Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Gl 67/26

Wyrok WSA w Gliwicach z 1 kwietnia 2026 r., II SA/Gl 67/26 – rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia
1 kwietnia 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi T. L. i E. L. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 listopada 2025 r. nr WINB-WOA.7721.173.2025.DS w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 12 listopada 2025 r., nr WINB-WOA.7721.173.2025.DS Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (SWINB, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta B. (PINB, organ I instancji) z dnia 12 marca 2024 r., nr [...], nakazującą E. L. i T. L. (skarżący) rozbiórkę betonowego ogrodzenia wybudowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w B. (przedmiotowa działka). Decyzja organu zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 3 marca 2025 r. Miejski Zarząd Dróg w B. zwrócił się do PINB z prośbą o przeprowadzenie kontroli działki nr [...] w B. z uwagi na wybudowanie ogrodzenia niezgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tj. ograniczenia widoczności pojazdów poruszających się ul. [...] w B.. Do akt postępowania załączono uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w B. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego teren położony pomiędzy ulicami: [...], [...], ciekiem bez nazwy w rejonie ulicy [...], ul. [...] oraz [...] i rejonem ulic [...] i [...], z którego wynika, iż "§ 4 w zakresie ogólnych warunków zagospodarowania terenu ustala się nakaz stosowania ogrodzeń ażurowych pozwalających na przemieszczanie się drobnej fauny; zakaz wykonywania ogrodzeń z prefabrykatów betonowych i drutów kolczastych". W dniu 27 marca 2025 r. PINB przeprowadził czynności kontrolne ogrodzenia przy ul. [...] w B., podczas których ustalono, że na wskazanej posesji wykonano w 2024 r. betonowe ogrodzenie o wysokości 2,20 m. Elementy betonowe przesunięte są względem siebie o 10 cm, tworząc prześwity. Ogrodzenie wykonane jest od strony ulicy [...] i sięgacza ulicy [...] biegnące wzdłuż posesji od strony południowej. Do protokołu załączono dokumentację fotograficzną. Następnie w dniu 8 maja 2025 r. pracownik PINB sporządził notatkę służbową na okoliczność przeglądania akt sprawy przez skarżących. T. L. wyjaśnił, że na terenie ul. [...] obowiązuje plan nr [...] dotyczący dróg, a granica działki jest cofnięta o 1,87 m od ogrodzenia. Decyzją nr [...] z dnia 12 maja 2025 r. PINB nakazał skarżącym rozbiórkę betonowego ogrodzenia usytuowanego na przedmiotowej działce. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przytoczył i omówił przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.- dalej "p.b.") stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. Wyjaśnił, że wykonane na przedmiotowej działce ogrodzenie jest niezgodne z zapisami § 4 ust. 4 i ust 5 oraz § 8 ust. 1 m.p.z.p. nr [...] - uchwała nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. W świetle powyższego przepisu nie ma innej możliwości jak nakazanie rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia. Dla robót takich mają zastosowanie przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. Odwołanie od decyzji organu I instancji wnieśli skarżący, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe ustalenie, że w sprawie ma zastosowanie art. 51 ust.1 pkt 1 p.b. i wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o ten przepis; rażące naruszenie zasady praworządności wyrażonej w art. 6 k.p.a. poprzez bezprawne uznanie, że powołane w zaskarżonej decyzji zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr [...] wprowadzonego m.p.z.p. nr [...] dotyczą terenu, na którym inwestorzy zrealizowali będące przedmiotem nakazu rozbiórki ogrodzenie: rażące naruszenie art. 3 pkt 9 p.b. w związku z art. 6 i 7 k.p.a. poprzez wadliwą interpretację zapisów planu miejscowego i powołanego przepisu prawa budowlanego i uznanie, że ogrodzenie stanowi zabudowę, do której odnosi się zapis § 8 wadliwie powołanego planu miejscowego dotyczący nieprzekraczalnej linii zabudowy ustalonej na 12 m od krawędzi ulic, zamiast prawidłowego zakwalifikowania ogrodzenia jako urządzenia technicznego, do którego nie odnoszą się powołane w decyzji zapisy § 8 m.p.z.p. nr [...]; rażące naruszenie artykułów 6, 7 i 8 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ I instancji postępowania w sposób niezgodny z zasadą prawdy obiektywnej, nie podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy, co w sposób istotny narusza zasadę działania organu w sposób budzący zaufanie do organów państwa, w szczególności w związku z bezzasadnym i dowolnym uznaniem przez organ I instancji, że ogrodzenie zostało wykonane z prefabrykatów betonowych w sposób uniemożliwiający przemieszczanie się drobnej fauny oraz że plan miejscowy stwarza ograniczenia w wykonaniu ogrodzenia nieruchomości; rażące naruszenie art. 105 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie jako właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i umorzenie bezpodstawnie wszczętego postępowania, albowiem zrealizowane ogrodzenie nie narusza zapisów planu miejscowego i nie istnieją podstawy do jego dalszego prowadzenia. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że na terenie, na którym wykonano ogrodzenie (tj. część działki [...]) obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] w zakresie mieszkalnictwa oraz usług rekreacji, turystyki i sportu w [...], w rejonie ulicy [...] w B. uchwalony przez Radę Miejską w B. w dniu [...] r. Plan powyższy w zakresie ogrodzeń przewiduje w § 7 pkt 6c zakaz wykonywania ogrodzeń z prefabrykatów betonowych i drutów kolczastych. Ogrodzenie posesji może więc zostać wybudowane poza nieprzekraczalną linią zabudowy na granicy działki, nawet jeśli jest ona przy jezdni. Odnosząc się do zarzutu wykonania ogrodzenia z zakazanych w planie miejscowym prefabrykatów betonowych skarżący podnieśli, iż wykonane ogrodzenie składa się z segmentów wykonanych bez użycia prefabrykatów betonowych co wielokrotnie podnosili między innymi w trakcie oględzin. Skarżący wykonali ogrodzenie niewymagające pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, które wbrew twierdzeniom organu I instancji nie narusza postanowień m.p.z.p. Po rozpoznaniu odwołania, SWINB zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji nakreślił przebieg dotychczasowego postępowania oraz przytoczył i omówił przepisy ustawy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia. W pierwszej kolejności podzielił stanowisko organu I instancji w kwestii kwalifikacji ogrodzenia jako urządzenia budowlanego, co wiązało się z koniecznością zastosowania wobec przedmiotowego ogrodzenia procedury naprawczej wskazanej w art. 51 p.b. Ponadto stwierdził, że przedmiotowy obiekt nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonywania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, co wynika wprost z art. 29 ust. 2 pkt 20 p.b. Jednakże powyższe wyłączenie nie oznacza, iż ogrodzenie zostało wzniesione legalnie bowiem do jego przesądzenia konieczna jest analiza prawa miejscowego obowiązującego dla działki, na której się znajduje. Pogląd ten podzielił organ odwoławczy, jednakże stwierdził, że PINB nie dokonał ustaleń w zakresie lokalizacji ogrodzenia względem obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, tzn. czy ogrodzenie objęte jest jednym planem miejscowym, czy też przebiega przez działkę, która objęta jest dwoma planami. Z akt sprawy wynika, że organ I instancji przyjął, iż cała przedmiotowa działka nr [...] objęta jest m.p.z.p. nr [...]. Jednakże z powyższym stanowiskiem ŚWINB się nie zgodził, bowiem jak wynika ze zgromadzonych dokumentów planistycznych przedmiotowa działka położona jest częściowo na obszarze objętym planem miejscowym nr [...], a częściowo na obszarze objętym planem nr [...] Powyższe ustalenie ma zasadnicze znaczenie dla przesądzenia zgodności budowy ogrodzenia z przepisami prawa miejscowego. W przeciwnym przypadku ocena zgodności ogrodzenia z prawem miejscowym jest niewyczerpująca i przedwczesna. Celem przesądzenia lokalizacji przedmiotowego ogrodzenia organ II instancji zwrócił się do Prezydenta Miasta B., który wyjaśnił, że "z materiałów, którymi dysponuje urząd wynika, że ogrodzenie zlokalizowane jest w zbliżeniu do ulicy [...], a zatem położone jest w m.p.z.p. w jednostce drogowej [...]". Do pisma załączono także mapkę z linią rozgraniczającą dwa odrębne akty prawa miejscowego: tj. ww. m.p.z.p. z dnia [...] r. - nr [...] oraz m.p.z.p. zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa oraz usług rekreacji, turystyki i sportu w [...], w rejonie ulicy [...] w B. - nr [...] Analizując pozyskaną mapę przedmiotowej działki stwierdzono, że istniejące ogrodzenie od strony ulicy [...] jest w jednostce planu nr [...] - [...], z kolei ogrodzenie biegnące od strony południowej działki objęte jest w znacznej części m.p.z.p. - nr [...] Następnie w dniu 17 września 2025 r. organ II instancji wydał postanowienie, którym zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia materiałów i dowodów w sprawie w zakresie przeprowadzenia oględzin przedmiotowej działki na okoliczność ustalenia lokalizacji przedmiotu postępowania. W dniu 3 października 2025 r. PINB przeprowadził oględziny przedmiotowego ogrodzenia, podczas których poczynił następujące ustalenia. Wysokość ogrodzenia jest zmienna i wynosi od 2,03 do 2,20 m. Ogrodzenie wykonano od