II SA/Gl 787/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 marca 2019 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji w sprawie wymeldowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza C. z dnia [...] r. znak [...].

Wobec wniosku B.M. z dnia [...] r. o wymeldowanie z miejsca stałego pobytu W.M., Burmistrz C. pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania wymienionego. Organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, a następnie decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 657 ze zm.) orzekł o odmowie wymeldowania wymienionego z pobytu stałego w C. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania, w podsumowaniu stwierdzając, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy bezsprzecznie potwierdził iż wymieniony nie mieszka w przedmiotowym mieszkaniu, będąc zameldowany pod innym adresem w C.. Organ podkreślił, że nie budzi w sprawie wątpliwości fakt, iż wymieniony opuścił miejsce stałego pobytu, a zatem należało orzec jak w sentencji. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji, przywołując w podstawie prawnej art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego postanowił z urzędu sprostować w decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia [...] r. w sprawie wymeldowania W.M. z pobytu stałego w C. przy ulicy [...] zapis na pierwszej stronie w wierszu dziewiątym od góry wprowadzając zamiast "orzeka o odmowie wymeldowania" zapis "orzeka o wymeldowaniu". W uzasadnieniu wyjaśnił, że zgodnie z art. 133 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postępowania błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Pismem z dnia [...] r. wymieniony W.M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Podkreślił, że sprostowanie w powyższym postanowieniu nie dotyczy błędu pisarskiego czy innej oczywistej omyłki, co jest niezbędnym warunkiem zastosowania tego środka. Nie można jednak tym środkiem sprostować sentencji decyzji Burmistrza C., gdyż nie można w tym przypadku mówić o błędzie pisarskim czy oczywistej omyłce. Sprostowanie całkowicie bowiem zmienia wydaną w sprawie decyzję. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu przywołując treść art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził, że stojące na równi z błędami pisarskimi oczywiste omyłki, to omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez władzę i zostało wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słow. W ocenie organu odwoławczego wskazanie przez Burmistrza C. w sentencji decyzji, że orzeka o odmowie wymeldowania (...) w sytuacji, gdy rzeczywistym zamiarem organu było orzeczenie o wymeldowaniu - należy uznać za oczywistą omyłkę. W ocenie organu wprawdzie sprostowanie nie powinno co do zasady prowadzić do merytorycznej zmiany orzeczenia, jednak w omawianym przypadku z porównania treści sentencji decyzji i jej uzasadnienia w sposób oczywisty wynika, że merytorycznym rozstrzygnięciem jest wymeldowanie i tak powinna brzmieć sentencja decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący W.M. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie postanowień. Podkreślił, że organy nie zbadały sprawy, gdyż ma zamiar powrócić do miejsca stałego pobytu. Opuszczenie tego miejsca spowodowane było przymusem wynikającym z orzeczonej eksmisji. Dodał, że w pełni podtrzymuje stanowisko wyrażone w zażaleniu od postanowienia Burmistrza C., które uważa za integralną część niniejszej skargi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i musi prowadzić do uchylenia postanowień organów obu instancji. Stosownie do art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji państwowej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Oznacza to, że omyłka musi być widoczna w samej treści orzeczenia lub jego uzasadnieniu i polegać w szczególności na błędach pisarskich lub rachunkowych. Błędem pisarskim będzie np. błąd w nazwisku strony. Błędem rachunkowym w rozumieniu cytowanego przepisu będzie omyłka w działaniu matematycznym, jeżeli jest ono zawarte w treści decyzji Wypada podkreślić zgodność wypowiedzi doktryny i orzecznictwa, co do ograniczenia instytucji sprostowania zawartej w wymienionym przepisie jedynie do błędów i omyłek o charakterze nieistotnym /B. Adamiak i J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2004/. Jest zatem oczywiste, że stosując ten przepis nie można zmienić najistotniejszego elementu decyzji administracyjnej, jakim jest sentencja /rozstrzygnięcie/, w niej bowiem (...) zostaje wyrażona wola organu administracji publicznej. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 sierpnia 1985 r. sygn. akt IV SA 730/85 w razie sprzeczności pomiędzy sentencją /rozstrzygnięciem/ decyzji, a jej uzasadnieniem, za miarodajną należy przyjmować treść rozstrzygnięcia, a nie odwrotnie. Sprostowanie nigdy nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. W świetle powyższego rozbieżność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem decyzji Burmistrza C. należy ocenić jako omyłkę istotną, która nie podlega naprawieniu w trybie określonym przez art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podobne stanowisko zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 listopada 1997 r., sygn. akt SA/Sz 1059/97. Postanowienia organów obu instancji pominęły konieczność uwzględnienia opisanych wyżej reguł. W szczególności Burmistrz C. błędnie uznał, iż dostrzeżona nieprawidłowość może podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a Wojewoda Śląski błędnie uznał prymat uzasadnienia decyzji administracyjnej przed jej rozstrzygnięciem. Uwzględniając zatem powyższe, z wadliwego założenia organy wywiodły dopuszczalność zastosowania w sprawie trybu przewidzianego w art. 113 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie jednak z utrwaloną linią orzeczniczą oraz stanowiskiem doktryny, niedopuszczalne jest obejmowanie instytucją sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych czy oczywistych omyłek, omyłek popełnionych przez organ administracji publicznej w określeniu okoliczności mogących rzutować na ocenę legalności decyzji kończącej konkretne postępowanie, zwłaszcza gdy omyłki te powodują sprzeczność pomiędzy sentencją a uzasadnieniem kończącego postępowanie rozstrzygnięcia. Nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji w tym trybie, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego - zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 maja 1988 r. sygn. akt III SA 1466/87. Mając powyższe na uwadze, postanowienia organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.)