II SA/Gl 478/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz orzeka, że niepodlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 kpa Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez R. S. odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] o nałożeniu na niego kary pieniężnej w wysokości 7.300 zł. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronie w dniu [...] r. W związku z treścią art. 129 § 1 i 2 kpa termin do wniesienia od niej odwołania upłynął [...] r. gdy tymczasem zostało ono nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu [...]r. i nie zawierało wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Organ zwrócił uwagę, że jakkolwiek odwołanie zostało wniesione przez doradcę podatkowego D. P. jako pełnomocnika R. S., któremu decyzję organu pierwszej instancji doręczono [...] r., jednak doręczenie to należało uznać za nieprawidłowe i nie ma ono wpływu na upływ terminu do wniesienia odwołania. D. P. nie był bowiem pełnomocnikiem R. S. w postępowaniu przed organem pierwszej instancji gdyż jego pełnomocnictwo złożył dopiero wraz odwołaniem. Znajdujące się w aktach upoważnienie z dnia [...] r. jest jedynie wypełnieniem obowiązku przez kontrolowanego przedsiębiorcę o którym mowa w art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i upoważnia D. P. do czynności związanych z kontrolą w firmie, które zostały zakończone sporządzeniem protokołu kontroli. Postępowanie administracyjne organ pierwszej instancji wszczął zaś zawiadomieniem z dnia [...] r. Upoważnienie to nie stanowi pełnomocnictwa w rozumieniu art. 40 kpa. O ustanowieniu pełnomocnika organ musi zostać zawiadomiony. Dopiero od momentu zawiadomienia organ zobligowany jest doręczać pełnomocnikowi wszelkie pisma procesowe i zapewnić mu udział w postępowaniu. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie R. S. reprezentowany przez doradcę podatkowego D. P. wniósł o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 129 § 1 i § 2 kpa poprzez bezzasadne przyjęcie, iż został uchybiony termin do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że odwołanie zostało nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu [...]r., zostało więc wniesione w terminie skoro decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. Dalej stwierdzono, że w czasie przesłuchania skarżącego w dniu [...]r. zgodnie z art. 33 § 2 kpa "zostało zgłoszone do protokołu pełnomocnictwo w sprawie, a pełnomocnikiem został ustanowiony D. P.". Pomimo tego z naruszeniem art. 40 § 2 kpa organ pisma procesowe i decyzję doręczył stronie a nie pełnomocnikowi. Prawdopodobnie w związku z tym uchybieniem decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. została doręczona również jego pełnomocnikowi w dniu [...]r., który też w dniu[...]r. złożył od niej odwołanie. Termin do wniesienia odwołania został zatem dochowany. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej przez osobę nieupoważnioną. Doradca podatkowy może bowiem reprezentować przedsiębiorcę w postępowaniu przed sądami administracyjnymi tylko w sprawach, gdy kontroli poddana jest decyzja dotycząca obowiązku podatkowego nie zaś jak w niniejszej sprawie postanowienie proceduralne. Na wezwanie Sądu skarga została podpisana przez skarżącego R. S.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie ostać się nie może albowiem zostało wydane bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy, które to uchybienie proceduralne stanowiące naruszenie art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Wobec niedostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy nie można też odeprzeć sformułowanego w skardze zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 129 § 2 kpa. Zgodnie z treścią art. 40 § 2 kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi, przy czym jak to słusznie stwierdzono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia obowiązek ten spoczywa na organie prowadzącym postępowanie dopiero od momentu zawiadomienia organu o ustanowieniu pełnomocnika. Zgodnie z art. 33 kpa pełnomocnictwo może być również zgłoszone do protokołu. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że zalegające w aktach administracyjnych upoważnienie dla D. P. z dnia [...]r. jako złożone w trybie art. 80 ust. 3 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807 ze zm.) upoważniało go do reprezentowania skarżącego jedynie w czasie trwania kontroli w przedsiębiorstwie i nie stanowiło pełnomocnictwa w rozumieniu art. 40 kpa. Wydając zaskarżone postanowienie organ pominął jednak okoliczność, że w czasie trwania tej kontroli w protokole z dnia [...]r., na który powołuje się skarżący, D. P. został określony przez przesłuchującego inspektora "pełnomocnikiem strony" a nie osobą upoważnioną do reprezentowania kontrolowanego w trakcie kontroli. Należało zatem rozważyć czy nie stanowi to dowodu udzielania przez skarżącego pełnomocnictwa ogólnego do protokołu, co przewiduje art. 33 kpa. Nie może bowiem ulegać wątpliwości, że już na etapie czynności kontrolnych strona (kontrolowany) może być reprezentowana przez pełnomocnika a nie tylko przez osobę upoważnioną na podstawie art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Pominął też organ odwoławczy, że już po wszczęciu postępowania zawiadomieniem z dnia [...]r., zawiadomienie z dnia [...]r. o przesłuchaniu w dniu [...]r. świadka J. L. zostało wysłane nie skarżącemu a D. P. (zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach adm.). Gdy nadto zważy się, że w dniu [...]r. została mu doręczona również decyzja organu pierwszej instancji to nie ulega wątpliwości, że był on przez ten organ traktowany jako pełnomocnik skarżącego a nie tylko jako osoba upoważniona w trybie art. 80 ust. 3 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazywałoby to, że również ten organ uznał, iż skarżący udzielił D.P. pełnomocnictwa ogólnego do reprezentowania go nie tylko w czasie kontroli ale również po jej zakończeniu, co mogło nastąpić m. in. przez udzielenie pełnomocnictwa do protokołu z dnia [...]r. Powyższe okoliczności, pominięte przez organ odwoławczy przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia, nie mogą być przy tym interpretowane z pominięciem treści art. 8 i 9 kpa. Istniejące w tym względzie wątpliwości nie powinny przy tym działać na niekorzyść skarżącego w sytuacji gdy miał on, po zachowaniu organu pierwszej instancji podstawę do przyjęcia, że w postępowaniu tym działa przez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględni organ odwoławczy powyższe wywody i zapatrywanie Sądu. Wyjaśni też sformułowane dopiero w skardze do sądu stwierdzenie, że skarżący wniósł odwołanie już wcześniej a mianowicie przez nadanie go na poczcie w dniu [...] r., o czym ma świadczyć mało czytelne w tym względzie potwierdzenie w książce nadawczej, dołączone do skargi (złożone w kserokopii). Z powyższych względów zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy p.p.s.a. W przedmiocie jego wykonalności orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 1, art. 209 oraz art. 211 tej ustawy.