II SA/Gl 233/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lipca 2020 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę

Po rozpoznaniu wniosku skarżącej S. S. decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta G. orzekł o odmowie przyznania świadczenia wychowawczego na rzecz córki S. S. na okres 2019/2020. Organ I instancji ustalił, że małoletnia córka zamieszkuje ze skarżącą. Jednak postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...], na czas postępowania rozwodowego, powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką jej ojcu B. S., zobowiązując skarżącą do łożenia alimentów w kwocie 300 zł miesięcznie. Kolejnym postanowieniem tego Sądu z dnia [...] r. uregulowano kontakty skarżącej z córką w każdy I, II i III weekend miesiąca od godz. 1800 w piątek do godz. 2000 w niedzielę oraz w wakacje 2017 r. od 23 do 31 lipca poza miejscem zamieszkania córki. Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...], zobowiązano skarżącą do wydania córki jej ojcu do dnia [...] czerwca 2019 r. Zdaniem organu I instancji, mimo że dziecko przebywa u matki, nie jest dopuszczalne sankcjonowanie postawy niezgodnej z orzeczeniami Sądu i powodować oceny, że sprawuje faktyczną opiekę nad córką. Stąd też po zacytowaniu treści art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 2a, art. 15 i art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz. U. z 2018 r. poz. 2134 ze zm.), organ orzekł o odmowie przyznania wnioskowanego świadczenia wychowawczego, o które w dniu 1 lipca 2019 r. wystąpił ojciec. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła błędną wykładnię art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy, poprzez przyjęcie, że uprawnionym do świadczenia jest ojciec małoletniej córki. Celem świadczenia jest bowiem pokrycie części wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspakajaniem potrzeb życiowych. Zatem świadczenie przysługuje temu z opiekunów, z którym dziecko zamieszkuje i który ponosi wydatki związane z jego utrzymaniem. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium uznało, że zgodnie z orzeczeniem Sądu o uregulowaniu kontaktów, dziecko nie pozostaje pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców, sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. W ocenie Kolegium, nie może być uwzględnione prawo rodzica do świadczenia wychowawczego, który sprawuje opiekę nad dzieckiem wbrew orzeczeniu sądu cywilnego. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca powtórzyła dotychczasowe zarzuty i argumentację. Wyjaśniła, że mimo orzeczenia Sądu, ani córka ani jej ojciec, nie chcą wspólnie zamieszkiwać. Córka jest na jej całkowitym utrzymaniu. Wniosła o rozpytanie córki oraz przesłuchanie kuratora sądowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. W toku rozprawy sądowej skarżąca podtrzymała skargę. Podała, że ojciec córki nie przyjął jej do siebie. Sprawa rozwodowa zakończyła się około [...] r. wyrokiem o treści, jak w postanowieniu zabezpieczającym. Wniosła o zmianę orzeczenia w kwestii władzy rodzicielskiej, lecz nie została do tej pory rozstrzygnięta. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Trafnie organy administracji orzekły o odmowie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego w sytuacji, gdy orzeczeniami sądy powszechnego wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnią córką powierzono jej ojcu, zobowiązując skarżącą do wydania dziecka. Faktem jest, że celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych. W toku wywiadu środowiskowego organ I instancji ustalił, że skarżąca zamieszkuje z córką. Jednak taki stan rzeczy jest niezgodny z przywołanymi wyżej orzeczeniami sądu powszechnego. Organy administracji, jak i sąd administracyjny, związani są prawomocnymi orzeczeniami tych sądów z mocy art. 365 § 1 kodeksu postępowania cywilnego. Sąd cywilny uregulował też kontakty skarżącej z córką, lecz ich częstotliwość nie może być uznana za porównywalne okresy z opieką ojca. Zatem nie zachodzi przypadek opieki naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, wyżej powołanej (obecnie Dz. U. 2019 r. poz. 2407). Zdaniem składu orzekającego, wspólne zamieszkiwanie dziecka z jednym z rodziców rozwiedzionych lub żyjących w rozłączeniu, musi być stanem zgodnym z orzeczeniem sądu, który jest wyłącznie władny do rozstrzygnięcia sporów pomiędzy rodzicami na tle władzy rodzicielskiej. Co więcej, skoro sąd powszechny nakazał skarżącej wydanie dziecka ojcu, a skarżąca nie wykonała tego orzeczenia, w żadnym wypadku nie jest możliwe działanie organów administracji wbrew orzeczeniu Sądu. Oznaczałoby to wprost naruszenie art. 365 § 1 kpa. Twierdzenia skarżącej co do przyczyn niewykonania orzeczenia, nie mogły odnieść skutku prawnego. Sąd administracyjny nie jest władny zmienić orzeczenia w kwestii władzy rodzicielskiej. Zresztą, skarżąca złożyła taki wniosek, lecz sprawa nie została jeszcze rozstrzygnięta. Stąd też nie mógł odnieść skutku wniosek dowodowy o przesłuchanie kuratora sądowego. W świetle art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Sąd administracyjny uprawniony jest do przeprowadzenia jedynie dowodu uzupełniającego z dokumentu. Wbrew zarzutom skarżącej, działając zgodnie z orzeczeniami sądu powszechnego organy administracji, nie naruszyły prawa materialnego, w tym art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skarżąca jest matką, a nie – opiekunem faktycznym. Ustawa ta nie przewiduje żadnych wyjątków i przypadków sprawowania opieki niezgodnie z orzeczeniem sądu w kwestii władzy rodzicielskiej (vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt III Kr 646/19, LEX nr: 2733933). Wreszcie niezależnie od wszystkiego ojciec dziecka złożył jako pierwszy wniosek o przyznanie świadczenia wychowawczego, a skarżąca jest zobowiązana do płacenia alimentów na córkę. Dopóki nie zostanie zmienione orzeczenie w kwestii władzy rodzicielskiej, brak podstaw do przyznania skarżącej świadczenia na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. ec