II SA/Gl 294/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. i H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych p o s t a n a w i a : 1. zwolnić skarżących z wpisu od skargi 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie

Wnioskiem z dnia 20 marca 2014 r. skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sadowych, zakres tego wniosku został doprecyzowany w piśmie z dnia 7 kwietnia 2014 r. W nadesłanym do Sądu formularzu PPF skarżący, podnieśli że ich trudna sytuacja materialna, jest spowodowana stanem zdrowia oraz faktem utrzymywania rodziny ich syna. Z treści formularza wynika, że wnioskodawcy utrzymują się ze świadczeń emerytalnych uzyskiwanych w łącznej kwocie 3295 zł brutto miesięcznie. We wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkuje wraz z nimi syn z synowa i wnuczek, które to osoby nie osiągają żadnych dochodów. W skład majątku skarżących wchodzi budynek mieszkalny o pow. 120 m2 oraz nieruchomość rolna o pow. 4 ha. Wnioskodawcy udokumentowali swoją sytuacje majątkową nadsyłając dokumenty potwierdzające wysokość ich emerytur, oraz zaświadczenia o zarejestrowaniu synan i synowej jako osób bezrobotnych. Skarżący też nadesłali dokumenty potwierdzające ich stale miesięczne wydatki. W oparciu o ich treść ustalono, że bieżące wydatki w rodzinie wnioskodawców kształtują się na poziomie około 500 zł (energia elektryczna, dostawy wody, odbiór śmieci, ubezpieczenie, usługi telekomunikacyjne), powiększone o wydatki na zakup niezbędnych lekarstw w kwocie około 250 zł (do Sądu nadesłano faktury za leki). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie skarżący wnieśli o zwolnienie z kosztów sądowych, czyli o prawo pomocy w zakresie częściowym. Oceniając sytuacje finansową wnioskodawców, należy się zgodzić, że jest ona trudna a wniosek zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej wpisu od skargi. Dochód Z. i H. M. wynosi w sumie 2935 zł netto miesięcznie. Bieżące koszty utrzymania, co do celowości których nie ma zastrzeżeń, kształtują się na poziomie około 700 – 800 zł miesięcznie. Oznacza to, ze do dyspozycji ich pięcioosobowej rodziny pozostaje kwota około 2200 zł netto miesięcznie, co w przeliczeniu na osobę daje 450 zł. Oceniając z tej perspektywy sytuację materialną rodziny wnioskodawców uznano, że nawet uiszczenie wpisu od skargi w stosunkowo niewielkiej wysokości (120 zł) może być dla skarżących problematyczne i oznaczać problemy w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie pod uwagę wzięto pod uwagę, że na obecnym etapie postępowania zwolnienie z wpisu od skargi, pozwala na realizację prawa strony do sądu. Ewentualne koszty związane z zaskarżeniem wyroku będą obciążać stronę później, do tego czasu bezrobotni członkowie rodziny możliwe, że znajdą stałe zatrudnienie. Dodatkowo fakt, że dalsze, ewentualne koszty postępowania (100 zł za uzasadnienie wyroku oraz 100 zł tytułem skargi kasacyjnej) będą obciążać stronę za kilka miesięcy daje to możliwość uzyskania tych kwot chociażby dzięki pracom dorywczym pozostałych członków rodziny. Z związku z tym, że do czasu dalszych i również niepewnych kosztów postępowania sądowego, sytuacja rodziny skarżących może się poprawić Sąd uznał, że orzekanie o zwolnieniu z całości kosztów postępowania na obecnym etapie postępowania byłoby przedwczesne. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2, w zw. z art. 245 § 3 oraz w zw. z art. 254 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.