II SA/Gl 67/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi G. H. i K. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Pismem z dnia [...] r. Wójt Gminy M. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej również jako PINB) z prośbą o sprawdzenie legalności obiektów budowlanych, zlokalizowanych przy ulicy [...] w K. na działce nr "1" własności G. i K. H.. W wyznaczonym terminie tj. [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził czynności kontrolne, podczas których ustalił, iż na przedmiotowej działce usytuowany jest m. in. budynek letniskowy (rekreacyjny). Jest to budynek drewniany z poddaszem, posadowiony na betonowym fundamencie z dachem dwuspadowym krytym blachą, o wymiarach: 10,7 m x 5,05 m. Został zrealizowany przez inwestorów G. i Kr. małżonków H. w 2002 r. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...]r. PINB w Z. odmówił zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Pismem z dnia [...]r. PINB w Z. zwrócił się do Urzędu Gminy M. o udostępnienie wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr "1" w K. . W odpowiedzi pismem Wójta Gminy M. z dnia [...]r. został poinformowany, iż działka nr "1" w K. według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr XLI/263/2014 Rady Gminy M. z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. (Dz. U. Woj. Śląskiego poz. 1929 z dnia 1.04.2014 r.) znajduje się na terenie oznaczonym w tym planie symbolem K/11.ZS.- Tereny zieleni śródleśnej. Nadto wskazał, iż znajduje się w około 1/2 części w obszarze Parku Krajobrazowego Beskidu [...] oraz w całości w obszarze "A" W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy decyzją Nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej prawem budowlanym) oraz art. 104 kpa nakazał inwestorom G. i K. H. dokonać rozbiórki budynku rekreacji indywidualnej (letniskowego) zlokalizowanego na działce nr "1" w miejscowości Kamesznica. W uzasadnieniu wskazał, iż przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na terenie według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - bez prawa zabudowy, co przekreśla możliwość jego legalizacji. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik G. i K. małżonków H. zarzucił, że została ona wydana z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez niedokładne ustalenie charakteru objętego nakazem rozbiórki obiektu, nieustalenie przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w dniu budowy obiektu oraz przez bezpodstawną odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji gdy strona złożyła wniosek o zmianę obowiązującego planu zagospodarowania. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 104 kpa, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że ustalenie samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji w świetle art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane obejmuje zbadanie czy budowa zrealizowana bez wymaganego pozwolenia na budowę jest zgodna z przepisami. Dopiero w przypadku takiej zgodności organ jest obowiązany wszcząć postępowanie legalizacyjne. Koniecznym warunkiem umożliwiającym odstąpienie od przymusowej rozbiórki obiektu lub jego części jest wykazanie, że budowa nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Przesłanki legalizacji określone zostały w ust. 2 art. 48, a ich spełnienie daje podstawę do odstąpienia od orzekania nakazu rozbiórki. Zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego budowa budynku rekreacji indywidualnej (letniskowego) wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a takiego małżonkowie H. dokonując budowy takiego budynku w 2002 r. nie uzyskali. Celem przepisów pozwalających na legalizację samowoli budowlanej jest możliwość pozostawienia w użytkowaniu samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych, w przypadku jeżeli ich konstrukcja i umiejscowienie nie naruszają prawa. Przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego ma na celu dokonanie oceny, czy samowolnie zrealizowany obiekt budowlany wykonany został zgodnie z przepisami prawa. Dokonując oceny możliwości legalizacji objętego postępowaniem budynku pod kątem przesłanek z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego [...]WINB stwierdził, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą nr XLI/263/2014 Rady Gminy M. z dnia 28 marca 2014 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy M. (Dz. U. Woj. Śląskiego poz. 1929 z dnia 1.04.2014 r.) działka nr "2" w K. na której znajduje się przedmiotowy obiekt budowlany znajduje się na terenie oznaczonym w tym planie symbolem K/11.ZS.- Tereny zieleni śródleśnej. Zgodnie z lit. c pkt 3 ust. 2 § 32 tegoż planu ustala się zakazy lokalizacji na tych terenach budynków i budowli. W świetle tego planu nie jest zatem możliwe wybudowanie na tym terenie budynku. Z uwagi na tę niezgodność nie jest też możliwe zalegalizowanie przedmiotowego obiektu budowlanego, co uzasadniało orzeczenie o nakazie jego rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję [...]WINB w K. pełnomocnik G. i K. małżonków H. wniósł o jej uchylenie i zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił, że decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 7 i art. 8 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy obu instancji nie dokonały dokładnego ustalenia charakteru obiektu zlokalizowanego na działce skarżących opierając się jedynie na niewystarczających ustaleniach poczynionych na tej działce w czasie kontroli przeprowadzonej przez PINB w Z.. Nie ustaliły też organy orzekające przeznaczenia działki skarżących w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy M. obowiązującego w dacie budowy budynku tj. w 2002 r. W odpowiedzi na skargę [...]WINB w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponownie jak w jej uzasadnieniu podkreślił, że wymóg zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym został sformułowany w treści art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego w czasie teraźniejszym, co oznacza, iż decyduje w tym względzie treść planu obowiązująca w dacie orzekania a nie w dacie budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada obowiązującemu prawu. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego bezpodstawny jest zarzut skarżących co do niedostatecznego wyjaśnienia przez organy orzekające "charakteru obiektu zlokalizowanego na działce skarżących". Obiekt ten został bowiem opisany w czasie przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji, z udziałem skarżących, w dniu [...]r. oględzin, w sposób dostateczny dla jego kwalifikacji jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Treści protokołu z tych oględzin skarżący nie zakwestionowali, wprost przeciwnie protokół ten podpisali bez zastrzeżeń. Ani w skardze ani wcześniej w odwołaniu skarżący nie sprecyzowali w jakikolwiek sposób co należy rozumieć przez niedokładne wyjaśnienie "charakteru obiektu budowlanego", którego postępowanie dotyczy. W związku z tym ich zastrzeżenia należy uznać w tym względzie w świetle materiału dowodowego sprawy za gołosłowne. Gdyby zaś chodziło o ewentualne nazwanie tego budynku "letniskowym" a nie np. budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, to kwestia ta dla oceny możliwości legalizacji takiego budynku nie miałaby w świetle treści art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego istotnego znaczenia, w sytuacji gdy lokalizacja każdego z tych budynków byłaby na terenie działki skarżących niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a fakt realizacji tego budynku bez wymaganego zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego pozwolenia nie budzi wątpliwości i nie jest przez skarżących kwestionowany. Zasadny jest natomiast zarzut nierozważenia przez organy obu instancji kwestii ewentualnej zgodności objętej postępowaniem samowoli budowlanej z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie popełnienia tej samowoli i oceny tej kwestii z punktu widzenia treści art. 48 ust. 2 pkt 1a Prawa budowlanego. W tym względzie nie można bowiem podzielić stanowiska organu odwoławczego, że jednoznacznie przesądzające znaczenie ma treść planu zagospodarowania obowiązującego w dacie orzekania o samowoli budowlanej. Odmienne w tym względzie stanowisko wynika bowiem z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13 (ONSA i WSA 2014/6/89), zgodnie z którą w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany od daty jego budowy. W konsekwencji z naruszeniem art. 107 § 3 kpa w zaskarżonej decyzji do tej uchwały się nie odniesiono. Naruszenie to nie mogło mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Należy bowiem mieć na uwadze, że miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego jako akty prawa miejscowego są powszechnie obowiązującymi i ogólnie dostępnymi źródłami prawa. Możliwe jest zatem uwzględnienie treści tego prawa w postępowaniu sądowym, co też uczynił Sąd w niniejszym postępowaniu. W konsekwencji Sąd stwierdził, że również w świetle planów zagospodarowania Gminy M. obowiązujących w latach 1994-2014 działka skarżących na której został usytuowany sporny budynek wyłączona była spod zabudowy tego rodzaju obiektami budowlanymi. Zgodnie z planem uchwalonym uchwałą Rady Gminy M. Nr [...] z dnia [...]r. działka nr "1" znajdowała się w jednostce strukturalnej tego planu oznaczonej symbolem R1 – Tereny użytków rolnych z podstawowym przeznaczeniem gruntów pod uprawy rolne, sadownicze i ogrodnicze, na których nie była dopuszczalna lokalizacja nowej zabudowy mieszkalnej i gospodarczej poza granicami istniejących działek siedliskowych (informacja o treści planu – k. 119 i 120 akt sądowych). Zgodnie zaś z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy w M. z dnia [...]r. przedmiotowa działka znajdowała się na terenie oznaczonym w tym planie symbolem Zo – Tereny zieleni niskiej i wysokiej o przeznaczeniu podstawowym pod łąki, pastwiska, zieleń śródpolną, uprawy rolne, zadrzewienia i zakrzewienia, z zakazem zabudowy budynkami (treść planu – 11 i 11 akt adm.). W konsekwencji za zasadne należało uznać stanowisko organów orzekających, że wobec stwierdzonej niezgodności budowy objętego postępowaniem budynku letniskowego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym niedopuszczalna była jego legalizacja jako samowoli budowlanej. Zasadnie orzekły zatem organy obu instancji na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego o nakazie rozbiórki tego budynku. Wobec powyższego, skarga jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.