II SA/Gl 669/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] w K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 17 lutego 2022 r., nr WIW.ZOZ.912.7.1.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia wymagań weterynaryjnych postanawia: 1) odrzucić skargę, 2) zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy w wysokości 100 zł.

Pismem z dnia 22 marca 2022 r. Stowarzyszenia [...] w K., reprezentowane przez przedstawiciela (dalej: strona skarżąca, Stowarzyszenie), wniosło skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 17 lutego 2022 r., nr WIW.ZOZ.912.7.1.2022 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie naruszenia wymagań weterynaryjnych. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II, strona skarżąca została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, poprzez nadesłanie imiennej listy wszystkich członków Stowarzyszenia, wraz z ich aktualnymi adresami zamieszkania oraz stosownego dokumentu potwierdzającego, że wskazane osoby są członkami tego Stowarzyszenia, a także złożenie pełnomocnictwa dla przedstawiciela strony skarżącej, podpisanego przez wszystkich członków Stowarzyszenia, do występowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, bądź podpisanie skargi przez wszystkich członków Stowarzyszenia. Jednocześnie pouczono stronę skarżącą, że Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje zdolność sądowa, jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową posiadają jedynie wszyscy członkowie tego Stowarzyszenia. Wezwanie wraz ze stosownymi pouczeniami zostało doręczone przedstawicielowi Stowarzyszenia w dniu 25 maja 2022 r., zgodnie z informacją umieszczoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, znajdującym się w aktach sprawy (k. 24). Strona skarżąca nie nadesłała wymaganych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 28 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - w skrócie: "p.p.s.a." – osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania w ich imieniu. Stosownie do art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Natomiast w myśl art. 57 § 1 w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. do skargi należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Natomiast zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Postanowienie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020 r., poz. 2261 ze zm.), stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia i nie posiada osobowości prawnej. Osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Oznacza to, że stowarzyszenie takie tworzą wszyscy członkowie, a sposób ich działania określa regulamin. Analiza kolejnych przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo o stowarzyszeniach, a w szczególności art. 43 pkt 1 nie pozostawia wątpliwości, że skoro do stowarzyszenia zwykłego nie stosuje się art. 10 i 11 tej ustawy to oznacza, że stowarzyszenie takie nie posiada organów. Regulamin stowarzyszenia wskazuje jedynie, że stowarzyszenie posiada przedstawiciela, który je reprezentuje, ale przedstawiciel nie jest jego organem. Stowarzyszeniu zwykłemu może przysługiwać zdolność sądowa jako organizacji społecznej, jednak legitymację procesową, a zatem zdolność do czynności procesowych posiadają jedynie wszyscy członkowie tego stowarzyszenia. Natomiast przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. Sąd orzekający w niniejszej sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że właściwym dokumentem, z którego wynikałoby upoważnienie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego przez stowarzyszenie zwykłe, jest dokument podpisany przez wszystkich członków stowarzyszenia zwykłego. Za źródło takiego upoważnienia nie można natomiast uznać regulaminu, jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12, oraz z dnia 14 maja 2014 r., II OSK 2966/12, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Wskazać również należy, że gdy stowarzyszenie zwykłe nie ma zdolności prawnej, a reprezentujący je przedstawiciel nie jest organem, to takie stowarzyszenie może działać przed administracją publiczną oraz sądami tylko i wyłącznie w oparciu o umocowanie pochodzące od wszystkich jego członków (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjne z dnia 20 listopada 2012 r., II OSK 1308/11; wyrok z dnia 10 lipca 2014 r., II OSK 311/14, wyrok z dnia 13 marca 2014 r., II OSK 2525/12 oraz wyrok z dnia 4 listopada 2014 r., II OSK 2086/13). Stowarzyszeniu zwykłemu przysługuje oczywiście co do zasady legitymacja do działania w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jednakże może ono czynić z niej użytek tylko, gdy wynika to z umocowania udzielonego przez wszystkich członków tego stowarzyszenia. Podmiotowość stowarzyszenia zwykłego ukształtowana została bowiem jako pochodna podmiotowości prawnej jego członków (według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania kontrolowanych postanowień). Oznacza to, że przedstawiciel wskazany w regulaminie może reprezentować stowarzyszenie zwykłe, jeżeli pozostali członkowie stowarzyszenia upoważnią go do tego w należytej formie prawnej. W niniejszej sprawie skarżące Stowarzyszenie zostało prawidłowo wezwane do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie imiennej listy członków Stowarzyszenia, a także pełnomocnictwa udzielonego przez wszystkich członków Stowarzyszenia do wniesienia skargi udzielonego przedstawicielowi przez wszystkich członków Stowarzyszenia, jednakże powyższego braku nie uzupełniło. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 p.p.s.a.