Sygnatura
II SA/Gl 538/21
Wyrok WSA w Gliwicach z 7 października 2021 r., II SA/Gl 538/21 – zasiłki celowe i okresowe
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 7 października 2021
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wnioskami zgłoszonymi do protokołu wywiadu środowiskowego J.T.zwrócił się o przyznanie nie mu pomocy w formie zasiłku celowego na zaspokojenie zgłoszonych potrzeb, w tym m.in. na koszty związane z korespondencją z urzędami i sądami. Po rozpatrzeniu złożonych wniosków decyzją z dnia [...] r. nr [...], działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Z. Kierownik Dzielnicowego Punktu Pomocy Społecznej (dalej: organ pierwszej instancji), działając na podstawie art. 8, art. 39, art 41, art. 106 oraz art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił J.T. (T.) (dalej strona, skarżący) przyznania pomocy finansowej w formie specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów związanych z korespondencją wymienna z MOPR, SKO, WSA, pełnomocnikami z urzędu, NSA w Warszawie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w wyniku przeprowadzonego wywiadu i zgormadzonej dokumentacji ustalono, iż strona jest osobą samotnie gospodarującą a jego dochód wynosi 740,32zł , na który składają się zasiłek stały - 470,44zł, dotacja do czynszu - 258,94zł + dodatek energetyczny - 10,94zł i przekracza kryterium ustawowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 701zł. o kwotę 39,94zł. Wobec powyższego skarżący nie spełnia kryteriów przyznania zasiłku celowego. Zgodnie jednak z art. 41 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie pomimo przekroczenia kryterium dochodowego może być przyznany specjalny zasiłek celowy, które nie podlega zwrotowi. Odmawiając pomocy organ uznał, że zgłoszone potrzeby nie należą do kategorii potrzeb niezbędnych. Ważniejsze od tych potrzeb jest zaspokajanie niezbędnych leków, które konieczne są do zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych, zapewnienia posiłku, czy częściowe dofinansowanie do zakupu niezbędnych dóbr, np. czajnika, kuchenki elektrycznej, bielizny osobistej, skarpetek, usług krawieckich, maseczek ochronnych, czy naprawy obuwia, z których to świadczeń skarżący skorzystał i ciągle korzysta. Organ pierwszej instancji wymienił, że w ostatnim czasie skarżący otrzymywał co miesiąc pomoc na zakup leków w 2020 r. m.in. w styczniu w kwocie - 163.70zł, w lutym - 76,79 zł, w marcu 179,86 zł, kwietniu - 136,85zł w maju - 182,zł w czerwcu - 77,34 zł, w lipcu - 116,12zł, we wrześniu 199,58zł, w październiku - 54,29zł. Otrzymał również pomoc w formie zasiłku stałego w wysokości 270,44 zł miesięcznie oraz zasiłków celowych z przeznaczeniem na zakup żywności 100zł miesięcznie, a w listopadzie i grudniu 2020 r. po 150 zł miesięcznie. Organ wyjaśnił, że nie jest w stanie zrealizować wszystkich potrzeb skarżącego. Wyjaśnił, że środki na realizację zadań własnych gminy w roku 2020 r. wynoszą 2.948,825zł a czego kwota 1.500.000zł zabezpieczona została jako udział własny w ramach wieloletniego programu wspierania finansów gminy w zakresie dożywiania "pomoc państwa w zakresie dożywiania", a pozostała kwota 1.448.885zł wzorem lat ubiegłych przeznaczona jest na wypłatę zasiłków celowych w szczególnie uzasadnionych przypadkach dotyczących zakupu lekarstw ratujących życie, czy innych niezbędnych potrzeb - np. zakup obuwia czy odzieży adekwatnej do pory roku, zasiłków na opał. Organ wyjaśnił, że w 2019 r. liczba osób korzystających z zasiłków celowych wyniosła 3.838, a szacunkowo w 2000 r. liczba ta nie ulegnie zmianie i może się powtórzyć. Z uwagi na brak wystarczających środków finansowych na realizację zadań własnych w 2020 r. podobnie, jak w poprzednich latach, nie została wyodrębniona pula na zasiłki celowe specjalne, a ich realizacja odbywa się w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Decyzja o przyznaniu pomocy społecznej w formie zasiłku celowego specjalnego mieści się w sferze uznania administracyjnego. W związku z powyższym, biorąc po uwagę sytuację materialną (kryterium finansowe) i osobistą wnioskodawcy jak również aktualne możliwości finansowe Ośrodka, organ orzekł o odmowie zasiłku celowego, gdyż Ośrodek nie jest w stanie realizować wszystkich potrzeb skarżącego. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji skarżący wniósł w piśmie z dnia 16 listopada 2020 r. odwołanie, domagając się przyznania wnioskowanej pomocy. Podkreślił, że o celowości ponoszenia kosztów korespondencji z wymienionymi urzędami świadczą liczne sprawy, w których po odwołaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzje organu pierwszej instancji domagając się ponownego wnikliwego rozpatrzenia. Musiał więc wydatkować środki na korespondencję. Gdyby nie złożył odwołania jego sprawa nie zostałaby wnikliwie oceniona i rozpoznana. Dodatkowo podniósł, iż uważa decyzję za nieważną, z powodu braku podpisu osoby ją sporządzającej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach po rozpatrzeniu odwołania skarżącego zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium w pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutu braku podpisu osoby upoważnionej, podniosło, iż wezwało skarżącego do przekazania pracownikowi socjalnemu oryginału wskazanej decyzji, jednak skarżący nie zgłosił się do miejscowym Ośrodku. Kolegium uznało w tych okolicznościach, że przedmiotowa decyzja zawiera wszystkie wymagane podpisy. Odnosząc się do meritum sprawy, Kolegium stwierdziło, iż z wniosku skarżącego z dnia 26 października 2020 r. decyzjami z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał stronie skarżącej zasiłek celowy specjalny na pokrycie kosztów leków i leczenia w wysokości 54,29zł, zasiłek celowy specjalny w wysokości 250zł na zakup opału oraz świadczenie pieniężne w wysokości 150zł w okresie 1 listopada 2020 do 31 grudnia 2020 r. Ustalony dochód strony w wysokości 740,32zł, przekracza kryterium dochodowe uprawniające do przyznania zasiłku celowego określonego w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 701zł. Zgodnie z art. 41 ustawy w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi bądź zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Ocena jakie przypadki należy uznać za szczególnie uzasadnione jest przedmiotem uznania administracyjnego. Jak jednak wynika z orzecznictwa – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 179/13 Lex 1449864 -"ta przesłanka ma miejsce wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości". W orzecznictwie podkreśla się, że rozstrzygnięcie w kwestii specjalnego zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, przy czym pole do podejmowania decyzji uznaniowej otwiera się dopiero po stwierdzeniu zaistnienia przesłanki w postaci szczególnie uzasadnionych przypadków. Jeżeli takie szczególne okoliczności nie zachodzą właściwy organ administracji publicznej powinien odmówić świadczenia. Organ pierwszej instancji odmawiając wnioskowanego świadczenia stwierdził, że zgłoszone przez skarżącego potrzeby nie należą do kategorii potrzeb niezbędnych. Organ stwierdził, iż ważniejsze jest zaspokojenie potrzeb na zaspokojenie leków, które konieczne są do zabezpieczenia potrzeb zdrowotnych klientów miejscowego Ośrodka. Z takiej pomocy strona systematycznie korzysta, otrzymując również zasiłki na inne potrzebne dobra (m.in. zakup bielizny, obuwia, kuchenki elektrycznej itp.). Kolegium powtórzyło za organem pierwszej instancji jakie zasiłki- tylko na zakup leków- zostały stronie przyznane w roku 2020 r. Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Nadto dodało, że celem pomocy społecznej nie jest zaspokojenie zrealizowanych potrzeb, a taka sytuacja zachodzi w przypadku analizowanego wniosku. Nadto skarżący musi mieć świadomość, że nawet w przypadku ubiegania się o zaspokojenie potrzeby zgodnie z celami pomocy społecznej i spełnienia wymogów określonych w tych przepisach potrzeba ta nie musi być przez ośrodek pomocy społecznej zaspokojona, gdyż przedmiotowe świadczenie – specjalny zasiłek celowy nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli bezwzględnie należnego, a pomoc społeczna nie jest bezwzględnie zobowiązana do zaspokojenia wszystkich zgłaszanych potrzeb, a jedynie tych, które są niezbędne i odpowiadają możliwościom finansowym pomocy społecznej. Miejscowy Ośrodek jest dysponentem określonych kwot budżetowych i nie może przyznać więcej iż posiada. Możliwe jest jedynie przyznanie pomocy w ramach posiadanych środków. W rezultacie Kolegium stwierdziło, że po przenalizowaniu materiału dowodowego, brak jest przesłanek do uchylenia kwestionowanej decyzji . Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego wyrażonym w decyzji utrzymującej rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu należnych środków. Do skargi załączył pismo z dnia 1 kwietnia 2021 r. kierowane do Prokuratury Okręgowej w G. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia 9 sierpnia 20201 r. pełnomocnik z urzędu skarżącego, zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: - tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędne przyjęcie, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji została wydana w granicach tzw. uznania administracyjnego po wszechstronnym zebraniu i zbadaniu materiału dowodowego przez organ, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie powinna prowadzić do wniosku, że rozstrzygnięcie miało charakter arbitralny i oczywiście przekraczający granice uznania administracyjnego, ponieważ okoliczności faktyczne powinny prowadzić do wniosku, że skarżący powinien otrzymać wnioskowany zasiłek, - art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie uzupełnienia materiału dowodowego przez organ drugiej instancji, w sytuacji gdy decyzja organu pierwszej instancji wydana została bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, w tym w szczególności zaniechanie zgromadzenia dowodów z dokumentów w zakresie poniesienia przez skarżącego kosztów prowadzonej przez niego korespondencji wymiennej z MOPR, SKO, WSA i inni oraz zaniechano ustalenia czy służyła ona zapewnieniu ochrony praw skarżącego, - art. 138 § 2 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja ta wydana została bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 3 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnym przekonaniu, że sytuacja skarżącego nie wypełnia przesłanek szczególnie uzasadnionego przypadku, który uzasadniałby przyznanie mu zasiłku celowego specjalnego w odpowiedniej wysokości oraz uznaniu, że ponoszone przez skarżącego koszty korespondencji w wymienionymi urzędami nie należą do kategorii potrzeb niezbędnych. Uwzględniając powyższe pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przyznanie wynagrodzenia nieopłaconej pomocy prawnej jako że koszty pomocy prawnej z urzędu nie zostały pokryte w całości ani w części przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm. ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z korespondencją wymienną z MOPR, SKO, WSA, pełnomocnikami z urzędu, NSA w Warszawie. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi powyżej kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż skarga nie jest zasadna. Skarga nie zasługuje również na jej uwzględnienie z przyczyn, które Sąd obowiązany był wziąć pod uwagę działając z urzędu. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 1876). Art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy przewiduje zasiłek celowy przyznawany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym zależnym od spełnienia kryterium dochodowego określonego przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 omawianej ustawy, które w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł. Z ustaleń poczynionych przez organy, nie kwestionowanych przez skarżącego w odwołaniu ani w skardze wynika, że jego dochód przekracza wymienione powyżej kryteriom dochodowe i wynosił w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku - 740,32zł. Zresztą, co należy podkreślić, cały dochód skarżącego składa się z przyznanych mu świadczeń z pomocy społecznej, a mianowicie - zasiłku stałego - 470,44zł oraz dotacji do czynszu - 258,94zł i dodatku energetycznego- 10,94zł. W sumie uzyskana w ten sposób kwota dochodu skarżącego przekracza kryterium ustawowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. kwotę 701zł. o kwotę 39,94zł. W takiej sytuacji prawidłowo organy rozważyły wniosek skarżącego w kontekście art. 41 pkt 1 cytowanej ustawy, który stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Organ przeanalizował wniosek skarżącego pod tym kątem i stwierdził, że w tym przypadku nie wskazano i nie udokumentowano w sytuacji wnioskującego żadnej szczególnej okoliczności uzasadniającej przyznanie świadczenia w trybie wymienionego powyżej art. 41 pkt 1 ustawy. Sedno sporu w rozpoznawanej sprowadza się zatem do tego, czy organy zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania specjalnego zasiłku celowego na pokrycie kosztów związanych z korespondencją wymienną ze wskazanymi urzędami. W pierwszej kolejności w takim przypadku należy rozpatrzyć, zgodnie z przywołanym przepisem, czy w przypadku skarżącego zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w przywołanym art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. W tym miejscu podkreślić należy, że wbrew stanowisku skarżącego i jego pełnomocnika, decyzja wydawana w trybie wymienionego przepisu ma charakter uznaniowy. Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. W ocenie Sądu w niniejszym przypadku takie przekroczenie granic uznania nie wystąpiło. W sprawie wyjaśniona została sytuacja skarżącego oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia. Nie można zanegować trudnej sytuacji materialnej skarżącego i żaden z organów tego nie uczynił. Jednak okoliczność ta nie wystarcza do przyznawania zasiłków celowych na zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb czy zaspokajanie ich w oczekiwanej wysokości. Uznaniowy charakter decyzji wydawanej w oparciu o art. 41 pkt 1 ustawy oznacza, że o uwzględnieniu wniosku, poprzez dokonanie określonej oceny danego stanu faktycznego pod kątem występowania w nim owych "szczególnie uzasadnionych przypadków", decyduje wyłącznie organ. Należy zauważyć, że "szczególnie uzasadnione przypadki" to pojęcie niedookreślone, a jego stosowanie ma charakter ocenny. W świetle art. 41 ustawy o możliwości przyznania świadczenia nie decyduje dochód wnioskodawcy, lecz sytuacja życiowa, w której dana strona się znajduje. Sytuacja ta musi zdecydowanie wyraźnie odbiegać od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. W ocenie Sądu, na podstawie analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organy zasadnie uznały, że w przypadku skarżącego nie wystąpił taki szczególnie uzasadniony przypadek. Na podkreślenie wymaga fakt, że skarżący objęty jest stałą i systematyczną opieką miejscowego Ośrodka. Skarżący uzyskuje stałą pomoc w postaci zasiłku stałego - 470,44zł oraz dotacji do czynszu - 258,94zł i dodatku energetycznego- 10,94zł. Łączne dochody skarżącego przekroczyły kryterium dochodowe. Dodatkowo skarżący systematycznie otrzymuje wsparcie z miejscowego Ośrodka na zakup leków czy na niezbędne, artykuły pierwszej potrzeby – np. żywność. Zasadnie przy tym organ odwoławczy podniósł, iż z tego samego wniosku złożonego w dniu 26 października 2021 r. odrębnymi decyzjami z dnia [...] r. organ pierwszej instancji przyznał stronie skarżącej zasiłek celowy specjalny na pokrycie kosztów leków i leczenia w wysokości 54,29zł, zasiłek celowy specjalny w wysokości 250zł na zakup opału oraz świadczenie pieniężne w wysokości 150zł w okresie 1 listopada 2020 r. do 31 grudnia 2020 r. Pomimo, że sytuacja skarżącego nie jest bynajmniej łatwa, to jednak skarżący mimo trudnej sytuacji życiowej i materialnej posiada stałe wsparcie miejscowego Ośrodka. Nadto wymaga podkreślenia fakt, iż świadczenie w postaci specjalnego zasiłku celowego nie posiada charakteru publicznego prawa podmiotowego, czyli świadczenia bezwzględnie należnego, jak zdaje się oczekiwać skarżący. Jak wskazano powyżej, jego przyznanie uwarunkowanie jest stwierdzeniem występowania w sprawie szczególnie uzasadnionego przypadku. W judykaturze i doktrynie przyjmuje się, że szczególnie uzasadniony przypadek to taka sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że aż tak drastyczne, tak dotkliwe w skutkach i tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych, ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Są to zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów wydarzeń, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1416/07; z dnia 14 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 1496/10; z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 164/11, z dnia 26 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1622/11 i sygn. akt I OSK 1623/11; czy z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 336/12; http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W ocenie Sądu analiza materiału dowodowego zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie nie pozwala na uznanie, aby taki szczególnie uzasadniony przypadek wystąpił w stosunku do skarżącego. Nie można pomijać także i tego, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Stąd też organ pierwszej instancji zasadnie wskazał, zgłoszone przez skarżącego potrzeby, nie należą do potrzeb niezbędnych. Na okoliczność postępowania w sytuacji ograniczonych środków finansowych przeznaczanych na cele pomocy społecznej wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/2006, z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, z dnia 30 października 2018 r. sygn. akt I OSK 2502/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W takiej sytuacji ograniczonych środków finansowych i stale wzrastającej liczby osób ubiegających się o jej uzyskanie, konieczne jest stworzenie gradacji potrzeb tych osób i powiązanie jej z możliwościami finansowymi ośrodków pomocy społecznej. Zasadnie organ pierwszej instancja podkreślił, że skarżący nie może zakładać, iż środki z pomocy społecznej winny być mu każdorazowo przyznawane czy stanowić jego stałe źródło finansowego wsparcia. Nawet przy wielokrotnych podaniach o pomoc, organ zawsze musi indywidualnie i dogłębnie badać sytuację wnioskodawcy, który nie może oczekiwać obligatoryjnego i każdorazowego wsparcia finansowego w oczekiwanej formie i wysokości. W ocenie Sądu stan, w którym znajduje się obecnie skarżący nie stanowi sytuacji nagłej, nadzwyczajnej i niespodziewanej. Nie wiąże bowiem się z gwałtownym i zarazem drastycznym pogorszeniem się sytuacji skarżącego. W ocenie Sądu z akt administracyjnych wynika, wbrew twierdzeniem pełnomocnika skarżącego, że postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Wobec uznania, że zgłoszone przez skarżącego potrzeby nie należą do niezbędnych potrzeb oraz mając na uwadze ograniczone środki finansowe miejscowego Ośrodka nie było niezbędne i konieczne dla podjęcia niniejszej decyzji badanie wysokości poniesionych przez skarżącego kosztów prowadzonej korespondencji. Motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wystarczająco uzasadnione w decyzjach. Mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa materialnego zostały także należycie zinterpretowane i zastosowane. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. W związku z powyższym brak podstaw do tego, aby przyjąć, że organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się przekroczenia granic uznania administracyjnego, a także aby naruszyły normy prawne wynikające z przepisu art. 41 ustawy o pomocy społecznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 6 maja 2021
- Symbol z opisem
- 6320 Zasiłki celowe i okresowe
- Hasła tematyczne
- Pomoc społeczna
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący/ Bonifacy Bronkowski Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Usatwa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - t.j.
art. 39 ust. 1 i 2 · Dz.U. 2020 poz. 1876
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
art. 151 · Dz.U. 2019 poz. 2325
Powiązane dokumenty
Sygnatura: II SA/Po 391/21 · 7 października 2021
Wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2021 r., II SA/Po 391/21 – zasiłki celowe i okresowe
Sygnatura: II SA/Po 396/21 · 7 października 2021
Wyrok WSA w Poznaniu z 7 października 2021 r., II SA/Po 396/21 – zasiłki celowe i okresowe
Sygnatura: IV SA/Wr 129/21 · 7 października 2021
Wyrok WSA we Wrocławiu z 7 października 2021 r., IV SA/Wr 129/21 – zasiłki celowe i okresowe
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny