II SA/Go 217/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zarządu Województwa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim stronie skarżącej Zarządowi Województwa kwotę 100 (sto) złotych, uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Pismem z dnia [...] marca 2023 r. Zarząd Województwa, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r., nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, a z ostrożności procesowej o jej oddalenie. Zdaniem Kolegium stronie skarżącej nie przysługuje legitymacja skargowa w rozumieniu art. 50 p.p.s.a., bowiem skargę wniósł organ uzgadniający, który rozpoznawał sprawę w postępowaniu administracyjnych w pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd z urzędu zobligowany jest do badania wymogów formalnych skargi oraz jej dopuszczalności, zarówno z przyczyn podmiotowych, jak i przedmiotowych. Ocenie w tym względzie podlega między innymi czy skarga wniesiona została przez podmiot do tego uprawniony, czyli posiadający legitymację skargową. Zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 p.p.s.a.). Treść tego przepisu wskazuje, że prawo do wniesienia skargi do sądu administracyjnego mają dwie kategorie podmiotów. Pierwszą stanowią te, którym przedmiotowe uprawnienie przysługuje dla ochrony ich interesu prawnego. Oznacza to, że akt, czynność, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (materialnego, procesowego). Ze skargą może zatem wystąpić, co do zasady, podmiot który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym, a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Natomiast druga kategoria uprawnionych do wniesienia skargi do sądu administracyjnego to podmioty instytucjonalne, którym zostało przyznane prawo do wniesienia skargi w cudzej sprawie ze względu na konieczność obrony również obiektywnego porządku prawnego. Mając na uwadze treść cytowanego przepisu Sąd uznał, iż na gruncie przedmiotowej sprawy Zarządowi Województwa nie przysługuje legitymacja skargowa do kwestionowania wydanego przez SKO postanowienia z dnia [...] września 2022 r., uchylającego postanowienie Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2022 r. o odmowie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. [...] i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Zarząd Województwa wydał jako organ I instancji postanowienie z dnia [...] czerwca 2022 r. o odmowie uzgodnienia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w rejonie ul. [...]. Fakt ten zdaniem Sądu wyklucza legitymację skargową Zarządu Województwa w tej sprawie. W orzecznictwie i piśmiennictwie powszechnie wskazuje się ponadto, że organ, który w pierwszej instancji wydał rozstrzygnięcie w sprawie (postanowienie, decyzję) nie jest uprawniony do wniesienia w tej sprawie skargi do sądu administracyjnego, chociażby sprawa dotyczyła jego interesu prawnego lub reprezentowanego przez niego podmiotu. Podkreśla się również, że w jednym postępowaniu nie może mieć miejsce łączenie funkcji procesowych organu prowadzącego postępowanie i strony tego postępowania (por. wyroki NSA sygn. akt I OSK 386/05 i I OSK 931/07, postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 1997 r. sygn. akt IV SA 802/19995 ONSA 1997/4/179, uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2003 r. OPS 1/03 ONSA 2003//4/15). Postępowanie takie nie może być wykorzystywane w celu rozstrzygnięcia sporów na tle odmiennych poglądów między organami różnych szczebli (por. T. Woś, Postępowanie sądowo administracyjne, Warszawa 1996, str. 103). W tej sytuacji w ocenie Sądu rola skarżącego jako podmiotu wydającego postanowienie w postępowaniu skończyła się z chwilą wydania przez ten podmiot zindywidualizowanego aktu prawnego (w niniejszej sprawie postanowienia) skierowanego w stosunku do podmiotu znajdującego się na zewnątrz administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 p.p.s.a., skargę Zarządu Województwa, jako organu pierwszej instancji, należało odrzucić z uwagi na brak legitymacji skargowej w przedmiotowym postępowaniu sądowym (punkt 1 sentencji). O zwrocie wpisu (punkt 2 postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.