II SA/Gl 455/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. P. na czynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego w C. w przedmiocie nieodpłatnego przekazania gruntów na własność i ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Pismem z dnia 23 lutego 2023 r. B. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na działania Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego w C. (dalej: KOWR) w zakresie przekazania nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności Skarbu Państwa na cele inwestycji infrastrukturalnych położonych w obrębie P., oznaczonych działkami: 1 pow. 0,2475 ha, 2 pow. 0,9884 ha przekazanej w trybie art. 24 ust. 5c ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa; w zakresie przeznaczenia na wniosek K. S.A. w K. do sprzedaży działek nr 3, 4, 5, 6, 7, 8 o łącznej powierzchni 11,1195 ha oraz działek nr 9, 10 oraz w zakresie przeznaczenia do sprzedaży działek nr 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17 po wygaśnięciu umowy dzierżawy, tj. po 31 października 2022 r. W odpowiedzi na skargę KOWR wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko, wyjaśnił również, że zgodnie z art. 24 ust. 5c ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nieruchomości wchodzące w skład Zasobu, zajęte pod drogi gminne, powiatowe i wojewódzkie, grunty faktycznie wykorzystywane jako drogi oraz grunty przeznaczone na te cele w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku miejscowego planu w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy KOWR może, w drodze umowy, nieodpłatnie przekazać na własność jednostce samorządu terytorialnego. Ponadto organ ten może również, po uprzednim uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, przekazać nieodpłatnie na własność w drodze umowy nieruchomości wchodzące w skład Zasobu. Wskazał, że zgodę taką uzyskał, przy czym nie była to zgoda do wszystkich wnioskowanych terenów. W konsekwencji takiego działania należy przyjąć, iż możliwość i poprawność zbycia przez KOWR nieruchomości było badane również na szczeblu ministerialnym. Tym samym w ocenie organu nie wydaje się być zatem możliwe dopuszczenie zarówno przez aparat państwowy jak i KOWR do naruszenia przepisów o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa, a w szczególności zadań i obowiązków w nich opisanych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.3), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). Odnosząc treść cytowanego art. 3 p.p.s.a. do przedmiotu skargi wniesionej do tutejszego Sądu należy wskazać, że kwestionowana czynność nie mieści się w katalogu spraw, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Przedmiotowa skarga została wniesiona na czynność Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego w C. w sprawie nieodpłatnego przekazania gruntów na własność i ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do sprzedaży. Należy zauważyć, że z treści wyżej przywołanego art. 3 § 2 p.p.s.a. wynika, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej mogą być tylko akty i czynności (a także bezczynność) z zakresu administracji publicznej, dotyczące praw i obowiązków, mających swoje źródło w przepisach prawa administracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona czynność nie mieści się w katalogu aktów i czynności mogących stanowić przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego. Nie ulega wątpliwości, że przekazanie na własność gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa świetle art. 24 ust. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa następuje w drodze umowy, która nie może zostać zawarta w formie innej jak tylko umowa cywilno-prawna. W ocenie Sądu, z uwagi na zakres kompetencji sądów administracyjnych, wszelkie spory (roszczenia) związane z uregulowanym w ww. przepisie przekazywaniem gruntów na własność wskazanym podmiotom mogą być rozstrzygane wyłącznie w drodze postępowania przed sądem powszechnym. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., odrzucił skargę.