II SA/Gl 880/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata) z urzędu. Wnioskodawca podał, że w gospodarstwie domowym pozostaje z małżonką oraz córką, zamieszkując w lokalu komunalnym o pow. 42 m2 i zadeklarował, że nie posiada żadnego majątku, a źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód ze stosunku pracy uzyskiwany w wysokości 1480 zł netto miesięcznie oraz dodatek mieszkaniowy w wysokości 380 zł miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał zaświadczenie wskazujące na to, iż jego małżonka nie figuruje w ewidencji osób bezrobotnych od dnia [...] r.; kopię decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego w wysokości 180,22 zł miesięcznie, wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający wysokość uzyskiwanego dochodu; kopię przelewu płatności za gaz; kopię przelewu należności za energię elektryczną; kopę przelewu za usługi telekomunikacyjne oraz dokument wykazujący zajęcie wynagrodzenia za pracę z tytułu egzekucji zaległości względem ZUS. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Instytucja prawa pomocy została wprowadzona jako wyjątek od generalnej zasady odpłatności postępowania i w swoim założeniu służyć ma zapewnieniu prawa do sądu tym osobom, które przy najdalej idących wysiłkach nie będą w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Analizując informacje dotyczące sytuacji materialnej skarżącego nie znaleziono podstaw do uwzględnienia wniosku w całości, jakkolwiek dostrzeżono potrzebę przychylenia się do wniosku strony w części dotyczącej wpisu od skargi. Co do zasady podstawą oszacowania możliwości finansowych strony jest porównanie wysokości uzyskiwanego dochodu z dokonywanymi przez stronę stałymi wydatkami przeznaczanymi na utrzymanie się. W przypadku rodziny wnioskodawcy takie porównanie wskazuje na to, iż rzeczywiście sytuacja materialna jego rodziny nie jest optymalna, gdyż skarżący uzyskuje stosunkowo niewielki dochód, pozwalający w zasadzie na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych. To twierdzenie znajduje wsparcie w fakcie, że rodzina wnioskodawcy uzyskała dodatek mieszkaniowy, co częściowo potwierdza powyższą tezę. Trzeba jednak zauważyć, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym uwarunkowane jest od wykazania, że nawet przy najdalej idących wysiłkach strona nie jest w stanie zdobyć tych środków. Z tej perspektywy stwierdzić trzeba, że brak jest jakichkolwiek informacji na temat powodów, dla których małżonka strony ani nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna i nie osiąga z tego tytułu jakichkolwiek dochodów (chociażby w postaci zasiłku dla bezrobotnych) ani też nie jest nigdzie zatrudniona pomimo niewątpliwie korzystnej dla poszukujących pracy koniunktury na rynku. Istnienie okoliczności o charakterze obiektywnym (np. stan zdrowia), które wykluczałyby podjęcie zatrudnienia mogłoby stanowić podstawę do ewentualnego uwzględnienia wniosku w całości. Ich brak świadczy natomiast o tym, że nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że rodzina wnioskodawcy wyczerpała dostępne możliwości polepszenia swojej sytuacji materialnej, a wobec tego wniosek w pozostałym zakresie podlegał oddaleniu. W świetle wskazanych wyżej okoliczności nie znaleziono podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, a wobec tego działając na podstawie art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.