Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Go 13/26

Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 26 sierpnia 2026 r., II SA/Go 13/26 – usługi opiekuńcze

Wynik

Uchylono decyzję I i II instancji

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
26 sierpnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędzia WSA Kamila Karwatowicz Protokolant St. sekr. sądowy Katarzyna Zarychta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2026 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza[...] z dnia [...] roku, nr [...]

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2025 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], działając z upoważnienia Burmistrza [...] uchylił decyzję tego organu nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. w przedmiocie m.in. ustalenia wysokości miesięcznej opłaty za pobyt ojca J. J. w Domu Pomocy Społecznej "[...] " w [...] w kwocie 35,56 zł od stycznia 2023r. i jednocześnie zwolnienia E. S. całkowicie z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w Domu Pomocy Społecznej "[...] " w [...] bezterminowo oraz ustalił dla E. S. - wysokości opłaty za pobyt ojca – J. J. w Domu Pomocy Społecznej "[...] " w [...] od listopada 2023 r. do stycznia 2024 r. w kwocie 2.207,67 zł miesięcznie, od lutego do marca 2024 r. w kwocie 2.727,67 zł, za kwiecień 2024 r. w kwocie 2.544,41 zł, za maj 2024 r. - 2.685,58 zł, za czerwiec 2024r. w kwocie 2.544,41 zł, od lipca do sierpnia 2024 r. w kwocie 2.685,58 zł i odstąpił od żądania ponoszenia tychże opłat za okres od września 2024 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ I instancji powołał art. 60, art. 61 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 lit. a, ust. 2 e, art. 64, art. 106 ust. 5 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1283 ze zm., dalej u.p.s) oraz art. 104 § 1, art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej k.p.a.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] skierował ojca strony – J. J. do Domu Pomocy Społecznej "[...] " w [...], zaś decyzją nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Starosta [...] umieścił ww. w tym DPS na czas nieokreślony. Strona jako zstępna (córka) na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. została zobowiązana do ponoszenia opłat za pobyt ojca w DPS od czerwca 2020 r. w kwocie 1.273,35 zł miesięcznie. Ze względu na brak jakichkolwiek wpłat decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. zobowiązano stronę do zwrotu poniesionych zastępczo przez Gminę [...] wydatków za pobyt ojca w DPS w kwocie 17.826,90 zł. Następnie, po ponownym przeanalizowaniu sprawy, w tym na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r., organ I instancji wydał decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. odstępującą od żądania zwrotu wydatków za okres od 1 czerwca 2020 r. do 31 lipca 2021 r. na kwotę 17.826,90 zł. Ponadto decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2021 r. organ zwolnił E. S. częściowo z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS. Następnie organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. zmienił od dnia 1 stycznia 2023 r. decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2021 r., ustalając dla E. S. wysokość odpłatności za pobyt ojca w DPS od stycznia 2023r. w kwocie 35,56 zł miesięcznie. W pkt 2 tejże decyzji organ I instancji całkowicie zwolnił stronę z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS w okresie od stycznia 2023 r. do bezterminowo. W dniu 20maja 2024 r. organ I instancji wszczął kolejne postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia możliwości ponoszenia odpłatności za pobyt ojca . J. w Domu Pomocy Społecznej "[...] " w [...]. W toku tego postępowania ustalił, iż strona mieszka w [...] [...], prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, pozostaje w nieformalnej separacji z mężem. Podczas wywiadu strona poinformowała, że koszty związane z eksploatacją mieszkania nie uległy zmianie od ostatniego wywiadu przeprowadzonego [...] stycznia 2023 r. i wynoszą 1.134 zł. Strona nie świadczy pracy - pozostaje na zwolnieniu lekarskim i uzyskuje dochód ok. 4.000 zł, jest współwłaścicielką domu (wraz z mężem, z którym nadal jest w nieformalnej separacji). Strona jest właścicielką samochodu [...] o wartości ok. 4000 zł. Sytuacja zdrowotna strony uległa pogorszeniu, pozostaje pod stałą opieką specjalistów, nie jest w stanie pomagać finansowo, całą swoją siłę i energię skupia na swoim zdrowiu. Podczas wywiadu strona poinformowała, że posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Wnosi o dalsze zwolnienie z odpłatności za pobyt ojca J. J. w DPS. Strona nie dostarczyła aktualnego zaświadczenia dotyczącego wysokości uzyskiwanego dochodu. Organ I instancji uzyskał informację, iż strona w okresie listopad 2023 r. - marzec 2024 r. świadczyła pracę w firmie Ś.sp. z o. o. osiągając dochody netto w kwotach: listopad 2023 r- 4.829,58 zł, grudzień 2023 r. - 7.731,46 zł, styczeń 2024 r. - 4.759,67 zł, luty 2024 r. - 5.089,67 zł, marzec 2024 r. - 5.779,74 zł. W miesiącach marzec 2024 r. - sierpień 2024 r. strona przebywała na zwolnieniu chorobowym i otrzymywała zasiłek chorobowy wypłacany przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych: kwiecień 2024 r. - 4.872,41 zł, maj 2024 r. - 5.034,31 zł, czerwiec 2024 r. - 4.872,50 zł, lipiec 2024 r. - 5.035,67 zł, sierpień 2024 r. - 5.034,67 zł. Od dnia [...] września 2024 r. strona nabyła prawo do renty, którą wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 1.605,80 zł. Stąd organ I instancji, powołując się na art. 61 ust. 1 pkt.2 u.p.s., ustalił możliwości strony do ewentualnego ponoszenia kosztów pobytu ojca w domu pomocy społecznej: listopad 2023 r. - 2.501,58 zł, grudzień 2023 r. - 5.403,46 zł, styczeń 2024 r. - 2.431,67 zł, luty 2024 r. - 2.761,67 zł, marzec 2024 r. 3.451,74 zł, kwiecień 2024 r. - 2.544,41 zł, maj 2024 r. 2.706,31 zł, czerwiec 2024 r. - 2.544,50 zł, lipiec 2024 r. - 2.707,67 zł, sierpień 2024 r. - 2.706,67zł. Dalej organ I instancji podał, że średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w [...] ustalony przez Starostę [...] od 1 lutego 2023 r. wnosił 5.460 zł (zarządzenie nr 4/01/2023 z dnia 26 stycznia 2023 r - Dz. Urz. Województwa [...] z dnia 31 stycznia 2024 r. poz.393). Natomiast od 1 lutego 2024 r. wynosi 6.500 zł (zarządzenie nr 2/01/2024 z dnia 31 stycznia 2024 r. - Dz. Urz. Województwa [...] z dnia 31 stycznia 2024 r. poz. 277). Wobec czego wysokość opłaty za pobyt ojca w DPS wyliczono w następujący sposób: średni miesięczny koszt utrzymania w DPS minus opłata wnoszona przez mieszkańca dzielona na dwóch zstępnych pierwszego stopnia: 1) listopad 2023 r. - styczeń 2024 r. - 5.460 zł - 1.044,66 zł = 4.415,34 : 2 = 2.207,67 zł; 2) luty - marzec 2023 r. - 6.500 zł - 1.044,66zł = 5.455,34 zł : 2 = 2.727,67 zł; 3) kwiecień 2024 r. - 6.500 zł -1.128,85 zł = 5.371,15 : 2 = 2.685,58 zł, jednak nie więcej niż 2.544,41 zł; 4) maj 2024 r. - 6.500 zł -1.128,85 zł = 5.371,15zł: 2 = 2.685,58 zł; 5) czerwiec 2024 r. - 6.500 zł -1.128,85 zł = 5.371,15zł : 2 = 2.685,58 zł, jednak nie więcej niż 2.544,41zł; 6) lipiec - sierpień 2024 r. - 6.500 zł -1.128,85 zł = 5.371,15zł : 2 = 2.685,58 zł. Dalej organ I instancji podał, że w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2023 r. strona została poinformowana o art. 109 u.p.s. tj. obowiązku informowania o każdej zmianie w sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczeń lub ponoszenia odpłatności. Wydana decyzja była podyktowana trudną sytuacja zdrowotną, zawodową i dochodową, o czym nie można powiedzieć w badanym okresie od listopada 2023 r. do września 2024 r. Strona wykonywała zatrudnienie w pełnym wymiarze etatu z wynagrodzeniem znacznie przekraczającym 300% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Ponadto, w dostarczonym w miesiącu czerwcu 2024 r. i lipcu 2024 r. materiale dowodowym nie załączono konkretnych informacji wskazujących na pogorszenie stanu zdrowia oraz kosztów leczenia mających istotny wpływ na sytuację dochodową. Organ I instancji wskazał na treść art. 106 ust. 5 u.p.s., zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, jak również można ją zmienić lub uchylić, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zdaniem organu I instancji wniosek strony o zwolnienie od ponoszenia opłat za pobyt ojca w DPS na podstawie art. 64 u.p.s. nie mógł zostać pozytywnie rozpatrzony. Po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez E. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2025 r. decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył mające w sprawie zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej stwierdzając, że organ I instancji podejmując rozstrzygnięcie prawidłowo powołał się na okoliczność zmiany sytuacji dochodowej osoby zobowiązanej - córki umieszczonego w domu pomocy społecznej J. J. w związku z podjęciem przez nią zatrudnienia (w okresie od listopad 203 r. do marca 2024r.), a następnie przebywaniem na zasiłku chorobowym (marzec 2024 r. - sierpień 2024 r.) oraz uzyskaniem prawa do renty z tytułu niezdolności od dnia [...] września 2024 r. W związku z ustaloną zmianą wysokości dochodów strony, organ I instancji zasadnie powołując się na art. 106 ust. 5 u.p.s. uchylił dotychczasową decyzję z dnia [...] lutego 2023 r. ustalającą odpłatność strony i na nowo ustalił zobowiązanie strony do ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. Organ I instancji dokonując zmiany opłaty nie naruszył przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego, w tym zwłaszcza art. 7 art. 77 i art. 80 k.p.a. przez niewystarczające ustalenie okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Odnosząc się do zarzutu odwołującej, iż bezzasadnie organ I instancji obciążył ją kosztami za okresy wsteczne, SKO odwołując się do utrwalonego w tym zakresie orzecznictwa sądowego wskazało, że ustalenie opłat za pobyt mieszkańca w DPS za okres od daty zaistnienia podstawy do zmiany okoliczności wpływających na wyliczenie odpłatności nie jest działaniem niedopuszczalnym. Zmiana decyzji organu I instancji uzasadniona była zmianą sytuacji dochodowej zobowiązanej, bowiem w przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym organ I instancji ustalił, iż dochód strony był inny niż pierwotnie ustalony w decyzji z dnia [...] lutego 2023 r. W skardze od powyższej decyzji wniesionej przez E. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżąca podniosła, że nie rozumie dlaczego organy nie zastosowały aktualnego kryterium dochodowego w wysokości obowiązującej od stycznia 2025 r. Ponadto wskazała, że wielokrotnie zwracała się z prośbą o zwolnienie z obowiązku wnoszenia opłaty za DPS za ojca zgodnie z art. 64 u.p.s. Zwolnienie z obowiązku wnoszenia odpłatności ma charakter uznaniowy, co wynika z użytego w przepisie sformułowania "można zwolnić". Skarżąca ma świadomość, że muszą wystąpić okoliczności szczególnie uzasadnione, związane z wyjątkową lub trudną sytuacją (rodzinną, osobistą czy majątkową) i za taką uważa sytuację w jakiej się znajduje, co wielokrotnie podawała do wywiadów. Osiąganie dochodów w wysokości 5000 zł nie miało znaczącego wpływu na poprawę jej sytuacji. Organ nie pofatygował się by zapoznać się z jej wydatkami, a musi ona ponosić koszty leczenia, podróży, eksploatacji domu, zakupu żywności. Nie zgadza płacić ponad 2000 zł za pobyt ojca, który nigdy nie był ojcem i żyć jak "chora nędzarka". W jej ocenie prawo do godnego życia zostaje w ten sposób zdeptane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, wydaną w trybie art. 106 ust. 5 u.p.s., który stanowi, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5 u.p.s. Powołując się na ten przepis organ I instancji uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2023 r. zwalniającą skarżącą całkowicie i bezterminowo z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS i ustalił wysokość obciążających skarżącą opłat za okres od listopada 2023 r. do sierpnia 2024 r. Orzekające w sprawie organy uznały, że zmiana decyzji z [...] lutego 2023 r. była uzasadniona zmianą sytuacji dochodowej skarżącej w związku z podjęciem przez nią zatrudnienia (w okresie od listopada 2023 r. do marca 2024 r.) oraz przebywaniem na zasiłku chorobowym (od marca 2024 r. do sierpnia 2024 r.). Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzje organów obu instancji zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, 77, i 80 k.p.a. oraz prawa materialnego tj. art. 61 ust. 2d w zw. z art. 103 ust. 2 i art. 64 u.p.s., przy czym Sąd brał pod uwagę także inne okoliczności, niewskazane w skardze, do czego był uprawniony na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) W ocenie Sądu ustalenie opłaty za pobyt ojca skarżącej w DPS za okres od listopada 2023 r. do sierpnia 2024 r. nastąpiło z naruszeniem art. 61 ust. 2d u.p.s. w zw. z art. 103 ust. 2. Zauważyć bowiem należy, że skoro art. 61 ust. 2d u.p.s. obliguje organ przy ustalaniu wysokości opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej do uwzględnienia ograniczeń, o których mowa zarówno w art. 61 ust. 2 pkt 2, jak też w art. 103 ust. 2 u.p.s., to oznacza, że istotny jest nie tylko warunek dochodowy określony w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., ale również "możliwości" osoby ponoszącej odpłatność, o których mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., przy czym w o"niesieniu do "możliwości" zobowiązanego należy mieć na względzie różne okoliczności życiowe, rodzinne i osobiste, które mogą zmniejszać zdolność danej osoby do ponoszenia opłaty. Podkreślić należy, że badanie "możliwości" osoby zobowiązanej jest elementem obligatoryjnym procesu ustalania wysokości opłaty. Prawidłowe ustalenie opłaty zgodnie z art. 103 ust. 2 u.p.s. jest obowiązkiem organu, który musi opierać się na faktach dotyczących możliwości zobowiązanego, a nie wyłącznie na matematycznym wyliczeniu jego dochodów. Sytuacja życiowa, w tym zdrowotna strony rzutuje zatem na wymiar ustalanej opłaty tak, aby obowiązek jej ponoszenia uwzględniał "możliwości" strony nie prowadząc do obciążenia jej opłatami, których nie będzie w stanie ponieść mimo spełniania kryterium dochodowego określonego w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy koncentrując się na wysokości dochodów skarżącej uzyskanych w okresie od listopada 2023 r. do sierpnia 2024 r., nie rozważyły "możliwości" skarżącej wynikających z jej sytuacji życiowej i zdrowotnej. Należy przy tym podkreślić, że właśnie ze względu na trudną sytuację życiową i zdrowotną, skarżąca - uchyloną obecnie decyzją z dnia [...] lutego 2023 r. - została całkowicie i bezterminowo zwolniona z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS. Ustalając skarżącej aktualne wysokości opłat organy w istocie się nie odniosły się do jej sytuacji życiowej i zdrowotnej, dokonując wyłącznie matematycznego zestawienia dochodów skarżącej i kosztów należnych za pobyt ojca w domu pomocy społecznej. W konsekwencji doszło do naruszenia art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2d u.p.s. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i ustalenie odpłatności z pominięciem badania realnych możliwości płatniczych wnoszącej skargę. Nie można również pominąć, że w toku postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją, którą uchylono - wydaną w trybie art. 64 u.p.s. - decyzję zwalniającą skarżącą całkowicie i bezterminowo z ponoszenia odpłatności za pobyt ojca w DPS i ustalono wysokość obciążających skarżącą opłat za okres od listopada 2023 r. do sierpnia 2024 r., skarżąca ponownie złożyła wniosek o zwolnienie z tej odpłatności na podstawie art. 64 u.p.s. Sąd zwraca uwagę, że w art. 64 pkt 2 u.p.s. jako okoliczność uzasadniającą zwolnienie częściowe lub całkowite z opłat za pobyt w domu pomocy społecznej wskazano wystąpienie uzasadnionych okoliczności, zwłaszcza długotrwałej choroby, bezrobocia, niepełnosprawności, śmierci członka rodziny, straty materialnej powstałej w wyniku klęski żywiołowej lub innych zdarzeń losowych. Przepis ten wskazuje na możliwość wydania decyzji zwalniającej z opłat, jeżeli występują "uzasadnione okoliczności". Pojęcie tych uzasadnionych okoliczności nie zostało sprecyzowane, jednak wymienione w nim przykładowe okoliczności uzasadniające zwolnienie z opłat wskazują, że zamiarem ustawodawcy było objęcie zakresem jego zastosowania zdarzeń związanych ze stanem zdrowia zobowiązanego. Ponadto przy ocenie wystąpienia przesłanki zwolnienia z opłat związanej z niepełnosprawnością, czy długotrwałą chorobą, konieczna jest analiza takich okoliczności w kontekście potrzeb, w tym wyższych nakładów finansowych związanych ze stanem zdrowia wnioskodawcy. Zdaniem Sądu, zwłaszcza w sytuacji, gdy osoba występująca o zwolnienie z odpłatności powołuje się na przesłankę długotrwałej choroby i trudną sytuację materialną, należy wyjątkowo wnikliwie dokonać ustaleń faktycznych, a następnie w warunkach danej sprawy rozważyć, czy sytuacja konkretnej osoby jest szczególna. Luz decyzyjny organu ograniczają przy tym dwa elementy: po pierwsze konieczność uwzględnienia przesłanek wynikających z celów i funkcji pomocy społecznej, po drugie ogólna zasada art. 7 k.p.a. nakazująca dokonanie właściwego wyważenia pomiędzy interesem publicznym i słusznym interesem strony. Jak podkreśla się w orzecznictwie (por. np. wyroki NSA z 18 października 2023 r. sygn. I OSK 1820/22 i z 10 maja 2024 r. I OSK 1217/23) uregulowana w art. 64 u.p.s. instytucja zwolnienia, jakkolwiek stanowi wyjątek od zasady, to jednak sama również musi być interpretowana z uwzględnieniem celów pomocy społecznej. Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, ale ma ona również stanowić wsparcie w stworzeniu możliwości egzystowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Odnosząc to do okoliczności badanej sprawy należy wskazać, że nie można - jak uczyniły to organy - sytuacji skarżącej rozpatrywać jedynie wycinkowo, w oderwaniu od rzeczywistych uwarunkowań i całokształtu jej sytuacji. Fakt długotrwałej choroby skarżącej jako szczególnej okoliczności, wyartykułowanej przez samego ustawodawcę w art. 64 pkt 2 u.p.s. został wykazany dowodem w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] czerwca 2024 r. (k. 103-105 akt administracyjnych) i nie był przez organy kwestionowany. Organ I instancji wskazał mimo to, że w dostarczonym w miesiącu czerwcu 2024 r. i lipcu 2024 r. materiale dowodowym, nie załączono konkretnych informacji wskazujących na pogorszenie stanu zdrowia oraz kosztów leczenia mających istotny wpływ na sytuację dochodową strony. W związku z tym należy zauważyć, że z kwestionariusza wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu [...] lipca 2024 r. (k. 112-114 akt administracyjnych) wynika, że strona wskazała, iż jej sytuacja zdrowotna uległa pogorszeniu, pozostaje pod stałą opieką specjalistów, nie jest w stanie pomagać finansowo, całą swoją siłę i energię skupia na swoim zdrowiu. Jako wnioski pracownika socjalnego w kwestionariuszy tym znalazł się zapis, iż "biorąc pod uwagę trudna sytuacje zdrowotną klientki, brak jest możliwości wsparcia ojca przebywającego w DPS". Wobec takich wniosków pracownika socjalnego nie sposób stawiać skarżącej zarzutu, iż nie przedstawiła dodatkowego materiału dowodowego na potwierdzenie pogorszenia stanu zdrowia oraz kosztów leczenia mających istotny wpływ na sytuację dochodową, do czego zresztą nie została przez organ wezwana. Należy zauważyć, że rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest: podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz ocena zebranego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Dokumentacja akt niniejszej sprawy wskazuje, że organy prowadzące postępowanie tym standardom w pełni nie sprostały. Zasadnie podniesiono w skardze, że sytuacja skarżącej w kontekście zasadności jej wniosku o zwolnienie z obowiązku ponoszenia opłat za pobyt ojca w domu pomocy społecznej nie została prawidłowo ustalona. Dlatego też w ocenie Sądu wydane w sprawie decyzje naruszają art. 7, art. 8, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. Z przedstawionych powodów Sąd uchylił decyzje organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c i art. 135 p.p.s.a. Organ prowadząc ponownie postępowanie uwzględni powyższe rozważania odnoszące się do stosowania art. 103 ust. 2 w zw. z art. 61 ust. 2d u.p.s., biorąc pod uwagę możliwości skarżącej w przedstawionym wyżej szerokim rozumieniu, wyraźnie wskaże, czy istnieją bądź nie okoliczności przemawiające za obniżeniem opłaty oraz ponownie rozpatrzy wniosek skarżącej o zwolnienie z opłat, rozważając, czy zaistniały przesłanki z art. 64 u.p.s., które uzasadniałyby zwolnienie z opłat, także za okres od listopada 2023 r. do sierpnia 2024 r.

Informacje o sprawie

Data wpływu
9 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Kamila Karwatowicz Krzysztof Dziedzic /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny