II SA/Gl 996/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. M. (M.) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w przedmiocie podjęcia postępowania w sprawie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], działający z upoważnienia Starosty [...] Naczelnik Wydziału Komunikacji i Transportu, na podstawie art. 97 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej k.p.a.) podjął zawieszone z urzędu postępowanie w sprawie skierowania K. M. na badanie psychologiczne w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. d ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie: tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 341 ze zm.). W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że K. M. został skazany prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 177 § 1 k.k. i w związku z tym postanowiono podjąć z urzędu zawieszone postępowanie. Zażalenie od powyższego postanowienia złożył K. M.. Wskazał, że nie stanowi on zagrożenia dla ruchu drogowego i brak jest podstaw, by kierować go na badania psychologiczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) postanowieniem z dnia [...]r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. postanowiło stwierdzić niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu postanowienia wskazano m. in., że stosownie do postanowień art. 101 § 3 k.p.a., na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. W świetle orzecznictwa treść art. 101 § 3 k.p.a. należy odczytywać w ten sposób, że zażalenie przysługuje na postanowienie o zawieszeniu postępowania, tj. "w sprawie zawieszenia postępowania" oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania, tj. "w sprawie odmowy podjęcia postępowania". Tym samym w myśl ww. regulacji prawnej na postanowienie w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania zażalenie nie przysługuje. Ponadto organ stwierdził, iż nie ma w przedmiotowej sprawie znaczenia zawarte w postanowieniu błędne pouczenie o możliwości złożenia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. Skargę na powyższe postanowienie SKO złożył K. M.. Zarzucono naruszenie prawa przez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia, pomimo że został on pouczony, iż na postanowienie Starosty [...] przysługuje środek odwoławczy. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia SKO i przekazanie sprawy Kolegium do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Objaśnił również, że stronę błędnie pouczono – jednak pozostaje to bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił m. in. art. 134 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Według art. 144 k.p.a. przepisy dotyczące odwołań stosuje się odpowiednio do zażaleń. Stosownie zaś do treści art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Z powyższych przepisów wynika, że zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wymienione w k.p.a. Jeżeli zatem przepis będący podstawą rozstrzygnięcia organu I instancji nie przewiduje zażalenia w odniesieniu do danego postanowienia, to środek ten stronie nie przysługuje. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18) "Na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie". Redakcja tego przepisu jest jasna i nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych. Przedmiotem zażalenia może być jedynie postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego oraz odmowie jego podjęcia, zaś postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania są niezaskarżalne. Za taką interpretacją art. 101 § 3 k.p.a. przemawia wykładnia celowościowa i systemowa tego przepisu. Istotą nowelizacji tego artykułu było pozostawienie środka zaskarżenia jedynie na postanowienia tamujące postępowanie administracyjne i jednocześnie wyłączenie możliwości zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania administracyjnego. Zgodnie z zasadą szybkości postępowania - wynikającą z art. 12 k.p.a. - organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Co do zasady więc postępowanie administracyjne powinno być zakończone w terminach określonych w art. 35 k.p.a. Uzasadnione jest zatem wyłączenie możliwości odrębnego zaskarżania postanowień, które nie tamują biegu postępowania administracyjnego (tak np. wyrok NSA z 6 marca 2019 r., sygn. II OSK 987/17). Błędne pouczenie, że na postanowienie organu I instancji służyło stronie zażalenie do SKO w Katowicach nie może kreować nowych praw dla strony postępowania, nieprzewidzianych w obowiązujących przepisach, a co za tym idzie nie stwarza dla skarżącego prawa do wniesienia zażalenia, skoro jest ono niedopuszczalne z mocy prawa. Tym samym błędne pouczenie organu I instancji pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu na podjęte przez SKO w Katowicach rozstrzygnięcie, które należy uznać za prawidłowe. Nie doszło zatem do naruszenia art. 101 §3, 134 i 144 k.p.a., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona w stopniu oczywistym podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.