II SA/Gl 961/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Dziuk po rozpoznaniu w dniu 18 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 maja 2026 r. SKO.PS/41.5/238/2026/5114 w przedmiocie odpłatności za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

Pismem z dnia 1 czerwca 2026 r. Z. W. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 maja 2026 r. SKO.PS/41.5/238/2026/5114. Decyzją tą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta G. z dnia 14 stycznia 2026 r. o ustaleniu skarżącemu opłaty za pobyt wnuka skarżącego w Domu Pomocy Społecznej i odmowie zwolnienia skarżącego z tej opłaty. Pismem z dnia 7 września 2026 r. M. W. poinformowała Sąd o śmierci skarżącego oraz wniosła o umorzenie postępowania. Do pisma dołączyła kopię odpisu skróconego aktu zgonu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: p.p.s.a.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zgodnie zaś z art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W przedmiotowym przypadku zaskarżona została decyzja zobowiązująca skarżącego do uiszczania opłat za pobyt jego wnuka w domu pomocy społecznej. Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej przewiduje art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2026 r. poz. 639). W pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki, w następnej kolejności zobowiązanymi są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w powyższym przepisie i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności. A zatem do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia (por. postanowienia WSA w Warszawie z 4 marca 2022 r., sygn. I SA/Wa 1518/21, WSA w Białymstoku z 2 czerwca 2014 r., sygn. II SA/Bk 262/14 oraz z 18 lipca 2023 r. sygn. II SA/Bk 425/23, dostępne w bazie orzeczeń CBOSA). Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, w zależności od jej konkretnej sytuacji. Prowadzi to do wniosku, że niniejsza sprawa dotyczy obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym. Powyższe okoliczności uzasadniają umorzenie postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji.