II SA/Gl 490/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn. zm – dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 – dalej k.p.a.) nakazał A. D. i P. M. rozbiórkę drewnianej konstrukcji zadaszenia rampy przy obiekcie nieczynnego [...], zlokalizowanego w miejscowości P. przy ul. [...], dz. nr ewid. 1, gm. L. Termin rozpoczęcia robót rozbiórkowych ustalono na dzień 29 listopada [...] r., a termin zakończenia robót rozbiórkowych ustalono na dzień 31 marca [...] r. W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że obiekt [...] jest w stanie technicznym niestwarzającym bezpośredniego zagrożenia dla bezpieczeństwa życia i zdrowia ludzi bądź mienia. Obiekt ten nie jest użytkowany, a zły stan techniczny wykazuje jedynie zadaszenie wykonane nad rampą przeładunkową przy budynku [...]. Nieruchomość została przekazana przez Gminą Spółdzielnię w L. spadkobiercom po W. M. na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] r. Spadkobiercami są P. M. oraz A. D. Z treści oświadczenia A. D. wynikało, że wyraża zgodę na rozbiórkę będącej w złym stanie technicznym, drewnianej konstrukcji zadaszenia rampy przy obiekcie jw. Odwołanie od powyższej decyzji PINB złożył P. M., zaskarżając ją w całości. Wskazał m. in., że organ wadliwie prowadził postępowanie, również wobec A. D. i wadliwe ustalił stan faktyczny oraz prawny. Obowiązek rozebrania zadaszenia spoczywa na Skarbie Państwa reprezentowanym przez Starostę [...]. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), decyzją z dnia [...] r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie terminu na jej wykonanie, wyznaczając jednocześnie nowy termin rozpoczęcia robót rozbiórkowych na dzień 15 lutego [...] r., a termin zakończenia robót rozbiórkowych na dzień 15 czerwca [...] r. W pozostałym zakresie decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podano m. in., że przesłanką uzasadniającą podjęcie w omawianej sprawie decyzji o konieczności przeprowadzenia robót rozbiórkowych przy ww. części obiektu budowlanego jest konieczność wyeliminowania zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi bądź mienia, występującego ze strony grożącego zawaleniem zadaszenia nad rampą przeładunkową przy [...]. Organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie na gruncie art. 67 p.b., prawidłowo przeprowadził je zgodnie również z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych (Dz. U. 2004, Nr 198, poz. 2043). Jedynym stwierdzonym w niniejszym zakresie uchybieniem organu pierwszej instancji jest pominięcie w protokole oględzin wskazania przyczyn powstania uszkodzeń lub zniszczenia obiektu budowlanego (§ 3 pkt 2 ww. rozporządzenia), które jednak można wyinterpretować z całości akt sprawy. W związku z powyższym wskazane uchybienie nie ma znaczącego wpływu na prawidłowość przeprowadzonego postępowania. Również za poprawne należy uznać ustalenie adresatów decyzji o nakazie rozbiórki. Z uzyskanych przez PINB ze Starostwa Powiatowego w K. dokumentów wynika jednoznacznie, że właścicielami przedmiotowej działki są obecnie P. M. i A. D. W chwili obecnej w dziale II księgi wieczystej dla nieruchomości [...] figuruje wpis o własności P. M. oraz A. D. Skargę na decyzję WINB złożył P. M., zaskarżając ją w całości. Zarzucił naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. i 61 p.b. Wskazał jak w odwołaniu m. in., że organ wadliwie prowadził postępowanie, w tym oględziny i wadliwe ustalił stan faktyczny oraz prawny. Zarządca winien był dbać o nieruchomość, zatem to nie skarżący powinien być adresatem decyzji. Nieruchomość nie została mu wydana w sposób prawidłowy. Obowiązek rozebrania zadaszenia spoczywa na Skarbie Państwa reprezentowanym przez Starostę [...]. Szczegółowe zarzuty skargi sprowadzają się do ww. kwestii. Skarżący wniósł o uchylenie ww. decyzji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i przeprowadzenie dowodów, jak w skardze. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 – dalej p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 61 pkt 1 p.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Z uzyskanych przez organy dokumentów wynika jednoznacznie, że właścicielami przedmiotowej działki są obecnie P. M. i A. D. Wynika to obecnie również z treści księgi wieczystej, co zaznaczał WINB. W świetle art. 67 ust. 1 p.b. jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia. Skoro rozbiórce może podlegać cały obiekt, to tym bardziej możliwe jest orzeczenie rozbiórki jedynie jego części, jeśli pozostała część nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia i może funkcjonować samodzielnie (por. A. Plucińska-Filipowicz, Komentarz do art. 67 p.b., LEX-el., teza 5). W niniejszej sprawie organy wzięły pod uwagę również treść rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 30 sierpnia 2004 r. w sprawie warunków i trybu postępowania w sprawach rozbiórek nieużytkowanych lub niewykończonych obiektów budowlanych. Ustalono jednocześnie, że część obiektu, która podlega rozbiórce, stanowi zagrożenie dla życia lub zdrowia. Unormowania zawarte w p.b. nie uzależniają możliwości orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 67 ust. 1 p.b. od tego, czy właściciel jest odpowiedzialny za doprowadzenie do złego stanu technicznego obiektu budowlanego, ale jedynie od tego, czy dany obiekt jest w stanie nienadającym się do remontu, odbudowy lub wykończenia - niezależnie od tego, czy właściciel miał jakikolwiek wpływ na zaistniały stan obiektu (por. np. wyrok WSA w we Wrocławiu z 18 października 2011 r. w sprawie II SA/Wr 510/11). Prace rozbiórkowe ze względów bezpieczeństwa powinny być wykonane możliwie najszybciej, stąd ustawodawca nie obliguje organu nadzoru budowlanego do wyjaśniania kwestii zawinienia. Jeżeli skarżący uważa, że inny podmiot jest odpowiedzialny za zaistniały stan rzeczy, ma możliwość dochodzenia swych roszczeń i zwrotu kosztów rozbiórki na drodze cywilnej. Nawet treść skargi wskazuje, że skarżący nie miał zamiaru wykonywania niezbędnych prac we własnym zakresie, co tylko potwierdza zasadność wydanej decyzji. Sąd nie może przy tym dokonywać ustaleń za organy, a jedynie ocenia prawidłowość przeprowadzonego dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. "Sprawowanie kontroli" w rozumieniu art. 1 p.u.s.a. oznacza bowiem pewnego rodzaju wtórność działań sądu wobec działań organów administracji. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania (korygowania) działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie zastępuje go w czynnościach (por. R. Hauser, Założenia reformy sądownictwa administracyjnego, Państwo i Prawo 1999, z. 12, s. 23). Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone (art. 106 §3 p.p.s.a.). Brak było więc podstaw do uzupełniania postępowania dowodowego przez Sąd. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 77 §1, 80, 107 §3, 61, 67 p.b., ani też innych przepisów w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Żadne uchybienia (dostrzeżone przez WINB w decyzji i ocenione) nie były na tyle istotne, by miały przemawiać za uwzględnieniem zarzutów wobec organów. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.