II SA/Gl 368/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2022 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 grudnia 2021 r. nr SKO.K/41.3/1076/2021/17962/MM w przedmiocie uprawnienia do kierowania pojazdami oddala skargę

Decyzją z dnia 3 listopada 2021 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 103 ust.1 pkt 1 lit.a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jednolity Dz.U. z 2021r. poz.1212 ze zm.), Prezydent Miasta Z. cofnął Z. M. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. AM, A1, A2, A, B1, B, D1, D oraz T. W uzasadnieniu ww. decyzji organ powołał się na orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 10 września 2021 r. wydane przez lekarza uprawnionego do badania kierowców z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., stwierdzającego istnienie po stronie skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Odwołanie od ww. decyzji złożył pełnomocnik skarżącego, zarzucając jej naruszenie szeregu przepisów prawa materialnego i procesowego, polegających przede wszystkim na nieuwzględnieniu całokształtu materiału dowodowego oraz niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w kontekście sprawności fizycznej i samopoczucia psychofizycznego strony, co skutkować miało niezasadnym cofnięciem mu uprawnień do kierowania pojazdami, pomimo że fizyczny stan zdrowia i kondycja psychiczna skarżącego, pozwala w pełni na niczym nie zakłócone prowadzenie pojazdów wszystkich kategorii, na jakie posiada uprawnienia. Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Wskazało, iż w rozpoznawanej sprawie dnia 13 października 2021 r. odwołujący się przedłożył w siedzibie organu I instancji orzeczenie lekarskie, w treści którego uprawniony lekarz stwierdził u niego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.. Termin następnego badania został wyznaczony na dzień 10 marca 2022 r. Ponieważ strona nie wniosła od ww. orzeczenia lekarskiego środka odwoławczego, orzeczenie to stało się ostateczne i wiązało organy administracji publicznej w zakresie postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia. Kolegium wyjaśniło dodatkowo, powołując się na dorobek orzeczniczy sądów administracyjnych, że w postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnienia na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, organy administracji publicznej nie dokonują samodzielnej oceny zdrowia kierujących pojazdami i nie przeprowadzają dodatkowych dowodów na tę okoliczność, w szczególności nie analizują wyników badań lekarskich dołączonych do odwołania oraz nie zlecają sporządzenia opinii przez biegłych, lecz opierają swoje decyzje wyłącznie na ostatecznych orzeczeniach lekarskich wydanych przez uprawnione podmioty. Co więcej, organy są związane treścią takiego orzeczenia lekarskiego, co oznacza, iż w sytuacji stwierdzenia, na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego, istnienia u kierowcy przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów określonych kategorii, mają bezwzględny obowiązek wydać decyzję o cofnięciu tychże uprawnień. Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat reprezentowany przez profesjonalną pełnomocnik zarzucając organowi administracji naruszenie: 1) art. 3 ust. 1 w zw. z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami w zw. z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami; 2) art. 7 w zw. z art. 7a w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych; 3) błąd w ustaleniach faktycznych, który miał wpływ na treść zaskarżonej decyzji, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że strona przedstawiła badanie lekarskie o istnieniu przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podczas gdy badania przeprowadzone w szpitalu nie wykazały żadnych okoliczności stanowiących przeszkodę do prowadzenia pojazdów, a sam lekarz nawet nie zbadał skarżącego. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o ,,uwzględnienie skargi w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie wydania decyzji z naruszeniem prawa". Ponadto, na podstawie art. 61 § 2 ust. 1 p.p.s.a. wniósł o wstrzymanie wykonania przez organ zaskarżonej decyzji w całości, a z ostrożności procesowej, na wypadek nieuwzględnienia wniosku przez organ na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. o rozpoznanie i uwzględnienie wniosku przez Sąd. W odpowiedzi na skargę SKO w Katowicach wniosło o oddalenie skargi, wyjaśniając jednocześnie, że wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został rozpatrzony negatywnie postanowieniem Kolegium z dnia 7 marca 2022 r. nr SKO.K/41.3/244/ 2022/2039/MM. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 23 grudnia 2021 roku utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Z. z dnia 3 listopada 2021 r. o cofnięciu skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, D1, D oraz T. Podstawę materialnoprawną wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1268), a w szczególności art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a tej ustawy, stanowiący, że starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia, na podstawie orzeczenia lekarskiego, istnienia ku temu przeciwwskazań zdrowotnych. Decyzja o cofnięciu uprawnienia do kierowania wydawana na tej podstawie ma charakter związany, co wynika wprost z brzmienia powołanego przepisu. Oznacza to, że w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza istnienia przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi przez badaną osobę, właściwy miejscowo organ administracji jest bezwzględnie zobowiązany do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie cofnięcia tej osobie posiadanych przez nią uprawnień do kierowania pojazdami (por. np. wyroki NSA: z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2195/16 oraz z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt I OSK 1883/18 – wszystkie orzeczenia za CBOSA). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest również stanowisko, że orzeczenia lekarskie nie podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. Organy są związane takimi orzeczeniami lekarskimi i nie mają podstaw do kwestionowania okoliczności objętych tymi orzeczeniami (por. np. wyroki NSA: z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt I OSK 952/12; z dnia 22 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 840/08 oraz z dnia 17 marca 2005 r., sygn. akt I OSK 1273/04). Zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego możliwe jest zatem jedynie przy zastosowaniu procedury określonej w art. 79 ust. 4 u.k.p., zgodnie z którym osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81 u.k.p. (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2021 r., sygn. akt II GSK 40/21). Jak wynika z akt sprawy skarżący, po wydaniu przez uprawnionego lekarza z Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. orzeczenia lekarskiego, stwierdzającego przeciwwskazania do kierowania pojazdami silnikowymi, nie skorzystał z prawa do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, wobec czego orzeczenie to stało się ostateczne. Okoliczność ta obligowała zatem organy do wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a, a ustawodawca nie przyznał organowi w tym przedmiocie żadnego luzu decyzyjnego, ani też innych możliwości weryfikacji orzeczenia lekarskiego, na co wyraźnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji. W związku z powyższym za niezasadny należało uznać przywołany w skardze zarzut naruszenia przez SKO art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3, art. 86 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego w sprawie skutkujące niezasadnym utrzymaniem w mocy zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej. Jak już bowiem zaznaczono powyżej, w postępowaniu administracyjnym zmierzającym do wydania decyzji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. organy nie są uprawnione do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do stanu zdrowia kierującego oraz co do weryfikacji ostatecznych orzeczeń lekarskich wydanych przez uprawnione jednostki orzecznicze w przedmiocie stwierdzenia u wskazanego kierującego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Także sąd administracyjny, którego rolą jest wyłącznie kontrola zaskarżonych decyzji pod kątem wydania ich w zgodzie z prawem, nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego co do aktualnej sytuacji zdrowotnej skarżącego w zakresie istniejących u niego przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Tym samym za niedopuszczalny uznać należy podnoszony w skardze zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, gdyż wojewódzki sąd administracyjny, będący sądem prawa, nie jest władny czynić takowych ustaleń na obecnym etapie postępowania. Podkreślić należy, że stosownie do art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów i tylko wtedy, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tego rodzaju sytuacja w niniejszym postępowaniu nie zachodzi, gdyż jak zostało wskazane w poprzednich akapitach, brak jest w sprawie istotnych wątpliwości, zaś podnoszone przez skarżącego twierdzenia na temat stanu jego zdrowia oraz prawidłowości orzeczenia lekarskiego, w oparciu o które wydane zostały kwestionowane decyzje administracyjne, mają charakter wyłącznie polemiczny. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi przy jednoczesnym braku okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę.