakresie informowania, określonym w art. 18, podlegają przemieszczenia następujących odpadów przeznaczonych do odzysku, jeżeli ilość przemieszczanych odpadów przekracza 20 kg: a) odpadów wyszczególnionych w załączniku III lub IIIB; b) mieszanin, niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III lub składających się z dwóch lub więcej rodzajów odpadów wymienionych w załączniku III, jeżeli skład tych mieszanin nie utrudnia poddania ich racjonalnemu ekologicznie odzyskowi i mieszaniny te zostały wyszczególnione w załączniku IIIA, zgodnie z art. 58 (art. 3 ust. 2). Zgłaszający, który zamierza dokonać przemieszczenia odpadów określonego w art. 3 ust. 1 lit. a) lub b), dokonuje uprzedniego pisemnego zgłoszenia właściwemu organowi wysyłki i za pośrednictwem tego organu, a w przypadku zgłoszenia ogólnego postępuje zgodnie z postanowieniami art. 13 (art. 4). Nie budzi wątpliwości, iż strona skarżąca - w świetle powołanych przez organ dokumentów okazanych w trakcie kontroli przez kierowcę - była nadawcą i organizatorem transportu odpadów z Niemiec do Polski o masie 18.500 kg. W pierwszej kolejności należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi dokumentacja fotograficzna przewożonych odpadów została sporządzona co jednoznacznie wynika m.in. z protokołu kontroli i znajduje się w aktach sprawy. Co prawda dokumentacja fotograficzna znalazła odzwierciedlenie w aktach sprawy na etapie postępowania odwoławczego po przesłaniu tegoż materiału [...] listopada 2025 r. przez organ I instancji. Nie świadczy to jednak o tym, że w sprawie został naruszony art.10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. Należy bowiem wskazać, że DIAS pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. zawiadomił pełnomocnika strony skarżącej o możliwości wypowiedzenia się w sprawie a także o możliwości zapoznania się z aktami sprawy w siedzibie organu. Pełnomocnik skarżącej miał zatem możliwość zapoznania się z dokumentacją fotograficzną i wypowiedzenia się w tym zakresie. Wymaga podkreślenia, że analiza charakteru i składu transportowanych odpadów nie została wykonana wyłącznie na podstawie zdjęć odpadów, lecz na podstawie oględzin odpadów przez funkcjonariusza celno-skarbowego, co zostało uwidocznione w protokole oględzin oraz oceny dokonanej przez wyspecjalizowany organ (WIOŚ), który zapoznał się z całością dokumentacji w tym z wykonanymi zdjęciami. Odnośnie naruszenia art. 10 i art. 81 k.p.a., wskazać trzeba, że dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym konieczne jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw, i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy. Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2025 r., I OSK 119/24, wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2023 r., II GSK 1536/21, wyrok NSA z dnia 12 marca 2019 r., II OSK 1022/17, CBOSA www.orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA). Takich okoliczności Strona nie wykazała. Istotna kwestia wymagająca w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy przewożone odpady, zakwalifikowane przez ich nadawcę pod kodem 19 12 03 (B1010 – kod konwencji bazylejskiej), tj. mieszanina metali nieżelaznych rzeczywiście należały do tej kategorii. Zdaniem Sądu wbrew zarzutom skargi organy obiektywnie i rzetelnie oceniły rodzaj przewożonych odpadów i po uzyskaniu stosownych wyjaśnień wyspecjalizowanych organów ochrony środowiska i po analizie regulacji prawa krajowego i unijnego doszedł do prawidłowych konkluzji o przewożeniu przez stronę ładunku podlegającego procedurze uprzedniego zgłoszenia oraz uzyskania zgody właściwych organów. Z protokołu oględzin wynika, że faktyczne przewożona była mieszanina różnego rodzaju odpadów metali oraz przewody ciśnieniowe, opony, kompresory klimatyzacji, chłodni, kable elektryczne, zgniecione wózki dziecięce z gumowymi i plastikowymi kołami, rurki plastikowe, elementy żelazne, całe rowery z osprzętem, przewody gumowe. Wskazany opis odpadów potwierdza również dokumentacja fotograficzna. W orzecznictwie akcentuje się walor dowodowy protokołu z kontroli, a mianowicie że ma on walor dokumentu urzędowego (por. wyrok NSA z 3 listopada 2016 r., II GSK 997/15, CBOSA). Dowód z dokumentu urzędowego - jakim jest prawidłowo sporządzony protokół kontroli - ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli (wyrok NSA z 6 lutego 2024 r., II GSK 1375/20, wyrok NSA z 7 marca 2017 r., II GSK 1416/15 CBOSA). W niniejszej sprawie WIOŚ stwierdził, że transportowane odpady zawierają mieszaninę różnego rodzaju odpadów przynależnych do kodu odpadów: 16 0 17, 16 01 19, 16 01 22, 20 01 39 i 20 01 40 - inne odpady spoza listy. Stanowisko to podzielił również GIOŚ w piśmie z [...] marca 2024 r. w którym wskazał, że przewożony w dniu [...] lutego 2024 r. towar w postaci odpadów, jest mieszaniną odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV lub IVA do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006, który podlega procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody. Wymaga podkreślenia, że zgodnie z art. 1 i art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 425) Inspekcja Ochrony Środowiska została powołana do kontroli przestrzegania przepisów o ochronie środowiska oraz badania i oceny stanu środowiska. Do jej ustawowych zadań należy m.in. wykonywanie zadań określonych w przepisach o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W związku z tym organy Inspekcji Ochrony Środowiska są wyspecjalizowane w zakresie swoich ustawowych kompetencji, a tym samym pracownicy Inspekcji Ochrony Środowiska posiadają niezbędny do realizacji jej ustawowych zadań zakres wiedzy specjalistycznej (por. wyrok NSA z 8 grudnia 2022 r., III OSK 1696/21, wyrok NSA z 15 listopada 2022 r., II OSK 3930/21, CBOSA). Zdaniem Sądu w świetle zebranego materiału dowodnego w tym dokumentacji fotograficznej za dowolne należy uznać stanowisko skarżącej, że w sprawie mamy do czynienia jedynie z zanieczyszczeniem odpadów, co nie oznacza, że są to odpady spoza listy. Należy bowiem wskazać, że mieszanina odpadów aby podlegała ogólnym obowiązkom informowania określonym w art. 18 rozporządzenia nr 1013/2006 nie może wykazywać właściwości niebezpiecznych lub utrudniać poddania ich racjonalnemu ekologicznie odzyskowi i powinna zostać wskazana w załączniku IIIA (art. 3 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 1013/20006, pkt 1 załącznika IIIA wskazanego rozporządzenia). W ocenie Sądu kwestia kwalifikacji odpadów została w sposób wystarczający wyjaśniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie, a jego wyczerpującą analizę przedstawiono w uzasadnieniu podjętych decyzji. Samo kwestionowanie przez stronę skarżącą stanowiska organów w tym zakresie nie mogło prowadzić do wniosku, że skarżąca skutecznie podważyła prawidłowości dokonanej przez organy oceny klasyfikacji odpadów co stanowi podstawę nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej w związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów ustawy o transporcie drogowym, które dotyczyły wykonywania przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o przewozie odpadów, tj. wwozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego pisemnego zgłoszenia i zezwolenia. Dodać należy, że zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego mają chronić prawa strony w postępowaniu administracyjnym, ale nie zwalniają jej od wszelkiej dbałości o własne interesy i od wszelkiej aktywności procesowej (por. wyroki NSA z 30 lipca 2015 r., II GSK 1475/14, z 8 stycznia 2014 r., II GSK 1507/12, CBOSA). Wprawdzie organ administracji ma obowiązek ustalenia obiektywnie istniejącego stanu faktycznego sprawy, lecz wynikająca z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zasada ciężaru dowodu doznaje przełamania w tych przypadkach, w których możliwości poczynienia ustaleń przez organ są ograniczone, zwłaszcza gdy wykazanie określonych faktów pozostaje w interesie strony (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2017 r., II OSK 603/16). W takich przypadkach ciężar przeprowadzenia dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wywodzi dla siebie skutki prawne. Podsumowując, w stanie faktycznym niniejszej sprawy przewóz wskazanych odpadów z dołączonym załącznikiem VII był zatem niezgodny z przepisami rozporządzenia nr 1013/2006. Odpady, transportowane przez stronę skarżącą, stanowią mieszaninę odpadów niesklasyfikowaną pod żadnym kodem w załączniku III, IIIA, IIIB, IV oraz IVA. Transgraniczne przemieszczanie takich odpadów może odbywać się wyłącznie w przypadku uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zezwolenia właściwych władz zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. b iv) rozporządzenia nr 1013/2006. w zw. z art. 1, art. 4 pkt 1 i art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 746). Skarżąca nie dochowała powyższej procedury i w konsekwencji nie była w posiadaniu wspomnianych dokumentów potwierdzających zgłoszenie oraz uzyskanie zgody na przemieszczenie takich odpadów. Stanowiło to tym samym nielegalne przemieszczenie odpadów w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. a rozporządzenia nr 1013/2006. W konsekwencji zasadnie organy uznały, iż skarżąca jest podmiotem, na który można nałożyć karę przewidzianą w art. 92a ust. 1 w zw. z art. 92a ust. 7 pkt 1 i art. 92a ust. 11 pkt 2 i 6 u.t.d. oraz l.p. 4.5. załącznika nr 3 do u.t.d. Przywołany przepis art. 92a ust. 11 u.t.d. wymienia podmioty (m.in. nadawcę oraz organizatora przewozu), wykonujące czynności związane z przewozem drogowym, które ponoszą odpowiedzialność za naruszenia z u.t.d. Ich odpowiedzialność aktualizuje się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmioty te miały wpływ lub godziły się na powstanie naruszenia. W literaturze odpowiedzialność tę określono mianem "warunkowej" (por. R. Strachowska, U.t.d., 2012, t. do art. 92a). Podmiot, o którym mowa, ponosi odpowiedzialność co do zasady za cudze zachowanie (naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego), jednak odpowiedzialność ta uwarunkowana jest określonym własnym zachowaniem tego podmiotu – by pociągnąć go do odpowiedzialności, okoliczności sprawy i dowody muszą jednoznacznie wskazywać, że miał on wpływ na powstanie naruszenia lub godził się na powstanie naruszenia. Oznacza to, że odpowiedzialność ponosi podmiot, który: 1) wywarł wpływ na powstanie naruszenia i godził się na nie; 2) nie miał żadnego wpływu na powstanie naruszenia, ale godził się na nie, co oznacza, że był świadomy naruszenia i je akceptował (nie zachował się w sposób mogący przeciwdziałać naruszeniu). Hipotetycznie istnieje trzecia możliwość, tj. że podmiot ten, choć nie godził się na powstanie naruszenia, to wywarł wpływ na jego powstanie. Trudno jednak wyobrazić sobie sytuację, w której podmiot, wpływając na powstanie naruszenia, nie akceptuje jego powstania choćby na samym początku owego stanu "wywierania wpływu" (por. M. Etel, A. Piszcz (red.), U.t.d. Komentarz, Warszawa 2020, tezy do art. 92a - pkt II). Na organach administracji prowadzących postępowanie spoczywa obowiązek wykazania, że na podmiot wykonujący czynności związane z przewozem może zostać nałożona kara pieniężna, zatem prowadzone postępowanie administracyjne musi zmierzać do ustalenia, czy podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstałe naruszenia. Niezbędne jest wykazanie związku między stwierdzonym naruszeniem a zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, ale nie jego winy. Poczynione ustalenia muszą znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu organy prawidłowo przypisały skarżącej spółce, jako nadawcy i organizatorowi przewozu odpowiedzialność za naruszenie przepisów ograniczających przemieszczanie odpadów wynikających z rozporządzenia nr 1013/2006. Okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia, dopuszczając do załadowania i przewozu mieszaniny odpadów. Do obowiązków nadawcy należy zapewnienie, aby doszło do załadunku właściwego towaru, objętego dokumentem przewozowym i uzyskanie niezbędnych zezwoleń w świetle przepisów rozporządzenia nr 1013/2016. Stąd też skarżąca powinna była skontrolować proces załadunku, tak aby nie doszło do wysłania innego towaru,. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy natomiast wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa, co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Zdaniem Sądu nie zachodziły również przesłanki określone w art. 92c ust. 1 u.t.d. wyłączające odpowiedzialność skarżącej. W myśl tego przepisu nie wszczyna się postępowania, a wszczęte postępowania się umarza jeśli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (pkt 1), za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ (pkt 2), lub od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat (pkt 3). Przede wszystkim należy zauważyć, iż istota samej odpowiedzialności osób wskazanych w art. 92a ust. 11 u.t.d. opiera się na przypisaniu wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia, a ta przesłanka w kontrolowanej sprawie została przesądzona. Ponadto przepis art. 92c ust. 1 u.t.d., jako wyjątek od zasady odpowiedzialności przedsiębiorcy odnosi się do wyjątkowych sytuacji, których doświadczony i profesjonalny podmiot, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności, nie był w stanie przewidzieć. Okolicznością egzoneracyjną jest siła wyższa, rozumiana jako zdarzenie pochodzące z zewnątrz, którego następstwa nie można było zapobiec, pomimo dołożenia należytej staranności. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że jako zdarzenia i okoliczności nie do przewidzenia, o jakich mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., można traktować tylko takie zjawiska, które występują rzadko, gwałtownie, niespodziewanie (a więc wyjątkowe i nadzwyczajne), a ich wystąpienie nie jest możliwe do zaplanowania i uniknięcia. Wskazane w art. 92c pkt 1 u.t.d. przesłanki egzoneracyjne odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Niewątpliwie z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w kontrolowanej sprawie. Podkreślić przy tym należy, iż to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Brak właściwej kontroli nad procesem załadunku świadczy o niewłaściwej organizacji w przedsiębiorstwie strony skarżącej, zwłaszcza, iż mamy do czynienia z towarem podlegającym ścisłemu nadzorowi i objętym sformalizowanymi procedurami, jeśli chodzi o jego przemieszczanie. Z akt spraw nie wynika również, iż za stwierdzone naruszenie na skarżącą spółkę nałożona została kara przez inny uprawniony organ. Na takie okoliczności nie powoływała się sama strona skarżąca zarówno na etapie postępowania administracyjnego, jak i postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto nie upłynął okres ponad 2 lat wskazany art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d. Naruszenie ujawniono bowiem w dniu [...] lutego 2024 r., a ostateczna decyzja, będąca przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, została wydana w dniu [...] stycznia 2026 r. Z przytoczonych względów Sąd uznał, że ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie dostarczyła podstaw do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne w zgodzie z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W sprawie nie zachodziły wątpliwości, co do normy prawnej, które uzasadniałby zastosowanie art. 7 a k.p.a. W konsekwencji organy zasadnie nałożyły na stronę skarżącą na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p.4.5. załącznika nr 3 do u.t.d. karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 2 kwietnia 2026
- Symbol z opisem
- 6037 Transport drogowy i przewozy
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Skarbowej
- Sędziowie
- Jacek Jaśkiewicz Jarosław Piątek /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Rogalski
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
art. 92a ust. 1 · Dz.U. 2025 poz. 1490
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II GSK 2047/25 · 18 czerwca 2026
Postanowienie NSA z 18 czerwca 2026 r., II GSK 2047/25 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 2160/25 · 18 czerwca 2026
Wyrok NSA z 18 czerwca 2026 r., II GSK 2160/25 – transport drogowy i przewozy
Sygnatura: II GSK 1944/25 · 18 czerwca 2026
Wyrok NSA z 18 czerwca 2026 r., II GSK 1944/25 – transport drogowy i przewozy
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny