Sygnatura
II SA/Go 12/26
Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Go 12/26 – warunki zabudowy terenu
Wynik
Uchylono postanowienie I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
- Data orzeczenia
- 29 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] września 2025 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego K. O. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2025 r. (data wpływu do organu [...] czerwca 2025 r.) K.O. (dalej: strona, skarżący), wystąpił do Wójta Gminy [...] (dalej: Wójt, organ I instancji) o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z budynkiem gospodarczym w zabudowie zagrodowej na terenie oznaczonym działkami nr ewid. [...] i [...],. Wójt postanowieniem z dnia [...] września 2025 r., znak: [...], na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1130, dalej: u.p.z.p.), zawiesił na okres 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku, postępowanie administracyjne w wyżej opisanej sprawie. Uzasadniając postanowienie organ I instancji wskazał, że Rada Gminy[...] w dniu [...] marca 2025 r. podjęła uchwałę nr IX/99/2025 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów obrębów ewidencyjnych – [...], [...], [...] - gmina [...], który obejmuje teren objęty wnioskiem. Dalej organ I instancji wskazał, powołując się na art. 62 ust. 1 u.p.z.p., że przystąpienie do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego daje podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu. W przedmiotowej sprawie teren, którego dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, pozostaje w obszarze przystąpienia przez gminę do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego ma być lokalizowana elektrownia wiatrowa. Przy czym Wójt dodał, że w uchwale intencyjnej nie wskazano lokalizacji elektrowni wiatrowej, która zostanie precyzyjnie ustalona podczas prac projektowych, natomiast zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w przypadku lokalizowania lub budowy budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszkalnej, na podstawie decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, albo lokalizowania takiego budynku na podstawie planu miejscowego, odległość tego budynku od elektrowni wiatrowej wynosi nie mniej niż 700 metrów. Strona wniosła od powyższego postanowienia zażalenie, zarzucając naruszenie: 1) art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy brak jest przesłanek faktycznych do zawieszenia postępowania – organ nie wykazał, aby prace nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego znajdowały się na zaawansowanym etapie umożliwiającym realne uchwalenie planu w przewidywanym terminie; 2) art. 62 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. w zw. z art. 7 i art. 11 k.p.a. – poprzez zastosowanie przepisu fakultatywnego w sposób automatyczny, bez przeprowadzenia indywidualnej oceny planowanej inwestycji i bez wykazania, że wydanie decyzji o warunkach zabudowy mogłoby kolidować z ustaleniami projektowanego planu miejscowego; 3) art. 8 § 1 k.p.a. – poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej i zasady proporcjonalności, polegające na zawieszeniu postępowania na czas nieokreślony, co prowadzi do nieuzasadnionego ograniczenia prawa strony do uzyskania rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie; 4) art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do EKPC – poprzez nieproporcjonalne ograniczenie prawa własności strony, polegające na faktycznym uniemożliwieniu korzystania z nieruchomości zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem; 5) art. 97 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i zawieszanie postępowania administracyjnego, pomimo braku wskazania w postanowieniu tejże podstawy prawnej, a także pomimo braku obligatoryjnych przesłanek do zawieszenia postępowania administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do dalszego procedowania. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2025 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO, organ II instancji) utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia SKO przytoczyło treść przepisu art. 62 ust. 1 u.p.z.p. i wskazało na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej: NSA) wyrażone w wyroku z dnia 8 czerwca 2017 r., II OSK 2685/15, że "konstrukcja prawna zawieszenia postępowania zastosowana w przepisie art. 62 ust 1 u.p.z.p. daje organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań, co do przesłanek zawieszenia. W szczególności organ może zawiesić postępowanie nawet jeżeli jeszcze nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu. Kompetencję tę należy rozpatrywać w połączeniu z władztwem planistycznym zastrzeżonym dla organów gminy, które mają uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Skoro plan jest podstawowym i najpełniejszym instrumentem kształtowania przestrzeni, to usprawiedliwione jest przyznanie prymatu pracom zmierzającym do jego uchwalenia i tym samym umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, celem kontynuowania i dokończenia prac zmierzających do przyjęcia miejscowego planu". SKO podniosło, iż zasadą powinno być, że kształtowanie ładu