II SA/Go 226/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.H. i H.H. o wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

A.H. i H.H. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skargę na postanowienie tego organu z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] marca 2020 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wniosek nie zawiera uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania okoliczności wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a., stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienia NSA: z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; z dnia 6 marca 2012 r., sygn. akt I OZ 116/12, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić trzeba, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie spełnia powyższych wymogów. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] marca 2020 r. ustalające skarżącym opłatę legalizacyjną w wysokości 50.000 zł. Biorąc powyższe pod uwagę, należy wskazać, że uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest dobrowolne, zaś wydanie postanowienia w tym przedmiocie może wywołać potencjalnie dwa alternatywne skutki, a mianowicie: w związku z uiszczeniem opłaty legalizacyjnej – zalegalizowanie samowoli budowlanej; bądź w przypadku nieuiszczenia tej opłaty – wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. Przez pryzmat przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. pierwszy z wymienionych powyżej skutków dotyczyć może szkody majątkowej do czasu wydania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego o uchyleniu postanowienia o ustaleniu opłaty legalizacyjnej. Taki przypadek jednak wymaga wykazania od wnioskodawcy, że do czasu wydania prawomocnego wyroku uiszczenie opłaty legalizacyjnej (w tej sprawie 50.000 zł) spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Analizując pod tym kątem wniosek strony skarżącej należy stwierdzić, że strona nie wykazała, aby takie skutki uiszczenia opłaty legalizacyjnej mogły nastąpić, nie podała bowiem żadnego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Poza samym wnioskiem o wstrzymanie ww. postanowienia, skarżący nie wykazali wpływu jaki może mieć uiszczenie nałożonej opłaty na ich sytuację majątkową. Sąd nie kwestionuje przy tym, że konieczność wydatkowania wskazanej sumy może mieć wpływ na finanse strony, jednakże bez wskazania, jaka jest rzeczywista sytuacja majątkowa skarżącego nie można dokonać pełnej oceny, czy w sprawie zaistnieje niebezpieczeństwo, o jakim mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaznaczyć również należy, że rodzaj obowiązku tj. zapłata opłaty legalizacyjnej nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi a następnie uchylenia zaskarżonych postanowień, istnieje możliwość zwrotu wpłaconej kwoty. Odnośnie drugiego skutku, wskazać należy, że nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej nie powoduje bezpośrednio skutku w postaci nakazu rozbiórki. Dopiero w wyniku wydania decyzji o nakazie rozbiórki taki skutek może zaistnieć. Oznacza to, że po wydaniu ostatecznej decyzji o nakazie rozbiórki, czyli po zakończeniu postępowania administracyjnego, ale w przedmiocie nakazu rozbiórki, mogą wystąpić przesłanki wynikające z art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.