II SA/Gl 302/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Strzałkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2020 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...] r., nr [...]

Decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego M.K. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta J. z dnia [...]r. o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na syna A.K.. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Sąd Okręgowy w G. w wyroku z dnia[...] r. sygn. akt: [...] orzekł, że wykonanie władzy rodzicielskiej nad A.K. powierza matce dziecka, zapewniając skarżącemu prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka. W wyroku ustalone zostały kontakty skarżącego z synem. Następnie organ podniósł, że skarżący nie jest uprawniony do pobierania świadczenia wychowawczego, bowiem władzę rodzicielską nad dzieckiem, zgodnie z wyrokiem, powinna sprawować matka dziecka. Organ dodał, że fakt zamieszkiwania syna ze skarżącym wynika jedynie z porozumienia zawartego między rodzicami małoletniego. Podkreślił, że nie kwestionuje, iż A.K. obecnie przebywa u ojca - jednakże do czasu zmiany przez sąd postanowień w kwestii sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, nie jest możliwe przyznanie mu prawa do świadczenia wychowawczego. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu prawa do świadczenia wychowawczego na wymienione dziecko. W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że organ powołał się na wyrok sądu sprzed ośmiu lat. Następnie podniósł, że syn jest wyłącznie na jego utrzymaniu, mieszka i chodzi do szkoły w J. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia wychowawczego na syna A.K. Powodem wydania tej treści rozstrzygnięcia było stwierdzenie przez organ, że Sąd Okręgowy w G. w wyroku z dnia [...]r. orzekł, że wykonanie władzy rodzicielskiej nad A.K. powierza matce dziecka, zapewniając skarżącemu prawo do współdecydowania o istotnych sprawach dziecka. W wyroku ustalone zostały kontakty skarżącego z synem. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepis art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2407) zwanej dalej ustawą, według którego świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a, który dotyczy pozostawania dziecka pod opieką naprzemienną obojga rodziców. W zaskarżonej decyzji organ wskazał, że nie kwestionuje, iż A.K. obecnie zamieszkuje u skarżącego, jednakże wynika to jedynie z porozumienia zawartego między rodzicami dziecka. Stwierdził w związku z tym, że skarżący nie jest uprawniony do pobierania świadczenia wychowawczego, bowiem władzę rodzicielską nad dzieckiem, zgodnie z wyrokiem, powinna sprawować matka dziecka. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, organ stwierdził, że skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania mu prawa do świadczenia wychowawczego na wymienione dziecko. W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić zatem należało, że organ błędnie przyjął, iż istnienie orzeczenia sądu z 2013 r. w kwestii władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, wyklucza prowadzenie przez organ ustaleń dotyczących tego, kto z rodziców zamieszkujących oddzielnie, obecnie sprawuje opiekę nad dzieckiem, a zatem z którym z rodziców dziecko wspólnie zamieszkuje. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że organy są nie tylko uprawnione, ale wręcz zobowiązane do przeprowadzenia ustaleń w powyższym zakresie. Nie oznacza to dokonania ustaleń wbrew treści orzeczenia Sądu, gdyż z powodu upływu czasu i zmiany sytuacji życiowej dziecka mogły wystąpić okoliczności, w których organ stwierdzi, że miejsce zamieszkania dziecka w dacie tych ustaleń jest inne niż wynika to z treści orzeczenia Sądu. Organ zaś jest zobowiązany do ustalenia aktualnego stanu sprawy w zakresie tego, kto z rodziców zamieszkujących oddzielnie, sprawuje opiekę nad dzieckiem i jakie jest miejsce zamieszkania dziecka. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że nie kwestionuje ustalenia, iż A.K. zamieszkuje u skarżącego, jednakże wynika to jedynie z porozumienia zawartego między rodzicami dziecka. Podkreślenia zatem wymagało, że w razie stwierdzenia powyższych okoliczności dotyczących aktualnego miejsca zamieszkania dziecka, odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia była wynikiem nieprawidłowej interpretacji i zastosowania przepisów cytowanych w decyzji, w tym art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Według tego przepisu, świadczenie wychowawcze przysługuje bowiem matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca. W konsekwencji przeprowadzenia kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skargę należało uwzględnić i zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 P.p.s.a., uchylić decyzję organu odwoławczego oraz decyzję organu I instancji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że naruszenie wymienionych wyżej przepisów dotyczyło podstaw rozstrzygnięcia, a zatem miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazania co do dalszego postępowania, wynikają wprost z powyższych rozważań.