przestrzennego dokonuje się poprzez miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym narzędziem kształtowania ładu przestrzennego gminy, instrumentem jej polityki przestrzennej. Przepisy ustawy preferują ustalenia przestrzenne dokonywane kompleksowo, w akcie stanowiącym akt prawa miejscowego, w stosunku do tych dokonywanych w decyzjach administracyjnych. Konsekwencją tego jest regulacja zamieszczona w art. 62 u.p.z.p. Zawieszenie postępowania o ustaleniu warunków zabudowy ma służyć jednemu celowi. Celem tym jest ochrona danego obszaru przed zainwestowaniem niezgodnym z zamiarem prawodawcy lokalnego już na etapie poprzedzającym przystąpienie do uchwalania planu, a także w trakcie jego procedowania. Zdaniem organu II instancji w analizowanej sprawie bezsporne jest, że Rada Gminy [...] w dniu [...] marca 2025 r. podjęła uchwałę nr IX/99/2025 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów obrębów ewidencyjnych – [...]. [...], [...] gmina [...], który obejmuje teren objęty wnioskiem. Zatem spełniona została przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Strona złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy w dniu [...] czerwca 2025 r. , a więc po dacie podjęcia uchwały przez Radę Gminy [...]. Odnosząc się do zarzutów zawartych w zażaleniu SKO wyjaśniło, że pozostają one bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Na powyższe postanowienie strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., zarzucając jej naruszenie: 1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujących brakiem ustalenia okoliczności przemawiających za tym, że brak jest podstaw do fakultatywnego zawieszenia toczącego się postępowania administracyjnego; 2) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie przejawiającej się w nieuzasadnionym zawieszeniu toczącego się postępowania administracyjnego, pomimo, że podjęcie przez Radę Gminy Uchwały nr VII/79/2024 z dnia [...].12.2024 r. oraz Uchwały nr IX/99/2025 z dnia [...].03.2025 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie stanowi podstaw do zawieszenia postępowania, a także brak jest przeszkód do wydania w takim stanie faktycznym i prawnym decyzji o warunkach zabudowy, ponadto Gmina wiedziała przed podjęciem uchwały o planach dotyczących zabudowania działki skarżącego; 3) art. 62 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że samo podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego jest wystarczającą przesłanką do zawieszenia postępowania, mimo że organ powinien dokonać uznania administracyjnego opartego na realnej ocenie, czy plan jest w fazie umożliwiającej przewidywalne zakończenie prac i czy zawieszenie jest uzasadnione interesem publicznym, podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie możliwość fakultatywnego zawieszenia postępowania, a w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania; 4) art. 62 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 7 i art. 8 § 1 KPA - przez zawieszenie postępowania w sposób automatyczny, bez dokonania jakiejkolwiek analizy wpływu zawieszenia na sytuację prawną skarżącego i bez wykazania, że zawieszenie jest konieczne; 5) art. 62 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 7 i 77 § 1 KPA - poprzez zaniechanie ustalenia, na jakim etapie zaawansowania znajdują się prace planistyczne, kiedy przewidziane jest sporządzenie projektu planu, jego wyłożenie i uchwalenie, a także czy realne jest uchwalenie planu w okresie zawieszenia, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli zachodzi realne prawdopodobieństwo, iż prace planistyczne nie zostaną zakończone w okresie na jaki maksymalnie można zawiesić postępowanie - skorzystanie z instytucji zawieszenia pozostaje nieuprawnione i stanowi naruszenie granic uznania administracyjnego; 6) art. 8 KPA - poprzez arbitralne zawieszenie postępowania, które w praktyce prowadzi do nieuzasadnionego odsunięcia w czasie rozpoznania wniosku skarżącego; 7) art. 11 i art. 107 § 3 KPA - poprzez niewystarczające uzasadnienie postanowienia Wójta i decyzji SKO, ograniczające się jedynie do stwierdzenia, że uchwała o przystąpieniu została podjęta, bez wyjaśnienia powodów, dla których zawieszenie postępowania jest zasadne i zgodne z interesem społecznym; 8) błędne przyjęcie, że samo podjęcie uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi wystarczającą podstawę do zawieszenia postępowania, podczas gdy zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych uchwała taka nie przesądza ani o zakresie, ani o terminie uchwalenia planu. Wobec powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli: 1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo 2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany. W myśl zaś art. 62 ust. 3 u.p.z.p. w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może przedłużyć zawieszenie postępowania na dodatkowy czas, nie dłuższy niż 6 miesięcy, jeżeli w okresie zawieszenia postępowania dokonano wyłożenia projektu planu miejscowego. Niewątpliwie przepis art. 62 ust. 1 u.p.z.p. jest konsekwencją obowiązującej zasady pierwszeństwa planowanego gospodarowania przestrzenią publiczną. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zgodnie z treścią art. 4 u.p.z.p. stanowi główny instrument planowania i zagospodarowania przestrzennego, a decyzja o warunkach zabudowy w sytuacji braku planu ma jedynie charakter zastępczy. O takiej roli decyzji o warunkach zabudowy świadczy niewątpliwie rozwiązanie wynikające z art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p. nakładające na organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy, obowiązek stwierdzenia jej wygaśnięcia w sytuacji, gdy dla tego terenu uchwalono plan zagospodarowania przestrzennego, którego ustalenia są inne niż w wydanej decyzji. Treść powyższych przepisów wskazuje na decydującą rolę planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 7 czerwca 2017 r., II SA/Łd 131/17, WSA w Krakowie z dnia 27 października 2017 r., II SA/Kr 1079/17 oraz z dnia 6 grudnia 2022 r., II SA/Kr 1149/22, WSA w Poznaniu z dnia 9 maja 2018 r., II SA/Po 6/18, publ. orzeczenia.nsa.gov.pl., dalej: CBOSA). Instytucja zawieszenia postępowania uregulowana w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. ma zatem na celu m.in. ograniczenie nieracjonalności wydawania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy przed uzyskaniem na jej podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ulegałaby wygaśnięciu w związku z uchwaleniem planu miejscowego, którego ustalenia byłyby inne niż w wydanej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Z jednej strony treść cytowanego przepisu wskazuje, że daje on organowi prowadzącemu postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy podstawę prawną fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie stanowiąc żadnych dodatkowych wymagań co do przesłanek zawieszenia. Brzmienie tego przepisu sugeruje, że organ może w ramach ww. procedury bez spełnienia żadnych dodatkowych wymagań zawiesić postępowanie, nawet jeżeli jeszcze nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, na co wskazuje treść cyt. art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Stanowisko takie potwierdza aktualne orzecznictwo sądów administracyjnych (np. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017r., II OSK 2685/15, wyrok z 11 grudnia 2024 r., II SA/Kr 1203/24, wyrok z 3 grudnia 2024 r., II SA/Kr 1283/24, wyrok z 31 maja 2023 r., II SA/Kr 476/23, CBOSA). Jednak jednocześnie w orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że skorzystanie przez organ z powyższego uprawnienia winno być uzależnione od wyniku ustaleń w aspekcie wystąpienia realnych, obiektywnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania. Jedną z nich jest bez wątpienia wszczęcie procedury mającej na celu uchwalenie planu miejscowego (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 maja 2025 r., II SA/Po 19/25, CBOSA). W orzecznictwie zwraca się także uwagę, że użycie w cyt. art. 62 ust. 1 u.p.z.p. sformułowania "można zawiesić" oznacza fakultatywność, a nie obowiązek zawieszenia postępowania o warunkach zabudowy w sytuacji równoległego biegu procedury uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren projektowanej inwestycji. Fakultatywność ta nie może oznaczać dowolności działania organu. Wyklucza też automatyzm w jej stosowaniu. Zobowiązuje natomiast organ do wyczerpującego uzasadnienia powodów zawieszenia i tym samym wskazania powodów odstąpienia na okres zawieszenia, od merytorycznego załatwienia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Zdaniem Sądu nie można zatem interpretować art. 62 ust. 1 u.p.z.p. w sposób przyjęty przez organy w niniejszym postępowaniu, a mianowicie zakładać, że przepis ten nie daje podstaw, by zawieszenie postępowania uzależniać od dodatkowych kryteriów, w szczególności szacunków co do terminu zakończenia procedury planistycznej. Nie można bowiem przy wykładni omawianego przepisu pomijać, że ustanowiono w nim granice czasowe zawieszenia postępowania, co świadczy o potrzebie uwzględnienia stanu prac planistycznych zmierzających do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Taką też ocenę potwierdza art. 62 ust. 3 u.p.z.p., z którego właśnie wynika kryterium zaawansowania prac nad planem miejscowym. Sąd w pełni podziela stanowisko NSA wyrażone w wyroku z dnia 22 października 2025 r. II OSK 2704/24 (CBOSA), w którym wskazano, że art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wprowadza wyjątek od zasady szybkości postępowania administracyjnego i jest dla wnioskodawcy bardzo dotkliwy ze względu na długotrwałe przerwanie tego postępowania. Organ powinien zatem ustalić, na jakim etapie jest procedura sporządzania planu, w jakim tempie się toczy i uprawdopodobnić w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania, że plan może zostać uchwalony przed upływem terminu zawieszenia. Za niezasadne uznaje się zawieszanie postępowania w sprawie warunków zabudowy, jeśli procedura planistyczna jest na wstępnym etapie albo została dawno temu przerwana (por. Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego. Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018, str. 640-641). Ponadto zgodzić się należy z poglądem, że w przypadku, gdy zachodzi realne prawdopodobieństwo, iż prace planistyczne nie zostaną zakończone w okresie, na jaki maksymalnie można zawiesić postępowanie, to skorzystanie z instytucji zawieszenia jest nieuprawnione i stanowi naruszenie granic uznania administracyjnego (por. Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod red. M. Wierzbowskiego, A. Plucińskiej-Filipowicz. Wyd. Wolters Kluwer, Warszawa 2016, str. 600). Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, biorąc pod uwagę fakultatywność zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, że organ wydający takie postanowienie winien niewątpliwie uzasadnić okoliczności, które przemawiają za zawieszeniem postępowania. Organ powinien przy tym uwzględnić przede wszystkim stan zaawansowania prac planistycznych i realność przeprowadzenia procedury planistycznej w terminie wynikającym z art. 62 ust. 1 u.p.z.p. oraz wystąpienie kolizji zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy z dokumentacją planistyczną, tak aby postanowienie takie nie nosiło cech dowolności, mając na względzie, że może ono wywierać wpływ na plany inwestycyjne wnioskodawcy. W przedmiotowej sprawie nie było kwestionowane, że zamierzenie inwestycyjne objęte wnioskiem skarżącego o ustalenie warunków zabudowy z dnia [...] czerwca 2025 r., zlokalizowane jest na obszarze działek nr [...] i [...], dla których brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a które objęte zostały uchwałą Nr IX/99/2025 Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2025 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów ewidencyjnych – [...], [...], [...] gmina [...]. Organy jako przyczynę wydania zaskarżonych postanowień wskazały podjęcie przez Radę Gminy [...] uchwały z dnia [...] marca 2025 r. nr IX/99/2025 w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla fragmentów ewidencyjnych – [...[, [...], [...] gmina [...], uznając, że uprawnienie do stanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego ma pierwszeństwo przed kształtowaniem ładu przestrzennego w drodze decyzji ustalającej warunki zabudowy. Organy podały, że na podstawie ww. uchwały intencyjnej ma być lokalizowana elektrownia wiatrowa, przy czym nie wskazano w niej lokalizacji elektrowni wiatrowej, co nastąpi – jak podał organ - w trakcie prac projektowych. Organy zwróciły uwagę w tym zakresie na ograniczenie w zabudowie wynikające z art. 4 ust. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, zgodnie z którym w przypadku lokalizowania lub budowy budynków mieszkalnych albo o funkcji mieszkalnej, odległość budynku od elektrowni wiatrowej wynosi nie mniej niż 700 m. Tymczasem w ocenie Sądu, co zostało wyjaśnione powyżej, takie działanie nosi znamiona dowolności. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że art. 62 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. przewiduje w tym zakresie fakultatywne działanie organu. Powyższe zaś wymaga zdaniem Sądu nie tylko zgromadzenia odpowiedniego materiału dowodowego w sprawie, ale także wykazania przez organ zasadności swojego działania w konkretnie ustalonych w sprawie okolicznościach. W przedmiotowej sprawie co prawda uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została podjęta przez Radę Gminy [...] przed złożeniem przez skarżącego wniosku o ustalenie warunków zabudowy (około 3 miesiące), ale nie zwalnia to organów od poczynienia niezbędnych ustaleń i analiz, w oparciu o które dopiero organ może być uprawniony do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w zasadzie organy, poza załączeniem do akt sprawy uchwały Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr IX/99/2025, na którą powołały się w skarżonych postanowieniach, nie zgromadziły materiału dowodowego. Zastrzeżenia budzi lakoniczna treść zaskarżonych postanowień, w których w zasadzie poza przytoczeniem treści przepisu będącego podstawą prawną postanowienia i przywołaniem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organy nie przeprowadziły żadnej analizy odnośnie przede wszystkim prawdopodobieństwa sprzeczności planowanego zamierzenia inwestycyjnego z projektowanymi ustaleniami planu miejscowego. Organ I instancji poprzestał w tym zakresie wyłącznie na wskazaniu przepisu art. 4 ust. 4 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, określającego ograniczenie w zabudowie w przypadku elektrowni wiatrowych. Natomiast SKO takiej analizy nie przeprowadziło, poprzestając na stwierdzeniu, że samo podjęcie uchwały o przystąpieniu do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest przesłanką wystarczającą do zawieszenia postępowania na podstawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. W tym miejscu należy jedynie wyjaśnić, że co do zasady przy braku opracowania projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (jak jest to w przedmiotowej sprawie), wskazującego na sprzeczność zamierzonego przedsięwzięcia z przewidywanym przez organ planistyczny sposobem przeznaczenia terenu decydujące znaczenie mogą mieć ustalenia obowiązującego studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 4 u.p.z.p. (według brzmienia sprzed 24 września 2023 r.), ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Oznacza to, że postanowienia planu nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w Studium. Studium wiąże organ planistyczny co do ogólnych wytycznych, założeń polityki przestrzennej gminy i właśnie w tym kontekście postanowienia planu nie mogą naruszać ustaleń studium. Dodać przy tym należy na marginesie, że obowiązujące obecnie Studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zachowują moc do wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do 30 czerwca 2026 r. (zob. art. 65 ust. 1 ustawy zmieniającej u.p.z.p. z dnia 7 lipca 2023 r.; Dz.U. z 2023 r. poz. 1688 w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy zmieniającej u.p.z.p. z dnia 4 kwietnia 2025 r.). W przedmiotowej sprawie, mimo braku w świetle akt administracyjnych sprawy, opracowanego projektu planu miejscowego, bez znaczenia pozostają ewentualne ustalenia uchwały w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], gdyż zgodnie z art. 67 ust. 3 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw wyłączony został obowiązek stwierdzenia przez radę gminy braku naruszeń zapisów studium przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w zakresie lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii (kwestia ta przywołana została w uzasadnieniu do uchwały intencyjnej z [...] marca 2025 r.). Wracając jednak do oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd zwrócił uwagę, iż brak jest jednak przede wszystkim w uzasadnieniu zaskarżonych postanowień jakiejkolwiek analizy i oceny możliwości uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w terminie określonym w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Brak prognozowania i kalkulowania przez organy na ile prawdopodobne jest czy w terminie 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku uchwalony może zostać miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Organy zaniechały także ustaleń i analizy odnośnie etapu przeprowadzania procedury planistycznej, choć od wydania uchwały intencyjnej z dnia 28 marca 2025 r. do wydania przez organ I instancji zaskarżonego postanowienia upłynęło 6 miesięcy. W tym zakresie zdaniem Sądu uzasadnionym byłoby ustalenie przez organy jakie czynności procedury planistycznej zostały podjęte. Zgodnie z art. 17 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno: 1. ogłasza w sposób określony w art. 8h ust. 1 o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego, określając sposoby i miejsce składania wniosków do projektu planu miejscowego oraz termin ich składania, nie krótszy jednak niż 21 dni od dnia ogłoszenia; 2. zawiadamia o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania projektu planu miejscowego, określając termin składania wniosków do projektu planu miejscowego, nie krótszy jednak niż 21 dni od dnia zawiadomienia; 3. sporządza projekt planu miejscowego wraz z uzasadnieniem oraz prognozą oddziaływania na środowisko, o ile jest wymagana; 4. występuje o opinie, uzgodnienia i zgody. Natomiast dodatkowo SKO w zaskarżonym postanowieniu w istocie nie rozpoznał i nie odniósł się do zarzutów podniesionych w treści zażalenia. Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy nie zgromadziły prawidłowo i nie oceniły materiału dowodowego w sprawie, nie dokonały wszystkich koniecznych ustaleń i nie rozpoznał sprawy w sposób prawidłowy w jej całokształcie, czym w istotny sposób naruszyły przepisy art. 6, art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nieprawidłowości te były też wynikiem niewłaściwej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Wszystkie wskazane powyżej uchybienia powodują, iż wydanie przez skarżone organy objętych skargą postanowień uznać należało za co najmniej przedwczesne. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił postanowienia organów obu instancji (pkt I sentencji wyroku). W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt II sentencji wyroku). Ponownie rozpoznając sprawę organy, będąc związane zgodnie z art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami zawartymi w niniejszym wyroku, uzupełnią materiał dowodowy w sprawie i na jego tle dokonają rzetelnej analizy i oceny co do zasadności zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 stycznia 2026
- Symbol z opisem
- 6153 Warunki zabudowy terenu
- Hasła tematyczne
- Zagospodarowanie przestrzenne
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Grażyna Staniszewska /przewodniczący/ Krzysztof Rogalski Michał Ruszyński /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.)
art. 62 ust. 1 · Dz.U. 2024 poz. 1130
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 119 pkt 3, art. 120, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200 i art. 205 § 2 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II OSK 236/24 · 29 kwietnia 2026
Wyrok NSA z 29 kwietnia 2026 r., II OSK 236/24 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: II SA/Kr 396/26 · 29 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Krakowie z 29 kwietnia 2026 r., II SA/Kr 396/26 – warunki zabudowy terenu
Sygnatura: VIII SA/Wa 181/26 · 29 kwietnia 2026
Postanowienie WSA w Warszawie z 29 kwietnia 2026 r., VIII SA/Wa 181/26 – warunki zabudowy terenu
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny