II SA/Gl 95/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Artur Żurawik po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym skargi Miejskiego Zakładu Zasobów Lokalowych w S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania części parteru budynku handlowo- mieszkaniowego p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę 2. zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy w kwocie 500 zł

Pismem z dnia 15 grudnia 2021 r. Miejski Zakład Zasobów Lokalowych w S. (dalej Zakład) reprezentowany przez pełnomocnika wniósł skargę na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r., o numerze wskazanym w rubrum postanowienia. Odpowiadając na wezwanie Sądu w piśmie procesowym z dnia 11 lutego 2022 r. pełnomocnik Zakładu potwierdził, że podmiotem wnoszącym skargę do tutejszego sądu jest Miejski Zakład Zasobów Lokalowych w S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Krąg podmiotów, którym przysługuje zdolność sądowa przed sądami administracyjnymi został określony przez ustawodawcę w art. 25 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329. – dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem zdolność sądową, tj. zdolność występowania przed sądem administracyjnym jako strona mają oprócz osób fizycznych i prawnych, nieposiadające osobowości prawnej: państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne oraz organizacje społeczne, jak również inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli przepisy prawa dopuszczają możliwość nałożenia na nie obowiązków lub przyznania uprawnień lub skierowania do nich nakazów i zakazów, a także stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Dla potrzeb niniejszej sprawy rozważenia wymaga, jaki status w rozumieniu powołanego art. 25 p.p.s.a. posiada Zakład czy jest samorządową jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, czy też może inną jednostką organizacyjną, o której mowa w omawianym przepisie. Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. tj. 2022, poz.559) przewiduje możliwość tworzenia jednostek pomocniczych (art. 5) oraz podejmowanie przez Radę Gminy uchwał w sprawach majątkowych gminy, m.in. dotyczących tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych oraz wyposażania ich w majątek. Do wyłącznej kompetencji organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego należy tworzenie samorządowych jednostek organizacyjnych oraz uchwalanie ich statutu (art. 18 ust.2 pkt 9 lit.h). Kompetencja ta obejmuje również reorganizację oraz proces likwidacji. Dotyczy też wyposażania przedmiotowych jednostek w majątek. Szczegółowe zasady i tryb funkcjonowania jednostek organizacyjnych regulują odrębne przepisy: w przypadku gminnych zakładów i jednostek budżetowych – przepisy dotyczące finansów publicznych, a w przypadku gminnych spółek kapitałowych – przepisy Kodeksu spółek handlowych oraz dotyczące gospodarki komunalnej. Podstawą prawną utworzenia gminnych jednostek organizacyjnych jest art. 9 ustawy o samorządzie gminnym. Zgodnie z tym przepisem w celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. W przepisie tym nie określa się, o jakiego typu jednostki organizacyjne chodzi. Pojęcie jednostki organizacyjnej oznacza więc podmiot posiadający określoną strukturę organizacyjną. Pojęcie "jednostka organizacyjna gminy" oznacza gminną jednostkę organizacyjną, która dodatkowo spełnia warunek bycia częścią struktury organizacyjnej gminy (np. jako zakład czy jednostka budżetowa). W ocenie Sądu orzekającego skarżąca nie ma zdolności sądowej. Jednostki pomocnicze gminy nie posiadają osobowości prawnej oraz umocowania do samodzielnego występowania w obrocie prawnym. Osobowość taką posiada tylko gmina - art. 2 pkt 2 u.s.g. Jednostka pomocnicza stanowi jedynie część większej struktury, jaką jest gmina i nie korzysta z analogicznej ochrony sądowej, jak jednostka samorządu terytorialnego. Ustawodawca nie przyznał jednostkom pomocniczym kompetencji publicznoprawnych, a kompetencje te określa jednostce pomocniczej wyłącznie gmina w statucie. Zgodnie z treścią §1 Statutu Zakładu, stanowiącego załącznik do uchwały z dnia [...] r. o jego utworzeniu, Miejski Zakład Zasobów Lokalowych, jest samorządowym zakładem budżetowym. Stosownie do § 6 Statutu zadaniem Zakładu jest m.in. zarządzanie i administrowanie zasobem mieszkaniowym stanowiącym własność oraz pozostającym w użytkowaniu Miasta S.. Zakładem kieruje Dyrektor, którego zatrudnia i zwalnia Prezydent Miasta na podstawie Uchwały Zarządu Miasta (§ 7 Statutu). Dyrektor Zakładu realizuje działania w granicach pełnomocnictwa udzielonego przez Zarząd Miasta (§7 Statutu). Do czynności przekraczających zakres pełnomocnictwa potrzebna jest zgoda Zarządu Miasta. Podstawą gospodarki finansowej Zakładu jest roczny plan finansowy obejmujący przychody, wydatki oraz stan środków obrotowych i rozliczenia z budżetem miasta. Ta samorządowa jednostka organizacyjna została utworzona w celu realizacji zadań miasta, wynikających z ustaw, w celu gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy w granicach zwykłego zarządu, w sposób i na zasadach określonych przepisami prawa oraz ustaleniami organów miasta. Także działanie dyrektora Zakładu zostało ograniczone zakresem udzielonego mu przez Zarząd Miasta pełnomocnictwa. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że Zakład jest jednostką organizacyjną, powołaną wyłącznie do realizacji zadań miasta S., działa na rzecz i w imieniu jednostki samorządu terytorialnego, nie zaś samodzielnie. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 orzekł jak w sentencji.