II SA/Gl 829/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Starosta Z. cofnął P. L. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii AM, B, B1. W uzasadnieniu organ powołał się wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o cofnięciu uprawnień w związku z popełnieniem przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji w okresie 2 lat od dnia wydania po raz pierwszy prawa jazdy Pismem z dnia 30 kwietnia 2018 r., P. L., działając przez pełnomocnika, zażądał stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty Z. z dnia [...]. W uzasadnieniu powołał się na zatarcie skazania w dniu 22 lutego 2018 r., bowiem w tej dacie upłynął rok od dnia wykonania kary grzywny. Skutkiem zatarcia skazania jest uznanie go za niebyłe. Zatarcie skazania następuje z mocy prawa, niejako automatycznie, po wyczerpaniu warunków wskazanych ustawowo. Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...]. W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wskazano, iż domniemanie zatarcia skazania tworzy fikcję niekaralności wyłącznie w prawie karnym. Kolegium powołało się także na obowiązujący w dniu wydania decyzji przez Starostę Z. art. 140 ust. 1 pkt 3 a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten nakazywał wydanie przez starostę decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przepis ten wskazuje wyraźnie na to, że decyzja starosty opiera się na informacji uzyskanej od komendanta wojewódzkiego Policji. Natomiast nie wymaga on żadnych innych dowodów, ani też badania, czy nie nastąpiło zatarcie skazania. Poza tym skutki zatarcia skazania nie mogą sięgać ex tunc i służyć wykazaniu, że kierujący w okresie próbnym nie popełnił przestępstwa. Zdaniem Kolegium, nie było podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 106 i 107 § 4a k.k. Strona nie skorzystała z prawa do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu skargi wskazała m.in., że zatarcie skazania kary grzywny z upływem roku od jej wykonania następuje z mocy prawa i do jego stwierdzenia nie jest konieczny wypis z rejestru karnego. Ponadto podano, iż art. 140 ust. 1 pkt 3a p.r.d. w żaden sposób nie ogranicza możliwości przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Z jego treści wynika jedynie, że podmiotem posiadającym legitymację do złożenia wniosku o wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia jest komendant wojewódzki Policji. Uznano, że niezasadnym jest stanowisko Kolegium ograniczające skutki skazania jedynie do prawa karnego. Takiego ograniczenia nie przewiduje przepis prawa karnego jak i administracyjnego. Powołano się również na orzecznictwo sądowe, wskazując, że przepis art. 110 k.k. ma doniosłe znaczenie społeczne i żadna władza, a tym bardziej sąd, nie są uprawnione powoływać się na to, co jest ustawowo uznane za niebyłe. W podsumowaniu podano, że organ administracji ma obowiązek stosowania przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a więc również przepisów o zatarciu skazania. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Z. z dnia [...] o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii AM, B, B1. Wobec tego, zważywszy na nadzwyczajny charakter postępowania nieważnościowego, którego istotą jest wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej ze względu na to, że jest ona obarczona ciężką wadą o charakterze materialnoprawnym, trzeba wykazać zaistnienie takiej wady, a więc jednej z określonych w art. 156 § 1 k.p.a. W tym przypadku, jak wynika z akt sprawy, zdaniem skarżącego decyzja o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt. k.p.a.). To rażące naruszenie prawa polegać miało na tym, że organ cofając uprawnienie do kierowania pojazdami na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1990, dalej: p.r.d.). przepis ten naruszył (rażąco) nie uwzględniając tego, że przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji którego się dopuścił było w dacie wydawania decyzji nieaktualne ze względu na zatarcie skazania. Stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., obowiązującego w dacie wydania decyzji z 26 marca 2018 r., decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie stwierdzenia, na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć, że kierujący pojazdem silnikowym w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Skarżący uzyskał prawo jazdy w dniu 8 marca 2016 r., zaś przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji (czyn z art. 177 § 1 k.k. – wyrok SR w Z. z [...]) w dniu 25 maja 2016 r. Tym samym wyczerpał stan określony w hipotezie ww. przepisu i właściwy organ był zobowiązany do cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami. Nie ma znaczenia dla zastosowania tego przepisu kwestia zatarcia skazania, które jest instytucją prawa karnego, działa na przyszłość nakazując traktowanie skazanego, jako osoby, która niekaranej. Dla sfery prawa administracyjnego instytucja ta nie ma większego znaczenia, zwłaszcza dla zdarzeń prawnych, z którymi była związana. Nie ma żadnych ku temu podstaw aby przyjąć, iż zatarcie skazania miało powodować uznanie okoliczności, o jakiej mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3a lit. a p.r.d., za niebyłą. Nie budzi żadnych wątpliwości, zdaniem Sądu, że w okresie 2 lat od dnia wydania mu po raz pierwszy prawa jazdy skarżący popełnił przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, stąd organ prawidłowo cofną mu uprawnienia do kierowania pojazdami. W tym stanie rzeczy, jeśli wbrew twierdzeniom skarżącego nie stwierdzono naruszenia prawa, a zwłaszcza naruszenia prawa w stopniu rażącym, brak było podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. W kontekście powyższych ustaleń Sąd nie podzielił zarzutów podnoszonych w skardze i na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.