II SA/Gl 583/20

|Przewodniczący | |Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski | Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi D.K. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej wymeldowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz skarżącego kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wojewoda Śląski zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [..]. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z [...] r. nr [...] Prezydent Miasta S. orzekł o wymeldowaniu D. K. z pobytu stałego w lokalu położonym w S. przy ul. [...]. Skarżący - reprezentowany przez adwokata - wniósł odwołanie od przedmiotowej decyzji, które wpłynęło do organu II instancji [...] r. Odwołanie zostało nadane w placówce pocztowej w B. w dniu [...] r., o czym świadczy pieczątka Poczty Polskiej na kopercie nadania. Postanowieniem z [...] r Wojewoda Śląski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej decyzji. Następnie D. K. - reprezentowany przez adwokata – wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta S. z [...] r. W treści wniosku zawarł również odwołanie od rozstrzygnięcia organu I instancji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że dowiedział się o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania z chwilą doręczenia pełnomocnikowi postanowienia Wojewody Śląskiego z [...] r. Podniósł ponadto, że w kwestii doręczenia mu decyzji o wymeldowaniu z [...] r. miały miejsce okoliczności faktyczne potwierdzające, że – ewentualne – uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta S. skierowana do skarżącego była dwukrotnie awizowana i nie została odebrana przez adresata, wskutek czego została zwrócona do nadawcy ze skutkiem doręczenia. Podkreślił, że w sytuacji, gdy pierwsze doręczenie nastąpiło z zachowaniem wymagań art. 43 i 44 Kpa - przyjąć należy nastąpienie skutku doręczenia decyzji (domniemanie doręczenia) i otwarcie biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Późniejsze jej wydanie adresatowi do rąk własnych stanowić może wyłącznie udostępnienie treści rozstrzygnięcia bez skutku doręczenia, o którym mowa w przepisie art. 42 Kpa i nie powoduje otwarcia terminu do wniesienia odwołania. Przepisy Kpa nie przewidują bowiem dwóch różnych dat doręczenia. Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Organ stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu pełnomocnik strony sporządził 1 października 2019 r., następnie 2 października 2019 r. nadał go w placówce pocztowej w B. , a zatem z zachowaniem siedmiodniowego terminu określonego w art. 58 § 2 Kpa na dokonanie tego typu czynności. Organ odwoławczy wskazał, że skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika - nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] roku. Jako jedną z kilku przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu przesłankę, uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wskazał błędną informację co do daty upływu terminu do wniesienia odwołania, otrzymaną od Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego w S. . Podniósł, że w dniu 6 sierpnia 2019 roku w siedzibie organu I instancji została w trybie art. 42 § 2 k.p.a. doręczona przez upoważnionego przez Prezydenta Miasta S. - Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego decyzja o wymeldowaniu z udzieleniem ustnego oraz pisemnego pouczenia, że 14-dniowy termin do złożenia odwołania kończy się 20 sierpnia 2019 roku tj. po upływie 14 dni od doręczenia decyzji. W powyższym zakresie organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie odwołującemu w dniu [...] r. wydano do rąk własnych decyzję, co jednak nastąpiło już po pierwotnym doręczeniu zastępczym. Czynność ta nie wywołała skutku doręczenia w rozumieniu przepisów Kpa, czyli nie otwarła ponownie biegu terminu do wniesienia odwołania, a stanowiła jedynie sposób poinformowania strony o treści decyzji czy udostępnienia stronie treści rozstrzygnięcia, które to udostępnienie (wydanie) miało charakter czysto techniczny, a nie procesowy (por. wyrok NSA z 2 września 2010 r., sygn. akt II FSK 636/09). Organ dodał, że decyzja organu I instancji zawierała prawidłowe pouczenie o dopuszczalności wniesienia odwołania oraz o terminie i sposobie jego wniesienia. Stronie zatem wyraźnie wskazano, że zgodnie z art. 129 § 2 Kpa odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Dodatkowo organ podkreślił, że z informacji przedstawionych przez Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta S. (pismo z 17 września 2019 r.) - na okoliczność wprowadzenia w błąd przez pracownika organu I instancji odnośnie terminu do wniesienia odwołania - nie wynika, że pracownik organu i instancji, w trakcie wizyty strony w organie, w sposób nieprawidłowy pouczył stronę o przysługującym jej środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia. Organ I instancji, na wezwanie organu odwoławczego, szeroko uzasadnił jedynie powody i okoliczności wydania stronie oryginału decyzji po skutecznym doręczeniu w trybie art. 44 Kpa. Nie potwierdził jednak powołanej przez pełnomocnika skarżącego okoliczności wprowadzenia w błąd D. K. odnośnie terminu do złożenia odwołania. W skardze wniesionej od powyższego postanowienia skarżący – reprezentowany przez pełnomocnika - zarzucił naruszenie przy jego wydaniu przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego polegających na wybiorczym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego i tym samym naruszeniu zasady obiektywizmu i pominięciu okoliczności faktycznych z niego wynikających, korzystnych dla strony, tj., że w dniu 24 lipca 2019 roku zostało dokonane powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki wysłanej przez Prezydenta Miasta S. z w/w decyzją nadaną na adres ul. [...] w S. , a siedmiodniowy termin do jej odbioru upływał w dniu 31 lipca 2019 roku, w dniu 25 lipca 2019 roku zostało dokonane powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki wysłanej przez organ I instancji - Prezydenta Miasta S. z w/w decyzją nadaną na adres ul. [...] w K. (pierwsze zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki z dnia 17 lipca 2019 roku) i w dniu 31 lipca 2019 roku był otwarty termin na jej odbiór w placówce pocztowej, a w dniu 14 sierpnia 2019 roku był otwarty termin do złożenia odwołania. Podniósł, że strona działająca w zaufaniu do organu administracji nie może ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji czynności podejmowanych przez organ - a które to okoliczności faktyczne organ - w sposób arbitralny - pominął przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący podkreślił, że w dniu 6 sierpnia 2019 roku w siedzibie organu I instancji została mu doręczona w trybie art. 42 § 2 k.p.a., przez upoważnionego przez Prezydenta Miasta S. - Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego, decyzja o wymeldowaniu, z udzieleniem ustnego oraz pisemnego pouczenia, że 14-dniowy termin do złożenia odwołania kończy się 20 sierpnia 2019 roku tj. po upływie 14 dni od doręczenia w tej formie decyzji - co zostało potwierdzone w piśmie organu I instancji - Prezydenta Miasta S. z dnia 17.09.2019 r. skierowanym do Wojewody Śląskiego, a strona działająca w zaufaniu do organu administracji nie może ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji czynności podejmowanych przez organ, a które to okoliczności faktyczne organ - w sposób arbitralny - pominął przy rozpatrywaniu wniosku o przywrócenie terminu. Skarżący podniósł, że w aktach postępowania znajduje się pisemne potwierdzenie (pokwitowanie) przez niego odbioru w/w decyzji z dnia [...] roku, w dniu 6 sierpnia 2019 roku, z adnotacją "(w siedzibie organu UM w S. ) na zasadzie art. 42 § 2 k. p. a". W podsumowaniu skarżący wskazał, że w konsekwencji doszło do naruszenia art. 58 § 1 k. p. a. polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu i braku przywrócenia terminu mimo, że okoliczności faktyczne wskazane wyżej oraz we wniosku o przywrócenie terminu potwierdzały, że przy przyjęciu przekroczenia terminu - termin do złożenia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] roku winien być przywrócony, gdyż jego ewentualne uchybienie nastąpiło bez winy strony - co potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9.10.2019 r., sygn. akt I OSK 402/18, że "za brak winy w uchybieniu terminu uznać należy udzielenie stronie przez pracownika organu administracji publicznej błędnych informacji." Wobec powyższego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewody Śląskiego z dnia [...] roku o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] roku nr [...], ewentualnie - o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia Wojewody Śląskiego z dnia [...]roku jako wydanego z rażącym naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 58 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał twierdzenia i argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżonym postanowieniem Wojewoda Śląski odmówił przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...]. Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 58 § 1 Kpa, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. W powyższym zakresie organ odwoławczy wskazał, że skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika - nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] roku. Jako jedną z kilku przedstawionych we wniosku o przywrócenie terminu przesłanek, uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, skarżący wskazał błędną informację co do daty upływu terminu do wniesienia odwołania, otrzymaną od Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miejskiego w S. . We wniosku podniósł bowiem, że w dniu 6 sierpnia 2019 roku w siedzibie organu I instancji została mu doręczona, w trybie art. 42 § 2 k.p.a., przez upoważnionego przez Prezydenta Miasta S. -Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego - decyzja z [...] roku o wymeldowaniu z udzieleniem ustnego oraz pisemnego pouczenia, że 14-dniowy termin do złożenia odwołania kończy się 20 sierpnia 2019 roku tj. po upływie 14 dni od doręczenia decyzji. W zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy, co do powyższej kwestii stwierdził, że z informacji przedstawionych przez Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta S. (pismo z 17 września 2019 r.) na okoliczność wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracownika organu I instancji odnośnie terminu do wniesienia odwołania - nie wynika, że pracownik ten, w trakcie wizyty skarżącego w organie, w sposób nieprawidłowy pouczył go o przysługującym mu środku odwoławczym i terminie do jego wniesienia. W związku z powyższym, w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia podnieść należało, że akta administracyjne niniejszej sprawy zawierają, powołane wyżej pismo Naczelnika Wydziału Spraw Obywatelskich i Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta S. z 17 września 2019 r. (karta 344 akt). Jednakże – wbrew twierdzeniom organu – analiza treści tego pisma, nie prowadzi do wniosku, który został wyżej przytoczony, który to wniosek zawarto w zaskarżonym postanowieniu. Jak bowiem podkreślił w cytowanym rozstrzygnięciu organ odwoławczy – we wskazanym piśmie organ I instancji, na wezwanie organu odwoławczego, szeroko uzasadnił jedynie powody i okoliczności wydania stronie oryginału decyzji po skutecznym doręczeniu w trybie art. 44 Kpa. W wyżej przedstawionych okolicznościach sprawy nie jest zatem wystarczające, wskazanie w zaskarżonym postanowieniu, że organ I instancji nie potwierdził powołanej przez pełnomocnika skarżącego okoliczności wprowadzenia w błąd strony odnośnie terminu do złożenia odwołania. Treść pisma z 17 września 2019 r. nie zawiera bowiem również zaprzeczenia, że okoliczność taka miała miejsce, zaś ustalenia w tym zakresie, mają kluczowe znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu. Z tego powodu organ miał obowiązek wyjaśnienia powyższych okoliczności poprzez odebranie oświadczenia od pracownika organu I instancji, w celu ustalenia, czy miało miejsce, powoływane przez pełnomocnika skarżącego, wprowadzenie w błąd skarżącego odnośnie terminu złożenia odwołania. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdzić więc należało, że organ odwoławczy, poprzez zaniechanie dokonania czynności w celu wyjaśnienia powyższej kwestii, doprowadził do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W związku ze wskazanymi wyżej uchybieniami w zakresie postępowania dowodowego, skargę należało uwzględnić i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylić zaskarżone postanowienie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że organ miał obowiązek przeprowadzenia czynności dowodowych w celu ustalenia wskazanych wyżej okoliczności o kluczowym znaczeniu dla wydania rozstrzygnięcia. Z tego powodu naruszenie wymienionych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania, zostały zawarte w powyższych rozważaniach. Wobec uwzględnienia skargi, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 P.p.s.a. zasądzono od organu na rzecz strony skarżącej 580,00 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.