II SA/Gl 658/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. Z. (Z.) na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu. W druku podał, że nie posiada żadnego majątku (poza udziałem ¼ w prawie własności nieruchomości – jak wynika z wyjaśnień strony odziedziczonej po ojcu), jak również nie uzyskuje żadnych dochodów. Na wezwanie referendarza sądowego, dotyczące wydatków na bieżące utrzymanie oraz źródeł i wysokości dochodów, wnioskodawca wyjaśnił, że otrzymuje pomoc rzeczową z banku chleba oraz wsparcie z instytucji charytatywnych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przypomnieć trzeba, że przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy jest instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sytuacja materialna przedstawiona przez wnioskodawcę jest częściowo niejasna, nie mniej jednak lektura akt administracyjnych potwierdza w pewnym zakresie powoływane przezeń okoliczności i daje podstawę do uwzględnienia złożonego wniosku. W istocie bowiem skarżący zajmował dotychczasowy lokal mieszkalny nie ponosząc zań opłat, co spowodowało wszczęcie postępowania zmierzającego do wyegzekwowania należności z tego tytułu. Od 2016 r. skarżący bezumownie korzysta z zajmowanego lokalu mieszkalnego. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie uzyskał wsparcia z właściwego miejscowo ośrodka pomocy społecznej, co jest przedmiotem postępowania odwoławczego toczącego się przed Samorządowym Kolegium odwoławczym w B. Biorąc zarazem pod uwagę etap postępowania – postanowieniem z dnia 14 listopada 2016 r. Sąd odrzucił skargę strony uznać przyjdzie, że ewentualne poniesienie kosztów sądowych może nastręczać skarżącemu daleko idących trudności. Stąd też, w tym zakresie jego wniosek uwzględniono. Oddalając wniosek o przyznanie prawa pomocy pod uwagę wzięto fakt, iż nie wszystkie okoliczności dotyczące stanu majątkowego strony zostały jednoznacznie wyjaśnione, a wobec tego nie można bezkrytycznie podejść do informacji udzielonych przez stronę, a w zasadzie ich braku. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.