II SA/Go 1041/17

Dnia 24 listopada 2017 roku Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Krzysztof Rogalski po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2017 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego p o s t a n a w i a : 1. ustanowić radcę prawnego, 2. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

A.R. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego. Dnia 22 listopada 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynął złożony na urzędowym formularzu PPF wniosek A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, iż jej jedyny dochód stanowi emerytura w wysokości 1067,25 zł netto miesięcznie. Na stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania składają się opłaty za: energię elektryczną – 71 zł co drugi miesiąc, wodę – 60 zł co kwartał, gaz – 45 zł co drugi miesiąc, telefon – 20 zł co miesiąc, radio i telewizję – 30 zł co miesiąc. Koszty leczenia i zakup lekarstw pochłaniają ok. 80 zł miesięcznie, na życie skarżąca wydaje ok. 600 zł miesięcznie. Zajmuje na podstawie umowy najmu lokal mieszkalny o powierzchni 32,11 m², czynsz z tego tytułu wynosi 313, 50 zł miesięcznie. Skarżąca nie ma nikogo na utrzymaniu, nie posiada majątku nieruchomego, oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów wartościowych. Załączone do wniosku dokumenty (m.in. kopia decyzji z dnia [...] marca 2017 r. o przyznaniu emerytury, rachunki za media oraz z apteki) potwierdzają okoliczności zadeklarowane w formularzu PPF. Wniosek okazał się częściowo zasadny. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym (art. 245 § 1 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez same strony. Celem przyznania prawa pomocy jest zapewnienie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które ze względu na brak odpowiednich środków nie są w stanie ponieść, miedzy innymi kosztów sądowych (wpisu) czy kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Analiza sytuacji materialnej A.R. prowadzi do wniosku, że została spełniona ustawowa przesłanka o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Skarżąca utrzymuje się z emerytury, której wysokość wynosi 1067,25 zł netto miesięcznie. Z treści formularza PPF wynika, że skarżąca nie posiada oszczędności ani majątku. Powyższe w pełni uzasadnia tezę, że przy takich dochodach, po odliczeniu kosztów ponoszonych na utrzymanie mieszkania, a także na leki oraz wyżywienie skarżąca nie ma możliwości poczynienia wydatków nie służących bieżącemu – koniecznemu utrzymaniu. Należy zatem stwierdzić, że wniosek A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego jest uzasadniony. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznanie prawa pomocy umarza się. Z uwagi na fakt, iż na skarżącej z mocy ustawy nie spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych w niniejszej sprawie, a ściślej rzecz biorąc na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit h p.p.s.a., spełniona została przesłanka umorzenia postępowania w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 249a p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.