strony zachodniej wzdłuż ulicy [...] o długości 19,25 m / 21,83 m, co łącznie daje 41,08 m, od strony południowej długość ogrodzenia to: 6,5 m / 18 m / 11,17 m / 3,20 m / 3,20 m. Odległość początku ogrodzenia od wskazanego przez T. L. granicznika wynosi 0,65 m, a pośrodku ogrodzenia (gdzie granicznik wskazano w ulicy) odległość płotu wynosi 2,09 m. Wyniki oględzin przesądziły, że ogrodzenie objęte zostało dwoma planami miejscowymi. W konserwacji ustalono, że ogrodzenie jest w liniach rozgraniczających pomiędzy którymi istnieje możliwość realizowania wyłączenie ulicy zbiorczej oraz urządzeń i obiektu infrastruktury technicznej - brak jest więc podstaw do uznania możliwości realizacji ogrodzenia w aktualnym miejscu. Tym samym ogrodzenie od strony ulicy [...] i częściowo od strony południowej działki jest niezgodne z ww. planem w zakresie przywołanych przepisów. Ponadto SWINB podkreślił, że organ I instancji prowadząc postępowanie prawidłowo ustalił materiały, z których wykonano przedmiotowe ogrodzenie. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu, przedmiot postępowania wykonano z materiału, który został zakazany w obowiązujących dla przedmiotowej działki planach miejscowych. Zdaniem organu odwoławczego prawidłowo ustalono również adresata zaskarżonej decyzji. W przedmiotowej sprawie nakaz rozbiórki został skierowany do skarżących - właścicieli działki, na której zlokalizowane jest przedmiotowe ogrodzenie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wnieśli skarżący reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, domagając się jej uchylenia, jak również decyzji organu I instancji w całości, a ponadto zasądzenia kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. Wydanej decyzji skarżący zarzucili naruszenie przepisów materialnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - § 15 pkt 1 pkt 2a m.p.z.p. nr [...], polegające na błędnej wykładni tych przepisów i niewłaściwym zastosowaniu zawartych w nich norm prawnych, co wyraża się w wadliwym przyjęciu, że ogrodzenie wykonane przez skarżących na przedmiotowej działce jest niezgodne z ustaleniami powołanego planu miejscowego dla tego terenu, które to zapisy według organów nadzoru budowlanego obu instancji bezwzględnie zakazują grodzenia działek w liniach rozgraniczających, co z kolei winno skutkować nakazem rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia; podczas gdy ograniczenie to nie jest nigdzie wprost wyrażone w żadnym przepisie przedmiotowej uchwały; - § 7 pkt 6 c m.p.z.p. nr [...] w związku z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na wadliwej ocenie materiału dowodowego i wadliwym przyjęciu, że ogrodzenie wykonane przez skarżących na przedmiotowej działce składa się z zakazanych prawem miejscowym prefabrykatów betonowych i w związku z tym jest niezgodne z ustaleniami powołanego planu miejscowego dla tego terenu, co skutkuje koniecznością wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia; - art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b., poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy wykonane ogrodzenie stanowiące urządzenie budowlane nie narusza postanowień prawa miejscowego - zostało zrealizowane w zgodności z przepisami m.p.z.p nr [...] Dodatkowo zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku, z art. 80 k.p.a., art.8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i dokonanie wadliwej oceny zebranego materiału dowodowego, co skutkowało podjęciem wadliwego rozstrzygnięcia, naruszenie podstawowych zasad postępowania - art. 138 § 3 pkt 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy organ odwoławczy winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i umorzyć postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących szczegółowo uzasadnił zarzuty podnoszone w skardze. W odpowiedzi na skargę SWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i zawarte w niej argumenty. Dodał, że ogrodzenie znajduje się w ciągu istniejących ogrodzeń, a m.p.z.p. został wadliwie zinterpretowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej; kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024, poz. 1267). Realizując zadania wymiaru sprawiedliwości sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie - art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026, poz. 143 ze zm. - dalej w skrócie "p.p.s.a."). Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć lub miało istotny wpływ na wynika sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Przedmiotem niniejszego postępowania była ocena legalności decyzji SWINB utrzymującej w mocy decyzję PINB, którą nakazano skarżącym rozbiórkę betonowego ogrodzenia wybudowanego na działce nr [...] obręb [...] przy ul. [...] w B.. Uwzględniając treść skargi stwierdzić należy, ze spór pomiędzy organami nadzoru budowlanego a skarżącym dotyczy oceny, czy należało orzec wobec skarżących nakaz rozbiórki przedmiotowego obiektu jako ogrodzenia wybudowanego niezgodnie z ustaleniami obowiązującego dla tego terenu planu miejscowego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 524 – dalej "p.b.") roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniami zawartymi w przepisach art. 29-31. Jeżeli nie jest wymagane pozwolenie na budowę a z takiego obowiązku są zwolnione wszystkie budowy i roboty budowlane wymienione w art. 29 z zastrzeżeniami, które nie dotyczą przedmiotu sporu, nie wynika, że dane zamierzenie budowlane nie wymaga dokonania zgłoszenia, oznacza to, że inwestor może rozpocząć roboty budowlane bez jakiejkolwiek zgody i akceptacji organów administracji architektoniczno-budowlanej. W tych przypadkach ustawodawca zrezygnował z form reglamentacji administracyjnoprawnej. Jednak realizacja prawa zabudowy bez ingerencji organów administracji publicznej wymaga od inwestora, aby swoje zamiary inwestycyjne realizował na gruncie, mając prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 3 pkt 11) oraz żeby odbywała się zgodnie z przepisami prawa, nie tylko prawa budowlanego. W przeciwnym razie inwestor musi się liczyć z możliwością ingerencji organów nadzoru budowlanego (A. Gliniecki (red), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2012 r., Wyd. Lexis Nexis, s. 274). Każdy obiekt budowlany będący rezultatem robót budowlanych musi spełniać warunki określone w art. 5 ust. 1 p.b.. Jednym z wymogów wskazanych w treści tego przepisu jest konieczność budowania obiektu budowlanego w sposób określony w przepisach. Przepisami prawa są także przepisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Plan miejscowy jest bowiem aktem prawa miejscowego, o czym wprost stanowi art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie zaś z art. 87 ust. 2 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są - na obszarze działania organów, które je ustanowiły - akty prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego, nawet nie wymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom tego planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej polegającym na realizacji tego obiektu niezgodnie z przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). W wypadku wybudowania takiego obiektu wbrew postanowieniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odpowiednie zastosowanie ma, między innymi, przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z ust. 7 p.b., dający podstawę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu, gdy nie można doprowadzić go do stanu zgodnego z prawem (vide: postanowienie NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt II OW 27/09; uchwała NSA z dnia 20 października 1997 r., sygn. akt OPS 3/97). Z powyższymi regulacjami koreluje treść art. 81 ust. 1 pkt 1a p.b., który stanowi, że do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego należy nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz wymaganiami ochrony środowiska. Szczegółowe zadania i kompetencje powiatowego organu nadzoru budowlanego jako organu pierwszej instancji wskazuje przepis art. 83 ust. 1 p.b. Wynika z niego, że do właściwości tego organu należą, między innymi, zadania wynikające z przepisów art. 48-51 ustawy. Stosownie do art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. w innych wypadkach niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 p.b. (a więc gdy roboty budowlane są prowadzone bez uzyskania koniecznego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia) organ nadzoru budowlanego wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Następstwem tego może być nałożenie obowiązku rozbiórki tego obiektu lub jego części (art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b). Zgodnie zaś z przepisem art. 51 ust. 7 tej ustawy przepisy art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 lub 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1. W ocenie Sądu nie budzą wątpliwości relewantne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ustalenia stanu faktycznego. Z akt sprawy wynika bowiem, iż ogrodzenie zlokalizowane jest w zbliżeniu do ulicy [...]. Niespornym jest również, że działka, na której posadowiono przedmiotowe ogrodzenie, zlokalizowane są na obszarze objętym dwoma miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, a mianowicie uchwałą z dnia [...] r. nr [...] Rady Miejskiej w B. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru obejmującego teren położony pomiędzy ulicami: [...], [...], ciekiem bez nazwy w rejonie ulicy [...], ul. [...] oraz [...] i rejonem ulic [...] i [...] (m.p.z.p. nr [...]) oraz zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie mieszkalnictwa oraz usług rekreacji, turystyki i sportu w [...], w rejonie ulicy [...] w B. (m.p.z.p. nr [...]). Istniejące ogrodzenie od strony ulicy [...] jest w jednostce planu nr [...] - [...], z kolei ogrodzenie biegnące od strony południowej działki objęte jest w znacznej części m.p.z.p. - nr [...] Istniejące ogrodzenie od strony ulicy [...] jest w jednostce planu nr [...] - [...], z kolei ogrodzenie biegnące od strony południowej działki objęte jest w znacznej części m.p.z.p. - nr [...] W m.p.z.p nr [...] w § 4 w zakresie ogólnych warunków zagospodarowania terenów ustalono nakaz stosowania ogrodzeń ażurowych pozwalających na przemieszczanie się drobnej fauny (pkt 4) , a także zakaz wykonywania z ogrodzeń z prefabrykatów betonowych i drutów kolczastych (pkt 5). W § 8 wskazanego m.p.z.p nr [...] ustalono nieprzekraczalne linie zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu. Podobne regulacje zawarte są w § 7 pkt 6 oraz w § 15 m.p.z.p. nr [...] Zdaniem Sądu słusznie SWINB stwierdził, że przedmiotowe ogrodzenie jest usytuowane w liniach rozgraniczających pomiędzy którymi istnieje możliwość realizowania wyłącznie ulicy zbiorczej oraz urządzeń infrastruktury technicznej, a zatem brak jest możliwości realizacji ogrodzenia w aktualnym miejscu. Zasadnie również organy obu instancji uznały, że sam fakt wybudowania ogrodzenia z modułów betonowych (wykonanych fabrycznie, czy też w systemie gospodarczym) nie jest zgodne z zapisami wskazanych planów miejscowych. Organy rozstrzygnęły sprawę budowy przedmiotowego ogrodzenia niezgodnej z ustaleniami planu miejscowego w ramach właściwej procedury (zastosowano procedurę legalizacyjną określoną w art. 50-51 p.b.). W ocenie Sądu trafnie organy wskazały, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 21 p.b. zgłoszenia wymagał budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,2 m. A contrario, jak prawidłowo przyjęły organy obu instancji, budowa ogrodzenia nieprzekraczającego 2,20 m, nie wymagała również - przed rozpoczęciem robót - zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Z uwagi na okoliczność, że przedmiotowe ogrodzenie wybudowano niezgodnie z ustaleniami obowiązujących dla tego terenu planów miejscowych, zastosowanie znajduje procedura legalizacyjna określona w art. 50-51 p.b. (vide uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 października 2016 r. o sygn. akt: II OPS 1/16), w której wskazano, że do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia, mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine p.b., a także art. 51 ust. 7 p.b., jeżeli roboty budowlane zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 lub pkt 4 in fine. Innymi słowy, dany obiekt może być poddany ocenie również pod kątem jego zgodności z powszechnie obowiązującymi przepisami (art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.). Oceny takiej organy obu instancji dokonały, stwierdzając że przedmiotowe ogrodzenie jest niezgodne z m.p.z.p., którego przepisy obowiązują na terenie nieruchomości, na których zlokalizowane jest ogrodzenie. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm. - dalej u.p.z.p) plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego. Oznacza to, że ma moc wiążącą, tak jak każdy inny akt normatywny i musi być respektowany dopóty, dopóki obowiązuje. Reasumując powyższe, w ocenie Sądu orzekającego organy prawidłowo przyjęły, że budowa wymienionego powyżej ogrodzenia nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej tj. niezgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w postaci zapisów obowiązujących planów miejscowych.. Zdaniem Sadu w przedmiotowej sprawie również zasadne jest stanowisko, że ogrodzenie przedmiotowej działki, już zabudowanej domem mieszkalnym, jest urządzeniem budowlanym (technicznym), związanym z istniejącymi już na działce zabudowaniami. W tym przypadku w razie samowoli zastosowanie mają regulacje postępowania naprawczego określone w art. 50-51 p.b. Podsumowując, jakkolwiek na budowę przedmiotowego ogrodzenia nie było wymagane ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, to z uwagi na niezgodność z przepisami - obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, organy nadzoru budowlanego w sposób uprawniony nakazały rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 p.b. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.

Informacje o sprawie

Data wpływu
16 stycznia 2026
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna Artur Żurawik /przewodniczący/ Renata Siudyka /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny