II SA/Gl 558/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego z urzędu. postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika z urzędu. W druku podał, że mieszka w lokalu o pow. 48,9 m2 z byłą żoną, jednakże nie prowadzi wraz z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000 zł, a źródłem jego utrzymania się jest dochód z renty w wysokości 955 zł oraz świadczenie zdrowotne w wysokości 1135 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawca nadesłał kopię zeznania podatkowego za 2016 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego a także własnoręcznie sporządzone zestawienie swoich wydatków. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Biorąc pod uwagę informacje podane przez stronę uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Przede wszystkim, przy ocenie wniosku o przyznanie prawa pomocy zasadnicze znaczenie mają informacje uzyskane od strony na temat jej statusu materialnego. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Konsekwencją uchylenia się od tego obowiązku lub udzielenia niekompletnych informacji może być odmowa przyznania prawa pomocy (tak orzekł NSA np. w postanowieniu z dnia 30 lipca 2009 r. sygn. akt I FZ 180/09 – Lex nr 552208, w postanowieniu z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09 – Lex nr 552504, w postanowieniu z dnia 23 marca 2012 sygn. akt I OZ 184/12 - 1136769 oraz w postanowieniu z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 182/12 - Lex 1136768). W realiach niniejszej sprawy skarżący nadesłał jedynie kopię zeznania podatkowego za 2016 r. oraz wyciąg z rachunku bankowego pozwalający określić dochody uzyskiwane przez stronę – potwierdzające dane podane w druku formularza. W najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniono jednakże wysokości i struktury wydatków związanych z utrzymaniem się. Jest to zaś informacja istotna z punktu widzenia oceny, czy do dyspozycji strony pozostaje wystarczająca ilość środków. Skarżący sporządził co prawda zestawienie tych wydatków jednakże budzi ono wątpliwości odnośnie jego wiarygodności, a to ze względu na fakt, iż w tym samym lokalu zamieszkuje jego małżonka, co do której można oczekiwać, iż będzie partycypowała w kosztach utrzymania nieruchomości. Tymczasem wnioskodawca ani nie udokumentował tego faktu ani też nie przedstawił jakichkolwiek wyjaśnień w tym zakresie. Wobec zaistniałych wątpliwości trudno bezkrytycznie przyjąć podane przez stronę informacje, a to oznacza, że brak jest podstaw do przychylenia się do złożonego wniosku. Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.