II SA/Gl 928/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 marca 2026 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 16 maja 2025 r., nr WINB-WOA.7722.76.2025.KZ w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2025 r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez A. M. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia 11 marca 2025 r. [...], którym organ I instancji nałożył na M. M. grzywnę w wysokości 1000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 12 września 2024 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że w dniu 25 marca 2025 r. wpłynęło zażalenie M. M. i A. M. na wyżej wymienione postanowienie. W związku z tym organ odwoławczy wskazał, że niedopuszczalność środka zaskarżenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również podmiotowym. Podniósł, że w niniejszej sprawie zaistniała niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych - z uwagi na wniesienie środka zaskarżenia przez podmiot niemający legitymacji do jego wniesienia. Podkreślił, że zaskarżonym postanowieniem organ I instancji nałożył na M. M. grzywnę w wysokości 1000 zł, zatem zażalenie w niniejszej sprawie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną, tj. A. M. Podniósł, że wobec tego, zgodnie z art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej również jako K.p.a.) stwierdził niedopuszczalność odwołania. W skardze wniesionej od powyższego postanowienia A. M. podniósł zarzut rażącego naruszenia prawa mającego wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, tj. art. 134 K.p.a. w związku z art. 78 Konstytucji RP poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 marca 2025 r. nakładające na skarżącego i M. M. grzywnę w wysokości 1 000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, podczas gdy każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Następnie zawarł stwierdzenia sprowadzające się do tego, że obowiązek nałożony na niego i M. M. tytułem wykonawczym, nie jest wymagalny z uwagi na jego niewykonalność. Podniósł, że nie mogą wykonać nałożonego obowiązku, bowiem nie są właścicielami lokalu nr [...] przy ul. [...] w B. i z powodu braku zgody właściciela nie są w stanie uzyskać niezbędnego pozwolenia na budowę. W związku z tym, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), zwanej dalej P.p.s.a. określa, jakie naruszenia prawa stanowią podstawę uwzględnienia skargi. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zaskarżonego postanowienia w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przy wydaniu postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stosowanych w tej sprawie z mocy art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 268). Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia wniesionego przez skarżącego A. M. od postanowienia organu I instancji o nałożeniu na M. M. grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z określonego w postanowieniu, tytułu wykonawczego. Podkreślenia zatem wymagało, że według art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazanego wśród podstaw prawnych zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Przepis ten – na podstawie art. 144 K.p.a. - ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń. W przedmiotowej sprawie – jak wynika z akt administracyjnych – organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że wystąpiła niedopuszczalność zażalenia z przyczyn podmiotowych. Skarżący A. M. wniósł bowiem zażalenie na postanowienie organu I instancji o nałożeniu na M. M. grzywny w celu przymuszenia. Zasadnie zatem organ odwoławczy wskazał, że zażalenie w niniejszej sprawie zostało wniesione przez podmiot niebędący stroną, a w konsekwencji przez podmiot niemający legitymacji do jego wniesienia. Jak bowiem podniósł organ w zaskarżonym postanowieniu, powołując się w tym zakresie na orzecznictwo sądowe, każdy z adresatów decyzji zawierającej nakaz spełnienia obowiązku o charakterze niepieniężnym jest w pełnym zakresie odpowiedzialny za jego wykonanie i należy odnosić to do sytuacji, gdy obowiązek został nałożony na małżonków. W związku z tym, organ egzekucyjny może wystawić tytuł wykonawczy na każdego małżonka i uprawniony jest również na każdego zobowiązanego małżonka nałożyć grzywnę w celu przymuszenia. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie. Wobec tego stwierdzić należało, że zaskarżone postanowienie organu odwoławczego zostało wydane zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego. Ponadto podkreślenia wymagało, że – wbrew błędnemu rozumowaniu skarżącego - ocena zgodności z prawem postępowania organu administracji w sprawie z niniejszej skargi, nie może być rozszerzona na kontrolę ostatecznej decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego – wykracza to bowiem poza granice sprawy, której dotyczy skarga. Wobec powyższego, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.