II SA/Gl 429/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.W. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej p o s t a n a w i a odrzucić skargę.

Pismem z dnia 22 stycznia 2025 r. A. W. wniosła skargę na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Należy podkreślić, że w sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być wyłącznie orzeczenie (decyzja, postanowienie) wydane przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji (poza przypadkami przewidzianymi w art. 127 § 3 kpa, w których zachodzi tożsamość właściwego organu). W związku z tym skarga do sądu administracyjnego jest niedopuszczalna, jeżeli strona skarżąca nie wyczerpie tego toku, czyli nie wniesie odwołania lub zażalenia do organu II instancji i od razu zaskarży do sądu decyzję (lub postanowienie) organu I instancji albo też - gdy już po wyczerpaniu przysługujących w postępowaniu administracyjnym środków zaskarżenia - wniesie konkurencyjną wobec uprzednio złożonego odwołania skargę na rozstrzygnięcie organu I instancji do sądu administracyjnego. Niedopuszczalna zatem jest skarga na postanowienie organu I instancji, a taki charakter ma zaskarżone postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej. Sądy administracyjne nie są powołane do kontroli legalności nieostatecznych rozstrzygnięć organów administracyjnych, gdyż prowadziłoby to do naruszenia wskazanej wyżej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Skarżąca została prawidłowo powiadomiona w pouczeniu zawartym w zaskarżonym postanowieniu o tym, że od zaskarżonego postanowienia przysługuje zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a nie skarga do Sądu. Zgodnie bowiem z art. 88a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania określone przepisami prawa budowlanego, a w szczególności pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego oraz sprawuje nadzór nad ich działalnością. Z odpowiedzi na skargę wynika, że skarżąca wniosła zażalenie zgodnie z pouczeniem organu zawartym w zaskarżonym postanowieniu do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, gdyż zaskarżeniu do sądu - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - mogą podlegać tylko rozstrzygnięcia organu drugiej instancji. Uwzględniając powyższe, stosownie do regulacji zawartej art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., Sąd, orzekł jak w sentencji postanowienia.