II SA/Gl 534/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżone postanowienie.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał W. K. usunięcie zagrożenia, które powodują drzwi wejściowe do lokalu nr [...] przy ul. [...] w S., poprzez ich demontaż. W dniu 23 lutego 2016r. W. K. złożyła do protokołu, w siedzibie organu pierwszej instancji, odwołanie od powyższej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm. – dalej zwanej Kpa) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia tego odwołania. Powołując się na regulację art. 44 Kpa, organ odwoławczy wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję PINB w B. była awizowana w dniach 15 i 25 stycznia 2016 r. i została zwrócona do nadawcy w dniu 1 lutego 2016 r. z adnotacją pracownika poczty "zwrot- nie podjęto w terminie". Organ odwoławczy uznał skuteczność tego doręczenia, wskazując, że ponowne nadanie tej przesyłki i jej odbiór przez W. K. w dniu 19 lutego 2016 r., pozostaje bez wpływu na terminowość wniesionego przez nią odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach W. K. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., zwracając uwagę, że w jej skrzynce pocztowej brak było jakiegokolwiek awiza w datach, jakie zostały wskazane w tym postanowieniu. Skarżąca zaakcentowała swój czynny udział w postępowaniu administracyjnym oraz wyjaśniła, że na bieżąco sprawdzała, czy nie została do niej skierowana przez organ jakaś korespondencja. W toku postępowania sądowego skarżąca złożyła do akt pisma procesowe opisujące stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem wskazanej na wstępie decyzji PINB w B. Pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącej poparł jej skargę podnosząc dodatkowo zarzuty naruszenia: - art. 80 Kpa w zw. z art. 44 kpa poprzez uznanie skuteczności doręczenia spornej przesyłki z dniem 29 stycznia 2016 r. - art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez zaniechanie ustalenia prawidłowości doręczenia zawiadomień o pozostawieniu pisma (decyzji) w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w dniach 15 i 25 stycznia 2016 r. Na poparcie wskazanych zarzutów odwołał się do stanowiska zawartego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14. Pełnomocnik zwrócił uwagę, że skarżąca nie miała w ogóle informacji, że przesyłka jaką odebrała w dniu 19 lutego 2016 r. była kolejną próbą doręczenia jej decyzji organu pierwszej instancji. Zaznaczył, że skarżąca składała zawiadomienia o nieprawidłowościach w doręczaniu jej korespondencji pocztowej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 Kpa, odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie, jeśli wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, powoduje, że organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia tego odwołania (art. 134 Kpa). Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 Kpa, winno zostać jednak poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do przekroczenia terminu określonego w art. 129 § 2 Kpa, w przeciwnym wypadku postanowienie takie narusza art. 7 i 77 Kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie ocena materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy doprowadziła do ustaleń, że W. K. została prawidłowo, tj. w sposób zastępczy (art. 44 Kpa) doręczona korespondencja zawierająca decyzję PINB w B. Organ przyjął bowiem, że przesyłka wysłana na adres skarżącej była prawidłowo awizowana, co uprawniało ten organ do uznania, że doszło do doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 44 Kpa. W efekcie za dzień doręczenia skarżącej decyzji uznano 29 stycznia 2016 r., a tym samym z dniem 12 lutego 2016 r. upłynął ustawowy termin do wniesienia przez nią odwołania od tej decyzji. Skarżąca wniosła odwołanie dnia 23 lutego 2016 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia, nie składając wniosku o jego przywrócenie. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem art. 80 Kpa, ocenił materiał dowodowy i uznał, że doszło do doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 44 Kpa. Wyjaśnić wymaga, że przepisy rozdziału 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanego "Doręczenia" określają zasady doręczania pism przez organ administracji publicznej. Organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529 oraz z 2015 r. poz. 1830), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy ( art. 39 Kpa). Osobom fizycznym pisma doręcza się w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 Kpa). Pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (art. 42 § 2 Kpa). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art. 42 § 2 Kpa). W przypadku zaś nieobecności adresata pismo doręcza się w trybie art. 43 Kpa (dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 Kpa, poczta - w przypadku doręczania pisma przez pocztę - przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – doręczenie zastępcze w trybie art. 44 Kpa. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 Kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 Kpa). Doręczenie takie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy – art. 44 § 4 Kpa. Zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 Kpa rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Podkreślić należy, że dla stwierdzenia skuteczności, opartego na domniemaniu, doręczenia w trybie art. 44 Kpa konieczne jest - zwłaszcza w sytuacji w której strona domniemaniu takiemu przeczy- udokumentowanie ścisłego dokonania wszystkich czynności, wskazanych w tym przepisie, przez doręczyciela. Tylko prawidłowo dokonane doręczenie zastępcze rodzi powyższe domniemanie prawne. W kontekście powyższych rozważań istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie ma adnotacja doręczyciela na dowodzie doręczenia przesyłki faktu złożenia przesyłki na określony czas w placówce pocztowej. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela w tej kwestii stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawione w wyroku z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1158/14, przywołanym również przez pełnomocnika skarżącej (dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W orzeczeniu tym wskazano, że samo umieszczenie na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być wystarczające do przyjęcia, że spełnione zostały przesłanki doręczenia pisma ustanowione w art. 44 Kpa. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 Kpa. Sąd zwrócił uwagę, że wprawdzie potwierdzenie nadania przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego wydane przez placówkę pocztową operatora wyznaczonego ma moc dokumentu urzędowego ( art. 17 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe - Dz.U. z 2012 r., poz.1529), lecz dowód nadania przesyłki rejestrowanej stanowi uprawdopodobnienie doręczenia przesyłki jej adresatowi wyłącznie w przypadku, gdy została zachowana określona ustawowo procedura doręczenia - w tym procedura ustanowiona w art. 44 Kpa. Brak jest takiej adnotacji na znajdującym się w aktach administracyjnych dowodzie doręczenia skarżącej przesyłki zawierającej decyzję PINB w B. Nie wskazano bowiem, w jakim z miejsc określonych w art. 44 § 2 Kpa doręczyciel pozostawił informację o awizacji tej przesyłki. Organ odwoławczy wskazując zatem jedynie na fakt dwukrotnej awizacji przesyłki i jej zwrot do nadawcy, po upływie ustawowego terminu, z powodu nie podjęcia przesyłki w tym terminie przez skarżącą z urzędu pocztowego, nie wziął pod uwagę całokształtu okoliczności sprawy. |Uznając zarzuty skargi za usprawiedliwione z zaprezentowanych względów, Sąd orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 145 § 1| |pkt 1 lit. C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016r. poz. 718| |z późn. zm. dalej: " Ppsa"). | |O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego, pomimo uwzględnienia skargi, nie orzeczono, ponieważ pełnomocnik skarżącej – będący | |radcą prawnym – nie złożył wniosku o ich zasądzenie. Na podstawie art. 210 § 2 Ppsa, sąd z urzędu rozstrzyga o zwrocie kosztów | |orzekając na posiedzeniu niejawnym, tylko jeśli strona nie jest reprezentowana przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub | |rzecznika patentowego | Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy weźmie pod uwagę ocenę zawartą w niniejszym wyroku i rozpozna wniesione przez stronę odwołanie.